Bozorov Zafar Pirimqulovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon 

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): “Ta’lim jarayonida kompyuterlar va videoterminallardan foydalanuvchilar mehnat sharoitini yaxshilashga oid innovatsion echimlar ishlab chiqish”, 05.10.01 – “Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi” (texnika fanlari). 
Dissertatsiya mavzusi ro’yxatga olingan raqam: B2022.3.PhD/T3190
Ilmiy rahbar: Narziev Shovkiddin Murtozaevich – texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat texnika universiteti. 
IK faoliyat ko’rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat transport universiteti huzuridagi DSc.10/2025.27.12.T.01.03 raqamli Ilmiy kengash. 
Rasmiy opponentlar: Kamilov Xasan Mirzaxidovich, texnika fanlari doktori, dotsent; Xojiev Aliakbar Abdumannopovich, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat texnika universiteti
II. Tadqiqotning maqsadi: ta’lim jarayonida kompyuterlar va videoterminallardan foydalanuvchilarning mehnat sharoitlari xavfsizligiga ta’sir etuvchi omillarini kompleks tahlil qilish, ularni real vaqt rejimida aniqlash va baholash usullarini takomillashtirish hamda innovatsion echimlarni ishlab chiqish orqali mehnat xavfsizligini oshirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi: 
ta’lim jarayonida kompyuter va videoterminallardan foydalanuvchilarning tana holati, monitorgacha bo‘lgan masofa va ish joyi parametrlarini yagona ergonomik mezonlar tizimi asosida kompleks baholash imkonini beruvchi mehnat sharoitlarini antropometrik, ergonomik va sanitariya-gigienik ko‘rsatkichlar o‘zaro bog‘liqligi asosida integral baholashning ilmiy-uslubiy modeli ishlab chiqilgan;
7 yoshli, 14 yoshli hamda voyaga etgan foydalanuvchilar uchun bo‘y, tana vazni va tana segmentlari geometrik parametrlarining umurtqa pog‘onasiga tushadigan statik yuklamaga ta’siri qonuniyatlari aniqlanib, ratsional ish holatini tavsiflovchi hamda ergonomik xavf darajasini prognoz qiluvchi matematik model ishlab chiqilgan;
foydalanuvchining tana holati va monitorgacha bo‘lgan masofasi o‘zgarishlarini kompyuter ko‘rish texnologiyalari asosida real vaqt rejimida aniqlash, sanitariya-gigiena me’yorlaridan og‘ishlarni integral baholash va ergonomik xavf darajasini avtomatik identifikatsiya qilish algoritmi ishlab chiqilgan;
foydalanuvchining mehnat sharoitlarini optimallashtirish va ergonomik xavflarni kamaytirishga xizmat qiluvchi antropometrik ko‘rsatkichlari, ergonomik holati va aniqlangan xavf darajasini hisobga olgan holda individual profilaktik tavsiyalarni adaptiv shakllantirishning mexanizmi takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Ta’lim jarayonida kompyuter va videoterminallardan foydalanuvchilarning mehnat sharoitlarini yaxshilashga oid innovatsion echimlarni ishlab chiqish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
ta’lim jarayonida kompyuter va videoterminallardan foydalanuvchilarning ish joyidagi ergonomik, antropometrik va sanitariya-gigienik omillarni kompleks baholash, foydalanuvchining tana holati hamda monitorgacha bo‘lgan masofani real vaqt rejimida monitoring qilish, ergonomik xavf darajasini integral baholash va mehnat sharoitlarini optimallashtirish bo‘yicha matematik model hamda uslubiy tavsiyalar Iqtisodiyot va pedagogika universiteti hamda Qo‘shrabot tumanidagi 1-son ixtisoslashtirilgan maktab-internat faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy ta’limni rivojlantirish tadqiqotlari markazining 2025-yil 23-sentyabrdagi 02/01-01-368-son ma’lumotnomasi). Natijada foydalanuvchilarning ergonomik qulaylik ko‘rsatkichi 62 foizdan 85 foizgacha oshgan, mehnat sharoitlarini baholash va nazorat qilish samaradorligi yaxshilangan.
foydalanuvchilarning tana holati va monitorgacha bo‘lgan masofani avtomatik nazorat qilish, sanitariya-gigiena me’yorlaridan og‘ishlarni aniqlash hamda foydalanuvchining antropometrik xususiyatlariga mos profilaktik mashqlar, dam olish intervallari va texnik vositalarni tanlash bo‘yicha tavsiyalarni avtomatik shakllantirishni ta’minlovchi intellektual dasturiy majmua Iqtisodiyot va pedagogika universiteti hamda Qo‘shrabot tumanidagi 1-son ixtisoslashtirilgan maktab-internat faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy ta'limni rivojlantirish tadqiqotlari markazining 2025-yil 23-sentyabrdagi 02/01-01-368-son ma’lumotnomasi). Natijada foydalanuvchilarning charchash darajasi 28 foizga kamaygan, ko‘z va bel sohasidagi noqulayliklar qisqargan hamda o‘quv mashg‘ulotlari davomida diqqatni jamlash darajasi 35 foizga oshgan.