Aminov Zafar Zayirovichning 
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Kredit-modul` va masofaviy ta’lim texnologiyalari tamoyillari asosida umumiy amaliyot shifokorlarini tayyorlashni takomillashtirish”, 14.00.33 – Jamiyat salomatligi. Sog‘liqni saqlashda menejment (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.4.DSc/Tib1455.
Ilmiy maslahatchi: Rizaev Jasur Alimdjanovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Samarqand davlat tibbiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Samarqand davlat tibbiyot universiteti, DSc.06/2025.27.12. Tib.17.02.
Rasmiy opponentlar: Iskandarova Shaxnoza Tulkinovna, tibbiyot fanlari doktori, professor; Anwar Ali Khan, tibbiyot fanlari doktori. Ibragimov Aziz Yuldashevich, tibbiyot fanlari doktori.
Yetakchi tashkilot: Privoljsk tadqiqot tibbiyot universiteti (Rossiya Federatsiyasi).
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi oliy tibbiy ta’lim muassasalarida kredit-modul va masofaviy ta’lim texnologiyalarini integratsiyalash asosida umumiy amaliyot shifokorlarini tayyorlash tizimini takomillashtirishning ilmiy asoslangan kompleks modelini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor kompleks tadqiqot doirasida kredit-modul tizimi (KMT) O‘zbekiston Respublikasida shifokor tayyorlashda akademik va imtihon ko‘rsatkichlarini yaxshilash bilan birga klinik natijalar sifati hamda bemorlar qoniqish darajasiga ta’sir etuvchi kasbiy muvaffaqiyatning muhim prediktori sifatida namoyon bo‘lishi isbotlangan;
talabalarning kasbiy tayyorgarlik darajasini oshirgan va o‘quv-klinik ssenariylarda diagnostik xatolarni kamaytirgan umumiy amaliyot shifokorlarini tayyorlashda kredit-modul tizimi va ssenariy-simulyasion masofaviy model uyg‘unlashtirilgan kombinirlangan usul ishlab chiqilgan;
modelning klinik qarorlar xavfsizligiga ta’siri baholanib uning qo‘llanilishi tanqidiy diagnostik xatolarni sezilarli qisqartirishi va ob’ektiv strukturalangan klinik imtihonlarda (OSCE) instrumental ma’lumotlarni interpretatsiya qilish sifatini oshirishi aniqlangan;
talabaning moslashuvchan modulli traektoriyali kredit-modul tizimi tamoyillariga asoslangan raqamli ta’lim muhitidagi to‘laqonli faoliyati akademik muvaffaqiyatni, analitik mustaqillik darajasini va klinik qarorlar sifatini sezilarli darajada yaxshilaydigan asosiy boshqariladigan omil hisoblanishi asoslangan;
sog‘liqni saqlash boshqaruvchilariga raqamli o‘quv platformasi, davomat va ta’lim traektoriyasi tanlovi ma’lumotlariga tayanadigan holda talabalarning ortda qolish xavfini tezkor aniqlash va minimallashtirishda akademik muvaffaqiyatni monitoring qilish uchun logistik algoritm ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarini joriy qilinishi. 
Kredit-modul` va masofaviy ta’lim texnologiyalari tamoyillari asosida umumiy amaliyot shifokorlarini tayyorlashni takomillashtirish bo‘yicha olib borilgan ilmiy-tadqiqot natijalari asosida (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 2026-yil 16-fevraldagi 03/16-son xulosasiga ko‘ra):
birinchi ilmiy yangilik: ilk bor kompleks tadqiqot doirasida kredit-modul tizimi (KMT) O‘zbekiston Respublikasida shifokor tayyorlashda akademik va imtihon ko‘rsatkichlarini yaxshilash bilan birga klinik natijalar sifati hamda bemorlar qoniqish darajasiga ta’sir etuvchi kasbiy muvaffaqiyatning muhim prediktori sifatida namoyon bo‘lishi isbotlangan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: Samarqand davlat tibbiyot universiteti talabalari va bitiruvchilar orasida o‘tkazilgan kompleks tahlil asosida, universitetning KMT tizimi takomillashtirildi, tegishli fanlar bo‘yicha materiallar belgilangan standartlar asosida yangilandi. Ijtimoiy samaradorligi: KMTda o‘qitilgan bitiruvchilar an’anaviy tayyorgarlikka ega bo‘lgan hamkasblariga nisbatan yuqoriroq klinik samaradorlik, hujjat yuritishda kamroq xatolar va yaxshiroq kommunikativ ko‘nikmalarni namoyon qildilar. Oilaviy shifokorlar faoliyatining asosiy muvaffaqiyat prediktorlari sifatida KMT bo‘yicha o‘qish, LMSda yuqori faollik, e-OSCEda ijobiy natijalar va uzluksiz tibbiy ta’lim dasturlarida ishtirok etishi aniqlandi. Iqtisodiy samaradorligi: Adaptiv moslashuvchan traektoriyali KMT orqali ta’lim sifatining yaxshilanishi va fan (modul`) ni takroran o‘tish holatlarini kamayishi o‘rtacha 350 ming so‘m mablag‘ tejalishiga olib keladi. Bundan tashqari o‘qituvchilar tarkibi va oliy ta’lim muassasasining byudjetiga tushadigan yukning kamaytirilishiga erishiladi.
ikkinchi ilmiy yangilik: talabalarning kasbiy tayyorgarlik darajasini oshirgan va o‘quv-klinik ssenariylarda diagnostik xatolarni kamaytirgan umumiy amaliyot shifokorlarini tayyorlashda kredit-modul tizimi va ssenariy-simulyasion masofaviy model uyg‘unlashtirilgan kombinirlangan usul ishlab chiqilgan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi 1-A/1008-sonli buyruq), Andijon davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi T-01/08/3115-sonli buyruq), Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti (2025-yil 5-dekabrdagi 498-I-05-sonli buyruq), Toshkent tibbiyot akademiyasi Urganch filiali (2025-yil 3-dekabrdagi 377-12-25IB/1-sonli buyruq) da joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: tavsiya etilgan modelning ijtimoiy samaradorligi uning geografik, epidemiologik yoki ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlardan qat’i nazar, arzon, sifatli va adolatli tibbiy ta’limni ta’minlash qobiliyatidir. Ushbu modelni joriy etish tahsil olayotgan talabalar va yashash yoki o‘qish joyi bo‘yicha bemorlarga kirish imkoniyati cheklanganlar o‘rtasidagi tafovutni bartaraf etish imkonini beradi. COVID-19 pandemiyasi kabi holatlar bunga misol bo‘ladi. Iqtisodiy samaradorligi: tavsiya etilayotgan  modelining iqtisodiy samaradorligi uning yuqori ta’lim samaradorligi bilan amalga oshirish xarajatlarining pastligi bilan bog‘liq. VR/AR texnologiyalari, virtual manekenlar yoki lisenziyalangan simulyasiya platformalaridan foydalangan holda qimmat dasturlardan farqli o‘laroq, MIKS modeli uskunalar yoki dasturiy ta’minotga katta sarmoya kiritishni talab qilmaydi.
uchinchi ilmiy yangilik: modelning klinik qarorlar xavfsizligiga ta’siri baholanib uning qo‘llanilishi tanqidiy diagnostik xatolarni sezilarli qisqartirishi va ob’ektiv strukturalangan klinik imtihonlarda (OSCE) instrumental ma’lumotlarni interpretatsiya qilish sifatini oshirishi aniqlangan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi 1-A/1008-sonli buyruq), Andijon davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi T-01/08/3115-sonli buyruq), Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti (2025-yil 5-dekabrdagi 498-I-05-sonli buyruq), Toshkent tibbiyot akademiyasi Urganch filiali (2025-yil 3-dekabrdagi 377-12-25IB/1-sonli buyruq) da joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: o‘tkazilgan tadqiqot natijalari MIKS modeli bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalarning klinik amaliyotga tayyorgarlik darajasi yuqori ekanligini tasdiqlaydi. Ular ko‘pincha xavfsiz va asosli diagnostika va davolash echimlarini taklif qiladi, e-OSCE klinik stansiyalaridan ishonchliroq o‘tadi va har qanday mutaxassislik shifokori uchun juda muhim bo‘lgan rivojlangan muloqot ko‘nikmalarini namoyish etadi. Iqtisodiy samaradorligi: bitiruvchilarning sifatli tayyorgarligi, shuningdek, qo‘shimcha o‘qitish va kasbiy xatolarni tuzatish uchun sog‘liqni saqlash xarajatlarini kamaytirishga olib keladi – bu tizimga klinik amaliyotning dastlabki ikki yilida har bir mutaxassis uchun 6,3 million so‘mgacha mablag‘ni tejash imkonini beradi.
to‘rtinchi ilmiy yangilik: talabaning moslashuvchan modulli traektoriyali kredit-modul tizimi tamoyillariga asoslangan raqamli ta’lim muhitidagi to‘laqonli faoliyati akademik muvaffaqiyatni, analitik mustaqillik darajasini va klinik qarorlar sifatini sezilarli darajada yaxshilaydigan asosiy boshqariladigan omil hisoblanishi asoslangan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi 1-A/1008-sonli buyruq), Andijon davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi T-01/08/3115-sonli buyruq), Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti (2025-yil 5-dekabrdagi 498-I-05-sonli buyruq), Toshkent tibbiyot akademiyasi Urganch filiali (2025-yil 3-dekabrdagi 377-12-25IB/1-sonli buyruq) da joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: tavsiya etilgan metodologiya orqali, zamonaviy tibbiyot muammolariga moslasha oladigan, motivatsiyali, mas’uliyatli va raqobatbardosh mutaxassislarni tayyorlashga yordam beradi. O‘qishdan qoniqishni oshirish, akademik motivatsiya darajasini pasaytirish va o‘z-o‘zini baholash ko‘nikmalarini rivojlantirish barqaror kasbiy o‘ziga xoslikni shakllantirish uchun sharoit yaratadi. Iqtisodiy samaradorligi: tadqiqot natijasida birinchi urinishda muvaffaqiyatli topshirganlar ulushi 78,8%gacha, «yaxshi» baholar ulushi 54%gacha oshdi, akademik qarzdorliklar esa 16%dan 9%gacha qisqardi. Bu kafedralarda o‘qituvchilarga tushadigan imtihon yuklamasining kamayishini va kafedra resurslaridan samarali foydalanishini ta’minladi.
beshinchi ilmiy yangilik: sog‘liqni saqlash boshqaruvchilariga raqamli o‘quv platformasi, davomat va ta’lim traektoriyasi tanlovi ma’lumotlariga tayanadigan holda talabalarning ortda qolish xavfini tezkor aniqlash va minimallashtirishda akademik muvaffaqiyatni monitoring qilish uchun logistik algoritm ishlab chiqilgan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi 1-A/1008-sonli buyruq), Andijon davlat tibbiyot instituti (2025-yil 1-dekabrdagi T-01/08/3115-sonli buyruq), Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti (2025-yil 5-dekabrdagi 498-I-05-sonli buyruq), Toshkent tibbiyot akademiyasi Urganch filiali (2025-yil 3-dekabrdagi 377-12-25IB/1-sonli buyruq) da joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: amaliy ko‘nikmalar va klinik tayyorgarlikni baholash e-OSCEning asosiy stansiyalari bo‘yicha olingan natijalar asosida, barcha bo‘limlarda – anamnez to‘plash, EKGni talqin qilish, davoni tanlash va chiqaruv varaqasini rasmiylashtirish – yaxshiroq natijalar qayd etilishiga erishildi. Ayniqsa, talqin qilish va qaror qabul qilishni talab etuvchi stansiyalarda bu yaqqol namoyon bo‘ldi. Iqtisodiy samaradorligi: bitiruvchilarning akademik muvaffaqiyati, analitik mustaqillik darajasi va klinik qarorlar sifatinning sezilarli yaxshilanishi, bemorlarning qayta murojaatining kamayishi va asoratlarning oldi olinishi orqali klinik amaliyotning dastlabki ikki yilida har bir bitiruvchi shifokor uchun 6,3 million so‘mgacha mablag‘ni tejash imkonini beradi.

Yangiliklarga obuna bo‘lish