Асқаров Хусанбой Эсоновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“Жамиятда ижтимоий тенгсизликни бартараф этишнинг ижтимоий-маданий технологиялари”
09.00.04-Ижтимоий фалсафа
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Fal1578
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети PhD. 03/2025.27.12.F.10.02 рақамли илмий кенгаш.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Юлдашев Серобжон Урмоналиевич фалсафа фанлари доктори (DSc), доцент.
Расмий оппонентлар: Абдурахмонова Манзура Манофовна социология фанлари доктори (DSc), профессор; Назаров Насриддин Атақулович фалсафа фанлар доктори, профессор.
Этакчи ташкилот: Бухоро давлат университети
Диссертация йўналиши: Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ижтимоий тенгсизликни бартараф этишда ижтимоий-маданий технологияларни тадқиқ этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
“ижтимоий тенгсизлик”нинг ўзига хос ёндашувларни тенгсизлик шакллари (синфий, маданий)ни ўрганиш натижасида янги тенгсизликлар (ўзига хослик, турмуш тарзи) билан тизимли ва чегаравий сифатларини алоқадорлиги асосланган;
ижтимоий-маданий технологияларни ижтимоий тенгсизликни бартараф этишдаги ижобий ва салбий жиҳатларини жамиятдаги сифат ўзгаришларини миқдор ўзгаришларига ўтишидаги мураккаблик даражасини аниқлаш зарурати очиб берилган;
ижтимоий табақаланишни бартараф этишнинг ижтимоий-сиёсий диалектик хусусиятлари жамиятдаги табақаланиш (гуруҳларга, моддий, маданий, сиёсий, молиявий имкониятларига қараб ажралиш жараёни)ни чуқурлашуви сабабли ижтимоий адолацизликка ва норозиликка олиб келиши очиб берилган;
ижтимоий тенгсизликни бартараф этишнинг конструктив усуллари ижтимоий маконнинг дезинтеграциялашуви (бирлик, яхлитлик ёки барқарорликнинг бузилиши) тенденсияси сифатида ижтимоий зарурати очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Жамиятда ижтимоий тенгсизликни бартараф этишнинг ижтимоий-маданий технологиялари бўйича олинган тадқиқот натижалари асосида:
“Ижтимоий тенгсизлик”нинг ўзига хос ёндашувларни тенгсизлик шакллари (синфий, маданий)ни ўрганиш натижасида янги тенгсизликлар (ўзига хослик, турмуш тарзи) билан тизимли ва чегаравий сифатларига оид илмий янгиликларидан Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2024-йилда маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастурининг ИИИ йўналишида белгиланган “Миллий ғоя тарғиботини кучайтириш, жамиятда соғлом мафкура, янги маънавий макон, маърифатли жамиятни барпо этишга қаратилган чора-тадбирлар” 19-банди “Маънавий тараққиётни таъминлаш доирасида замонавий ва таъсирчан тарғибот технологияларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш” мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда диссертация материалларидан фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институтининг 2025-йил 4-сентябрдаги 10/545-сон Далолатномаси). Натижада, диссертацияда илгари сурилган таклифлар, тавсия ва хулосалар “халқни рози қилиш”га йўналтирилган фаолияти натижадорлигини оширишга доир тарғибот ишларида ҳамда марказ фаолиятни самарадорлигига хизмат қилган;
ижтимоий-маданий технологияларни ижтимоий тенгсизликни бартараф этишдаги ижобий ва салбий жиҳатлари жамиятдаги сифат ўзгаришларини янги босқичга ўтиши ва мураккаблик даражасини ортишидаги заруратига оид илмий янгиликларидан Ўзбекистон касаба уюшмаларининг асосий вазифаси ҳисобланган ходимларнинг меҳнат ва ижтимоий ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, уларнинг манфаатларини илгари суриш ва ижтимоий шерикликни ривожлантиришда фойдаланилган (Ўзбекистон Касаба уюшмалари федерациясининг 2025-йил 16-сентябр БМ-03/1134-сон Далолатномаси). Натижада диссертасияда илгари сурилган таклифлар, тавсия ва илмий хулосалар меҳнатга ҳақ тўлаш, меҳнатни муҳофаза қилиш ходимларнинг соғлиғини ва маданий манфаатларини муҳофаза қилиш, пенсия таъминоти соҳасидаги ҳуқуқлари тегишли қонун ҳужжатлари билан тартибга солиниши хизмат қилган;
ижтимоий-маданий технологияларни ижтимоий тенгсизликни бартараф этишдаги ижобий ва салбий жиҳатлари жамиятдаги сифат ўзгаришларини янги босқичга ўтиши ва мураккаблик даражасини ортишидаги зарурати Республика Маънавият ва маърифат марказининг Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2024-йилда маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастурининг ИИИ йўналишида белгиланган “Миллий ғоя тарғиботини кучайтириш, жамиятда соғлом мафкура, янги маънавий макон, маърифатли жамиятни барпо этишга қаратилган чора-тадбирлар” 19-банди “Маънавий тараққиётни таъминлаш доирасида замонавий ва таъсирчан тарғибот технологияларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш” мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда диссертация материалларидан фойдаланилган.мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда диссертация материалларидан фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институтининг 2025-йил 4-сентябрдаги 10/545-сон Далолатномаси). Натижада Ўзбекистонда ижтимоий давлат қуриш принципларини амалга оширишнинг фалсафий-ҳуқуқий хусусиятлари масалаларини ёритишга хизмат қилган;
ижтимоий тенгсизликни бартараф этишнинг конструктив усуллари ижтимоий маконнинг дезинтеграциялашуви (бирлик, яхлитлик ёки барқарорликнинг бузилиши) тенденсияси сифатида ижтимоий аҳамиятига оид илмий янгиликларидан Ўзбекистон Маҳаллалар уюшмаси фаолиятида ҳар бир фуқаро ўзи ва оиласининг келажаги, молиявий аҳволи ва фаровонлигини таъминлашда маъсулиятни сезиши, боқимандаликка ўрганмаслик ҳиссини кучайтириш бўйича таргибот ва ташвиқот ишларини амалга оширишда фойдаланилган (Ўзбекистон маҳаллалар уюшмаси ҳузуридаги маҳалла академиясининг 2025-йил 4-сентябрдаги 01-03/21-сонли Далолатномаси). Натижада маҳалла ва оила институтининг фаоллигини ошириш, маҳалла уюшмасининг фаолиятида маҳалланинг молиявий имкониятларини ошириш, камбағал фуқароларга ажратилган бюджет ва бошқа маблағларнинг мақсадли-манзилли йўналтирилишига хизмат қилган.