Бекжанов Дилмурад Йўлдашовичнинг
фан доктори (DSc) Диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солиш методологиясини такомиллаштириш (Хоразм вилояти мисолида), 08.00.06 – Эконометрика ва статистика (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.DSc/Iqt1105.
Илмий маслахатчи: илмий маслахатчисиз.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/27.09.2024.I.55.03.
Расмий оппонентлар: Сауханов Жонибек Казиевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Отажанов Умид Абдуллаевич, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), профессор; Рахимов Анвар Норимович, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), доцент.
Етакчи ташкилот: Термиз давлат университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солиш методологиясини такомиллаштиришга оид илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқиш ҳисобланади.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги. 
 минтақа қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирида вилоят ҳудудлари бўйича қўшничилик самара индекси САР фазовий авторегрессия модели       ■(&(∂E(y))/(∂x_k )=〖(I_n-"ρW" )〗^(-1) β_k I_n=S_k (W)&&)асосида (0,282<W≤0,345) “паст”, (0,421<W≤0,598) “ўрта”, (0,604<W≤0,651) “юқори” даражадалиги аниқланган;
таъминот занжирида озиқ-овқат саноатини самарали ривожланиши динамикасини амплитуда-фаза тавсифлари ноаниқлик шароитида объектив баҳолашда комплекс сонли лн⁡Y┴^_t=0.2957лн⁡Y_(t-1)+0.0015" " H[лн⁡Y]_(t-1)+δt+c   модели таклиф этилган;
қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таʼминот занжирини оптимал тартибга солишда интегратсиялашган Фуззй-ТОПСИС моделининг БОCР таҳлили асосида блокчейн технологиясини қўллаш методологияси ишлаб чиқилган;
     минтақада қишлоқ хўжалиги, озиқ-овқат саноати, аҳоли сони ва сув ресурслари таъсирини баҳолаган ҳолда озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солишнинг МОРАС-МПC  тўрт компонетли вектор модели   Х_((т+1) )=диаг(1,212,1,212,1,017,1,000) Х_т+(0,0,0,-54,5)^⊤+ε_т таклиф этилган;
Хоразм вилоятида қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солишнинг интеграллашган модели асосида 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солиш методологиясини такомиллаштириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
минтақа қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирида вилоят ҳудудлари бўйича қўшничилик самара индекси САР фазовий авторегрессия модели ■(&(∂E(y))/(∂x_k )=〖(I_n-"ρW" )〗^(-1) β_k I_n=S_k (W)&&)асосида (0,282<W≤0,345) “паст”, (0,421<W≤0,598) “ўрта”, (0,604<W≤0,651)  “юқори” даража кўрсаткичлари бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси амалиётида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 21-майдаги 05-6-09/5104-сон маълумотномаси). Ушбу илмий таклиф натижасида Хоразм вилояти ҳудудлари ривожланиши ўртасидаги тафовут 5,2 % га камайган;
таъминот занжирида озиқ-овқат саноатини самарали ривожланиши динамикасини амплитуда-фаза тавсифлари ноаниқлик шароитида объектив баҳолашда комплекс сонли лн⁡Y┴^_t=0.2957лн⁡Y_(t-1)+0.0015" " H[лн⁡Y]_(t-1)+δt+c   модели Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси амалиётида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 21-майдаги 05-6-09/5104-сон маълумотномаси). Натижада Хоразм вилояти озиқ-овқат саноатида 16 % барқарор ўсиш таъминланган;
қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солишда интегратсиялашган Фуззй-ТОПСИС моделининг БОCР таҳлили асосида блокчейн технологиясини қўллаш методологияси Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси амалиётида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 21-майдаги 05-6-09/5104-сон маълумотномаси). Мазкур таклиф натижасида Хоразм вилоятида қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини мониторинг қилишнинг блокчаин CCᵢ = 0.801, марказлашган маълумотлар базаси CCᵢ = 0.426  ва анъанавий ҳужжат айланмаси CCᵢ = 0.086 тизимлари самарадорлик чегаралари белгиланган; 
минтақада қишлоқ хўжалиги, озиқ-овқат саноати, аҳоли сони ва сув ресурслари таъсирини баҳолаган ҳолда озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солишнинг МОРАС-МПC  тўрт компонетли вектор модели Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси амалиётида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 21-майдаги 05-6-09/5104-сон маълумотномаси). Ушбу янгилик натижасида ишлаб чиқилган моделлар мажмуи асосида вилоят қишлоқ хўжалиги соҳаси ва озиқ-овқат саноати ривожланишини базавий, оптимистик, пессимистик, сув танқислиги ва технологик сакраш ссенарийлари бўйича прогноз қилиш имкониятини берган; 
Хоразм вилоятида қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат таъминот занжирини оптимал тартибга солишнинг интеграллашган модели асосида 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси амалиётида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 21-майдаги 05-6-09/5104-сон маълумотномаси). Мазкур модел натижаларидан минтақада қишлоқ хожалиги озиқ-овқат таъминот занжири бўйича ҳудудий дастурларни ишлаб чиқишда фойдаланилган.