Расулов Муроджон Турсунбой ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Морбид семизлик жарроҳлигида жарроҳлик тактикасини оптималлаштириш», 14.00.27 – «Хирургия» (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/Tib4986.
Илмий раҳбар: Ботиров Акрамжон Кодиралиевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат тиббиёт институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат тиббиёт институти, DSc.06/2025.27.12.Tib.02.01.
Расмий оппонентлар: Махмудов Улугбек Марифджанович, тиббиёт фанлари доктори; Нуритдинов Арифжон Талибович, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Доғистон давлат тиббиёт университети (Россия Федерацияси).
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: бариатрик амалиётларнинг техник жиҳатларини оптималлаштириш орқали морбид семизлик билан оғриган беморларни хирургик даволаш натижаларини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
морбид семизликни хирургик даволашда меъдани пилорик сфинктердан 4 см юқорида медиал йўналишда 60° бурчак остида кесиш орқали антрал соҳада “колбасимон” шаклда резервуар ҳосил қилиш билан тавсифланувчи ошқозонни бўйлама резекция қилиш усули такомиллаштирилган;
ошқозонни бўйлама резекция қилишнинг анъанавий ҳамда такомиллаштирилган усулларининг афзаллик ва камчиликлари, уларни қўллашга кўрсатмалар ҳамда қарши кўрсатмалар аниқланган;
морбид семизликни хирургик даволашда ошқозоннинг морфофункционал хусусиятларини, семизлик даражасини ҳамда хамрох касалликларни инобатга олган ҳолда оператив аралашувларни тури ва хажмини танлаш имконини берувчи ташхисот-даволаш тартиботи асосда оптималлаштирилган хирургик тактика ишлаб чиқилган;
оптималлаштирилган хирургик тактикани қўллашнинг клиник самарадорлиги операциядан кейинги специфик асоратлар частотасининг 27,4% дан 8,5% гача (р<0,001) камайиши, леталликнинг 4,8% дан 2,1% гача (р<0,01) пасайиши ҳамда узоқ муддатдаги аъло ва яхши натижалар улушининг 69,6% дан 90,9% гача (р<0,05) ошиши билан намоён бўлиши аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Морбид семизлиги бўлган беморларни хирургик даволаш натижаларини яхшилашга қаратилган илмий тадқиқотлар натижалари асосида: 
биринчи илмий янгилик: морбид семизликни хирургик даволашда меъдани пилорик сфинктердан 4 см юқорида медиал йўналишда 60° бурчак остида кесиш орқали антрал соҳада “колбасимон” шаклда резервуар ҳосил қилиш билан тавсифланувчи ошқозонни бўйлама резекция қилиш усули такомиллаштирилганлиги Андижон давлат тиббиёт институти Эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 мартда 6i-25/u-сон билан тасдиқланган “Семизлик жаррохлигида хирургик тактикани оптималлаштириш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Андижон давлат тиббиёт институти клиникасининг 2025 йил 6-майдаги 66i/ch-сон ва Фарғона вилояти Қўқон шаҳар тиббиёт бирлашмасининг 2025 йил 29 майдаги 43-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 5-мартдаги 04/56-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: ошқозонни бўйлама резекция қилишнинг такомиллаштирилган усулини клиник амалиётга жорий этиш операциядан кейинги асоратлар ва қайта оператив аралашувлар сонини камайтириш, даволаш ҳамда реабилитация муддатларини қисқартириш, шунингдек морбид семириш билан оғриган беморлар ҳаёт сифатини яхшилашни таъминлайди. Иқтисодий самарадорлиги: ошқозонни бўйлама резекция қилишнинг такомиллаштирилган усулини қўллаш қайта оператив аралашувлар ўтказиш заруриятини бартараф этиши ҳисобига 1 нафар бемор учун 12865000 сўм иқтисод қилиш имконини беради. Хулоса: илмий янгиликдан фойдаланиш қайта аралашувларни олдини олиш ҳисобига тадқиқот кўлами бўйича вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизликнинг камайиши ҳисобидан 241178100 сўм маблағлар тежалишига имкон беради.
иккинчи илмий янгилик: ошқозонни бўйлама резекция қилишнинг анъанавий ҳамда такомиллаштирилган усулларининг афзаллик ва камчиликлари, уларни қўллашга кўрсатмалар ҳамда қарши кўрсатмалар аниқланганлиги Андижон давлат тиббиёт институти Эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 мартда 6i-25/u-сон билан тасдиқланган “Семизлик жаррохлигида хирургик тактикани оптималлаштириш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Андижон давлат тиббиёт институти клиникасининг 2025 йил 6-майдаги 66i/ch-сон ва Фарғона вилояти Қўқон шаҳар тиббиёт бирлашмасининг 2025 йил 29 майдаги 43-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 5-мартдаги 04/56-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: ошқозонни бўйлама резекция қилишнинг анъанавий ҳамда такомиллаштирилган усулларининг афзаллик ва камчиликлари, уларни қўллашга кўрсатмалар ҳамда қарши кўрсатмаларни инобатга олиш мақсадли хирургик реабилитация чора-тадбирларини асосли ишлаб чиқиш ва оптимал оператив усулни танлаш имконини беради, бу эса асоратлар частотасини камайтиришга, клиник натижаларни яхшилашга ҳамда беморлар ҳаёт сифати ошишига имкон беради. Иқтисодий самарадорлиги: гастроэзофагеал рефлюкс асорати туфайли бир нафар беморни хирургик даволаниши учун ўртача 5 ётоқ-кун талаб этилади. Касалликни олдини олиш ҳисобига бир бемор учун 5 ётоқ-кун тежалади ҳамда умумий хисобда бир бемор учун ўртача 2440000 сўм иқтисод қилиш имконини беради. Хулоса: илмий янгиликдан фойдаланиш асоратлар ривожланишини олдини олиш ҳисобига тадқиқот кўлами бўйича 14640000 сўм иқтисодий самара олишга имкон берган.
учинчи илмий янгилик: морбид семизликни хирургик даволашда ошқозоннинг морфофункционал хусусиятларини, семизлик даражасини ҳамда хамрох касалликларни инобатга олган ҳолда оператив аралашувларни тури ва хажмини танлаш имконини берувчи такомиллаштирилган ташхисот-даволаш тартиботи асосда оптималлаштирилган хирургик тактика ишлаб чиқилганлиги Андижон давлат тиббиёт институти Эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 мартда 6i-25/u-сон билан тасдиқланган “Семизлик жаррохлигида хирургик тактикани оптималлаштириш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Андижон давлат тиббиёт институти клиникасининг 2025 йил 6-майдаги 66i/ch-сон ва Фарғона вилояти Қўқон шаҳар тиббиёт бирлашмасининг 2025 йил 29 майдаги 43-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 5-мартдаги 04/56-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: морбид семизликни даволаш учун ишлаб чиқилган хирургик тактика ва ташхисот-даволаш тартиботини клиник амалиётга жорий этиш даволаш самарадорлигини ошириш, операциядан кейинги асоратлар ва қайта оператив аралашувлар частотасини камайтириш ҳисобига ногиронлик даражасини пасайтиришга ҳамда мазкур беморлар контингенти ҳаёт сифатини яхшилашга хизмат қилади. Иқтисодий самарадорлиги: ишлаб чиқилган хирургик тактик ёндашувни қўллаш ривожланиши мумкин бўлган асоратларни даволаш харажатларини ҳамда қайта оператив аралашувлар ўтказиш заруриятини бартараф этиш ҳисобига 1 нафар бемор учун 12865000 сўм иқтисод қилиш имконини беради. Хулоса: илмий янгиликдан фойдаланиш қайта аралашувларни олдини олиш ҳисобига тадқиқот кўлами бўйича вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизликнинг камайиши ҳисобидан 241178100 сўм, ногиронликнинг пасайиши ҳисобига эса 138874635 сўм маблағлар тежалишига имкон беради.
тўртинчи илмий янгилик: оптималлаштирилган хирургик тактикани қўллашнинг клиник самарадорлиги операциядан кейинги специфик асоратлар частотасининг 27,4% дан 8,5% гача (р<0,001) камайиши, леталликнинг 4,8% дан 2,1% гача (р<0,01) пасайиши ҳамда узоқ муддатдаги аъло ва яхши натижалар улушининг 69,6% дан 90,9% гача (р<0,05) ошиши билан намоён бўлиши аниқланганлиги Андижон давлат тиббиёт институти Эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 мартда 6i-25/u-сон билан тасдиқланган “Семизлик жаррохлигида хирургик тактикани оптималлаштириш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Андижон давлат тиббиёт институти клиникасининг 2025 йил 6-майдаги 66i/ch-сон ва Фарғона вилояти Қўқон шаҳар тиббиёт бирлашмасининг 2025 йил 29 майдаги 43-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 5-мартдаги 04/56-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: оптималлаштирилган хирургик тактикани қўллаш операциядан кейинги специфик асоратлар частотасининг 27,4% дан 8,5% гача (р<0,001) камайиши, леталликнинг 4,8% дан 2,1% гача (р<0,01) пасайиши ҳамда узоқ муддатдаги аъло ва яхши натижалар улушининг 69,6% дан 90,9% гача (р<0,05) ошишини таъминлади. Бу эса қайта оператив аралашувлар сонининг камайишига, даволаш ва реабилитация муддатларининг қисқаришига, тиббий-ижтимоий самарадорликка эришишга имкон берди. Иқтисодий самарадорлиги: семиришни хирургик даволаш усулларини такомиллаштиришга оид тадқиқот натижаларини жорий этиш даволаш муддатларининг қисқариши ҳисобига бир беморга ўртача 2440000 сўм иқтисод қилиш имконини берди. Хулоса: илмий янгиликдан фойдаланиш тадқиқот кўлами бўйича (асосий гуруҳ: n=47) 114680000 сўм маблағлар тежалишига имкон беради.