Хожаназаров Назарбек Рейпназаровичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Чорвачилик комплексларида рақамли технологияларни трансферлаш жараёнини самарали бошқариш (Қорақалпоғистон Республикаси мисолида)”, 08.00.13 – Менежмент ва 08.00.16 – Рақамли иқтисодиёт ва халқаро рақамли интеграция (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Iqt4260
Илмий раҳбар: Сауханов Жанибек Казиевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.I.04.12.
Расмий оппонентлар: Ходжаева Нодирахон Абдурашидовна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Каримова Ширин Зохид қизи, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: рақамли чорвачилик комплексларини шакллантириш шароитида чорвачиликни самарали бошқаришни ривожлантириш истиқболларини асослаш ва соҳа самарадорлигини ошириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра “чорвачилик комплексининг рақамли бошқарув тизими” тушунчасининг иқтисодий мазмуни чорвачилик комплексларини бошқарув жараёнларини рақамли технологиялар асосида амалга оширишда озиқлантириш, чорва ҳайвонларини сенсорлар асосида комплекс мониторинг қилиш, озуқа ресурсларини оптимал бошқариш, соғиш, бузоқланиш жараёнларини бошқариш ва бузоқ соғлиғини мониторинг қилиш, рақамли соғломлаштириш ҳамда маҳсулот ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш нуқтаи назаридан такомиллаштирилган;
чорвачилик комплекслари ҳудуд аҳолисининг гўшт ва сут маҳсулотларига бўлган талабини қондириш даражасини баҳолаш усулларини қўллашда “юқори” [75-100], “ўрта” (50-75], “паст” [0-50] баҳолаш мезонларидан чорвачилик фаолияти билан шуғулланувчи комплекс, хўжалик ва бошқа корхоналарда фойдаланиш таклифи ишлаб чиқилган;
Қорақалпоғистон Республикасида яйлов юкламасини меъёрлаш, деградацияга учраган ерларни тиклаш, озуқа экини майдонларини оқилона жойлаштириш ва ердан фойдаланишни чорва зичлигига мослаштириш орқали ҳудудий чорвачилик комлекслари, кластерлари ва фермер хўжаликларида ер ва яйлов ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини 12-18% га ошириш таклифи асосланган;
Қорақалпоғистон Республикаси чорвачилик маҳсулотларини ишлаб чиқариш самарадорлиги ва сифатини оширишнинг устувор йўналишларини рақамли бошқарув тизимларига кўра аниқлаштириш асосида минтақада етиштириладиган чорвачилик маҳсулотлари ҳажмининг 2030 йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Чорвачилик комплексларини ривожлантириш ва бошқариш самарадорлигини таъминлаш ва истиқболларини белгилашга таъсири бўйича олинган илмий таклиф ва амалий натижалар асосида:
услубий ёндашувга кўра “чорвачилик комплексининг рақамли бошқарув тизими” тушунчасининг иқтисодий мазмунини чорвачилик комплексларини бошқарув жараёнларини рақамли технологиялар асосида амалга оширишда озиқлантириш, чорва ҳайвонларини сенсорлар асосида комплекс мониторинг қилиш, озуқа ресурсларини оптимал бошқариш, соғиш, бузоқланиш жараёнларини бошқариш ва бузоқ соғлиғини мониторинг қилиш, рақамли соғломлаштириш ҳамда маҳсулот ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш нуқтаи назаридан такомиллаштиришга оид назарий-услубий ишланмалардан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Санлы экономика” номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023 йил 17 июлдаги 314-сонли буйруғи). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши талабаларда чорвачилик комплексларини бошқарув жараёнларини рақамли технологиялар асосида амалга ошириш нуқтаи назаридан такомиллаштирилган “чорвачилик комплексининг рақамли бошқарув тизими” тушунчаси бўйича назарий билимларни кенгайтириш имконини яратган;
чорвачилик комплекслари ҳудуд аҳолисининг гўшт ва сут маҳсулотларига бўлган талабини қондириш даражасини баҳолаш усулларини қўллашда “юқори” [75-100], “ўрта” (50-75], “паст” [0-50] баҳолаш мезонларидан чорвачилик фаолияти билан шуғулланувчи комплекс, хўжалик ва бошқа корхоналарда фойдаланиш таклифи Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги амалиётида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 12 мартдаги 02/016-994-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши рақамли чорвачилик комплексларини шакллантириш ва бошқаришга таъсир қилувчи омиллар таъсирини миқдорий баҳолаш ва салбий оқибатларини камайтиришга, чорвани озиқлантириш ҳамда чорвачилик маҳсулотларини етиштиришни оптималлаштириш, сифат меъёрларига кўра маҳсулот олиш, вазнни ҳисобга олган ҳолда озиқлантиришни рационлаштиришга муайян даражада хизмат қилган;
Қорақалпоғистон Республикасида яйлов юкламасини меъёрлаш, деградацияга учраган ерларни тиклаш, озуқа экини майдонларини оқилона жойлаштириш ва ердан фойдаланишни чорва зичлигига мослаштириш орқали ҳудудий чорвачилик комплекслари, кластерлари ва фермер хўжаликларида ер ва яйлов ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини 12-18% га ошириш таклифи Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан соҳани истиқболда ривожлантириш стратегияси ва дастурларини асослашда фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 12 мартдаги 02/016-994-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши ҳудудий чорвачилик комплекслари, кластерлари ва фермер хўжаликларида ер ва яйлов ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
Қорақалпоғистон Республикаси чорвачилик маҳсулотларини ишлаб чиқариш самарадорлиги ва сифатини оширишнинг устувор йўналишларини рақамли бошқарув тизимларига кўра аниқлаштириш асосида минтақада етиштириладиган чорвачилик маҳсулотлари ҳажмининг 2030 йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз кўрсаткичларидан Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан соҳани истиқболда ривожлантириш стратегияси ва дастурларини асослашда фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 12 мартдаги 02/016-994-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши истиқбол даврида минтақада чорвани озиқлантириш ва сут етиштиришни оптималлаштириш ва самарадорликни муайян даражада оширишга хизмат қилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish