Bekjanov Dilmurad Yo‘ldashovichning
fan doktori (DSc) Dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I.Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solish metodologiyasini takomillashtirish (Xorazm viloyati misolida), 08.00.06 – Ekonometrika va statistika (iqtisodiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2026.1.DSc/Iqt1105.
Ilmiy maslaxatchi: ilmiy maslaxatchisiz.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti, DSc.03/27.09.2024.I.55.03.
Rasmiy opponentlar: Sauxanov Jonibek Kazievich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Otajanov Umid Abdullaevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor; Raximov Anvar Norimovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Termiz davlat universiteti. 
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solish metodologiyasini takomillashtirishga oid ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish hisoblanadi.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi. 
 mintaqa qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirida viloyat hududlari bo‘yicha qo‘shnichilik samara indeksi SAR fazoviy avtoregressiya modeli       ■(&(∂E(y))/(∂x_k )=〖(I_n-"ρW" )〗^(-1) β_k I_n=S_k (W)&&)asosida (0,282<W≤0,345) “past”, (0,421<W≤0,598) “o‘rta”, (0,604<W≤0,651) “yuqori” darajadaligi aniqlangan;
ta’minot zanjirida oziq-ovqat sanoatini samarali rivojlanishi dinamikasini amplituda-faza tavsiflari noaniqlik sharoitida ob’ektiv baholashda kompleks sonli ln⁡Y┴^_t=0.2957ln⁡Y_(t-1)+0.0015" " H[ln⁡Y]_(t-1)+δt+c   modeli taklif etilgan;
qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat taʼminot zanjirini optimal tartibga solishda integratsiyalashgan Fuzzy-TOPSIS modelining BOCR tahlili asosida blokcheyn texnologiyasini qo‘llash metodologiyasi ishlab chiqilgan;
     mintaqada qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat sanoati, aholi soni va suv resurslari ta’sirini baholagan holda oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solishning MORAS-MPC  to‘rt komponetli vektor modeli   X_((t+1) )=diag(1,212,1,212,1,017,1,000) X_t+(0,0,0,-54,5)^⊤+ε_t taklif etilgan;
Xorazm viloyatida qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solishning integrallashgan modeli asosida 2026-2030-yillar uchun prognoz parametrlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solish metodologiyasini takomillashtirish bo‘yicha ishlab chiqilgan takliflar asosida:
mintaqa qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirida viloyat hududlari bo‘yicha qo‘shnichilik samara indeksi SAR fazoviy avtoregressiya modeli ■(&(∂E(y))/(∂x_k )=〖(I_n-"ρW" )〗^(-1) β_k I_n=S_k (W)&&)asosida (0,282<W≤0,345) “past”, (0,421<W≤0,598) “o‘rta”, (0,604<W≤0,651)  “yuqori” daraja ko‘rsatkichlari bo‘yicha taklif Xorazm viloyati hokimligi mahkamasi amaliyotida foydalanilgan (Xorazm viloyati hokimligi mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 05-6-09/5104-son ma’lumotnomasi). Ushbu ilmiy taklif natijasida Xorazm viloyati hududlari rivojlanishi o‘rtasidagi tafovut 5,2 % ga kamaygan;
ta’minot zanjirida oziq-ovqat sanoatini samarali rivojlanishi dinamikasini amplituda-faza tavsiflari noaniqlik sharoitida ob’ektiv baholashda kompleks sonli ln⁡Y┴^_t=0.2957ln⁡Y_(t-1)+0.0015" " H[ln⁡Y]_(t-1)+δt+c   modeli Xorazm viloyati hokimligi mahkamasi amaliyotida foydalanilgan (Xorazm viloyati hokimligi mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 05-6-09/5104-son ma’lumotnomasi). Natijada Xorazm viloyati oziq-ovqat sanoatida 16 % barqaror o‘sish ta’minlangan;
qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solishda integratsiyalashgan Fuzzy-TOPSIS modelining BOCR tahlili asosida blokcheyn texnologiyasini qo‘llash metodologiyasi Xorazm viloyati hokimligi mahkamasi amaliyotida foydalanilgan (Xorazm viloyati hokimligi mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 05-6-09/5104-son ma’lumotnomasi). Mazkur taklif natijasida Xorazm viloyatida qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini monitoring qilishning blokchain CCᵢ = 0.801, markazlashgan ma’lumotlar bazasi CCᵢ = 0.426  va an’anaviy hujjat aylanmasi CCᵢ = 0.086 tizimlari samaradorlik chegaralari belgilangan; 
mintaqada qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat sanoati, aholi soni va suv resurslari ta’sirini baholagan holda oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solishning MORAS-MPC  to‘rt komponetli vektor modeli Xorazm viloyati hokimligi mahkamasi amaliyotida foydalanilgan (Xorazm viloyati hokimligi mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 05-6-09/5104-son ma’lumotnomasi). Ushbu yangilik natijasida ishlab chiqilgan modellar majmui asosida viloyat qishloq xo‘jaligi sohasi va oziq-ovqat sanoati rivojlanishini bazaviy, optimistik, pessimistik, suv tanqisligi va texnologik sakrash ssenariylari bo‘yicha prognoz qilish imkoniyatini bergan; 
Xorazm viloyatida qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat ta’minot zanjirini optimal tartibga solishning integrallashgan modeli asosida 2026-2030-yillar uchun prognoz parametrlari Xorazm viloyati hokimligi mahkamasi amaliyotida foydalanilgan (Xorazm viloyati hokimligi mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 05-6-09/5104-son ma’lumotnomasi). Mazkur model natijalaridan mintaqada qishloq xojaligi oziq-ovqat ta’minot zanjiri bo‘yicha hududiy dasturlarni ishlab chiqishda foydalanilgan.