Xuramov Zafar Rajabalievichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Asosiy kapitalga investisiyalarni jalb etish va moliyalashtirish mexanizmlarini takomilashtirish yo‘llari”, 08.00.07 – “Moliya, pul muomalasi va kredit”.
Ilmiy rahbar: Hoshimov Jahongir Ravshanbek o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, DSc.03/2025.27.12.I.23.05.
Rasmiy opponentlar: Jumaev Nodir Xosiyatovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Ismailov Alisher Agzamovich, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: G.V.Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universiteti Toshkent shahri filiali.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: asosiy kapitalga investisiyalarni jalb etish va moliyalashtirish mexanizmlarini takomilashtirishga qaratilgan ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish hisoblanadi.
III.Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
tugatilayotgan korxonalar aktivlari uch oy davomida sotilmagan taqdirda, 15 mln AQSh dollari miqdorida investisiya kirituvchi xorijiy investorlar uchun ularning boshlang‘ich bahosi 50 foizgacha bosqichma-bosqich, har safar 10 foizdan pasaytirilgan holda, savdolarga chiqarilib, sotib olish to‘lovlarini uch yilgacha bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan amalga oshirish taklif etilgan;
yirik xorijiy investisiya loyihalari doirasida, qiymati 60 mln AQSh dollaridan oshadigan va xorijiy investor ulushi 50 foizdan kam bo‘lmagan loyihalar uchun ishlab chiqarish maydonidan tashqaridagi zarur tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarining 15 foizini byudjet mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish taklif etilgan;
shahar hududlarida qiymati 1 million AQSh dollari va undan ortiq, tumanlarda esa qiymati 300 ming AQSh dollari va undan ortiq investisiya majburiyatini olgan loyiha tashabbuskorlariga er uchastkalarini vaqtincha to‘g‘ridan-to‘g‘ri ijaraga berish taklif etilgan;
investisiya loyihalar uchun elektr energiyasi va gaz tarmoqlarini qurish, rekonstruksiya va ta’mirlash ishlariga respublika byudjeti mablag‘lari asosida xorijiy investisiya ishtirokidagi korxonalarga 5 foiz stavka bilan uch yil muddatga qaytariladigan byudjet ssudasi ajratish taklif etilgan.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Asosiy kapitalga investisiyalarni jalb etish va moliyalashtirish mexanizmlarini takomilashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
tugatilayotgan korxonalar aktivlari uch oy davomida sotilmagan taqdirda, 15 mln AQSh dollari miqdorida investisiya kirituvchi xorijiy investorlar uchun ularning boshlang‘ich bahosi 50 foizgacha bosqichma-bosqich, har safar 10 foizdan pasaytirilgan holda, savdolarga chiqarilib, sotib olish to‘lovlarini uch yilgacha bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan amalga oshirish taklifi Savdo-sanoat palatasi tomonidan amaliyotga joriy qilingan (Savdo-sanoat palatasining 2026-yil 24-martdagi 01-06-30-2780-son ma’lumotnomasi). Natijada, tugatilayotgan korxonalar aktivlarining realizatsiyasi tezlashadi, xorijiy investisiyalar hajmi oshadi, ishlab chiqarish quvvatlari qayta tiklanadi, yangi ish o‘rinlari yaratiladi hamda byudjet tushumlari ko‘payadi, hududiy iqtisodiy faollik mustahkamlanadi.
yirik xorijiy investisiya loyihalari doirasida, qiymati 60 mln AQSh dollaridan oshadigan va xorijiy investor ulushi 50 foizdan kam bo‘lmagan loyihalar uchun ishlab chiqarish maydonidan tashqaridagi zarur tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarining 15 foizini byudjet mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish taklifi Savdo-sanoat palatasi tomonidan amaliyotga joriy qilingan (Savdo-sanoat palatasining 2026-yil 24-martdagi 01-06-30-2780-son ma’lumotnomasi). Natijada, yirik xorijiy investisiya loyihalarining amalga oshirilish sur’ati tezlashadi, investorlar xarajatlari kamayadi, hududlarda sanoat infratuzilmasi rivojlanadi, yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulot ishlab chiqarish va eksport hajmi oshadi.
shahar hududlarida qiymati 1 million AQSh dollari va undan ortiq, tumanlarda esa qiymati 300 ming AQSh dollari va undan ortiq investisiya majburiyatini olgan loyiha tashabbuskorlariga er uchastkalarini vaqtincha to‘g‘ridan-to‘g‘ri ijaraga berish taklifi Savdo-sanoat palatasi tomonidan amaliyotga joriy qilingan (Savdo-sanoat palatasining 2026-yil 24-martdagi 01-06-30-2780-son ma’lumotnomasi). Natijada, investisiya jarayonlari soddalashadi, loyihalarni amalga oshirish muddati qisqaradi, er ajratish shaffofligi oshadi, hududlarda tadbirkorlik faolligi kuchayadi, yangi ish o‘rinlari yaratiladi va mahalliy byudjet tushumlari ko‘payadi.
investisiya loyihalar uchun elektr energiyasi va gaz tarmoqlarini qurish, rekonstruksiya va ta’mirlash ishlariga respublika byudjeti mablag‘lari asosida xorijiy investisiya ishtirokidagi korxonalarga 5 foiz stavka bilan uch yil muddatga qaytariladigan byudjet ssudasi ajratish taklifi Savdo-sanoat palatasi tomonidan amaliyotga joriy qilingan (Savdo-sanoat palatasining 2026-yil 24-martdagi 01-06-30-2780-son ma’lumotnomasi). Natijada, investisiya loyihalarining infratuzilmaviy ta’minoti yaxshilanadi, korxonalar moliyaviy yuklamasi kamayadi, ishlab chiqarish quvvatlari tezroq ishga tushiriladi, xorijiy investisiyalar oqimi oshadi hamda hududiy iqtisodiy rivojlanish sur’atlari jadallashadi.
