Mirzaev Komiljon Mamirjonovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “O‘rta Osiyo oliy ta’lim tizimida birinchi ixtisoslashgan arxeologiya maktabining faoliyati tarixi”, 07.00.01. – O‘zbekiston tarixi (tarix fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.2.PhD/Tar1430
Ilmiy rahbar: tarix fanlari doktori, professor Ochildiev Fayzulla Boboqulovich.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston Milliy universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zbekiston Milliy universiteti, DSc.03/2025.27.12.Tar.01.01
Rasmiy opponentlar: Suleymanov Rustam Xamidovich, tarix fanlari doktori, professor; Rayimqulov Abdusobir Anvarovich tarix fanlari doktori, professor. 
  Yetakchi tashkilot nomi: Qarshi davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi. Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetida shakllangan arxeologiya ilmiy maktabining O‘zbekistonda tarix va arxeologiya fanlari taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi, uning faoliyati tarixini ochib berishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi: 
O‘zbekistonda tarix va arxeologiya yo‘nalishlarining ilmiy taraqqiyoti XX asrning 20–30-yillarida yangi bosqichga ko‘tarilib, ushbu davrgacha olib borilgan tadqiqotlar asosan o‘lkashunoslik yo‘nalishidagi havaskorlik faoliyati bilan tavsiflangan bo‘lsa, keyinchalik mazkur sohalarda ilmiy metodologiyaga asoslangan, rejali va tizimli izlanishlar ustuvor ahamiyat kasb eta boshlashi hamda arxeologik ekspedisiyalarning tashkil etilishi oqibatida malakali mutaxassislarni tayyorlash zarurati vujudga kelishi va bu boradagi ishlarni maqsadli amalga oshirish jihatlari asoslangan;
O‘rta Osiyo oliy ta’lim tizimida ixtisoslashgan ilk arxeologiya maktabining shakllanishidan hozirgi davrgacha bo‘lgan bosqichlaridagi faoliyati, O‘rta Osiyo arxeologiyasi maktabining o‘ziga xos yo‘nalishlari, uning mintaqa arxeologiyasi rivojiga qo‘shgan katta hissasi jahon arxeologiyasi fanida e’tirof qilinganligi dalillangan;
Kafedra bitiruvchilarining Markaziy Osiyo mamlakatlarida arxeologiya fanining rivojlanishida, tosh va bronza davri, ilk temir asri va antik davri, o‘rta asrlar davriga oid yodgorliklarining kashf etilishi va o‘rganilishidagi munosib hissalari aniqlangan;
Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspedisiyasi va Kesh arxeologik-topografik ekspedisiyalarining muntazam yo‘lga qo‘yilishi hamda talabalar ilmiy arxeologiya to‘garagi faoliyatining rivojlantirilishi natijasida yosh mutaxassislar va talabalar dala tadqiqotlarida faol ishtirok etish imkoniyatiga ega bo‘lib, mazkur jarayon ularning arxeologiya sohasidagi nazariy tayyorgarligini chuqurlashtirish bilan birga, amaliy tajriba va kasbiy malakasining shakllanishida ham muhim omil bo‘lib xizmat qilganligi, natijada Markaziy Osiyo arxeologiyasining taraqqiyotiga katta hissa qo‘shgan, o‘z ilmiy maktablarini yaratgan dunyo miqyosidagi tanilgan olimlar etishib chiqqanligi asoslangan.  
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. O‘rta Osiyoda birinchi ixtisoslashgan arxeologiya maktabining faoliyati tarixi mavzusi bo‘yicha olib borilgan tadqiqot jarayonida erishilgan ilmiy xulosalar va natijalardan:
XX asr 20-30-yillaridan boshlab O‘zbekistonda tarix, arxeologiya fanlarining rivojlanishi, bunga qadar havaskor o‘lkashunoslik izlanishlari bosqichidan ilmiy-nazariy tadqiqotlar darajasiga ko‘tarilishi hamda arxeologik ekspedisiyalarning tashkil etilishi oqibatida malakali mutaxassislarni tayyorlash zarurati vujudga kelishi va bu boradagi ishlarni maqsadli amalga oshirish jihatlari haqidagi natija va xulosalar O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining chora-tadbirlar rejalarini ishlab chiqishda amaliyotga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining 2025-yil 6-martdagi 01-07/4780-son ma’lumotnomasi). Tadqiqot natijalarining amaliyotga joriy etilishi kafedra faoliyati bilan bog‘liq olimlarning ilmiy merosi hamda ularning moddiy va nomoddiy madaniy merosni o‘rganish, asrash va targ‘ib etish borasidagi xizmatlarini kengroq yoritish imkonini yaratadi. Mazkur natijalar mahalliy va xorijiy tashrif buyuruvchilar, shuningdek, O‘zbekiston tarixi bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib borayotgan tadqiqotchilar uchun muhim ilmiy axborot manbai bo‘lib xizmat qiladi.
O‘rta Osiyoda oliy ta’lim tizimida ixtisoslashgan ilk arxeologiya maktabining shakllanishidan hozirgi davrgacha bo‘lgan bosqichlaridagi faoliyati, O‘rta Osiyo arxeologiyasi maktabining o‘ziga xos yo‘nalishlari, uning mintaqa arxeologiyasi rivojiga qo‘shgan katta hissasi jahon arxeologiyasi fanida e’tirof qilganligiga doir ilmiy natijalar “O‘zbekiston tarixi” telekanalida efirga uzatilgan “Taqdimot” ko‘rsatuvli ssenariylarini shakllantirishda foydalanilgan (O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining 2024-yil 26-dekabrdagi 01-44-563-son va 2022-yil 11-avgustdagi 06-28-1298-son ma’lumotnomalari). Natijada, O‘rta Osiyo ixtisoslashgan arxeologiya maktabining shakllanishi va rivojlanish bosqichlarini chuqurroq yoritish, uning ilmiy merosini xolis baholash hamda tadqiqotning nazariy va faktologik asoslarini yanada boyitishga imkon yaratdi;
Markaziy Osiyo mamlakatlarida arxeologiya fanining rivojlanishida, tosh va bronza davri, ilk temir asri va antik davri, o‘rta asrlar davriga oid yodgorliklarining kashf etilishi va o‘rganilishida munosib hissalariga oid xulosalardan O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining chora-tadbirlar rejalarini ishlab chiqishda keng foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining 2025-yil 6-martdagi 01-07/4780-son ma’lumotnomasi). Natijada mamlakatimiz tarixiy-madaniy merosining umumiy holati, mustaqillik yillarida ushbu sohada amalga oshirilgan islohotlar, arxeologiya va me’moriy yodgorliklarni aniqlash, ilmiy jihatdan tadqiq etish hamda muhofaza qilish yo‘nalishidagi ishlar haqida muhim ilmiy ma’lumotlar tizimlashtirildi, shuningdek, muzey fondlarini yangi arxeologik topilmalar va tarixiy ashyolar bilan muntazam boyitish borasida amalga oshirilgan chora-tadbirlarni yorituvchi materiallar ahamiyatini yanada oshirdi;
Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspedisiyasi va Kesh arxeologiya-topografik ekspedisiyasi tadqiqotlari, Talabalar ilmiy arxeologiya to‘garagi tashkil etilishi, talabalar va tadqiqotchilarning dala tadqiqotlarida ishtiroklari, sohada bilimlar va ko‘nikmalarni ilmiy-amaliy jihatdan boyitishga xizmat qilganligi, natijada Markaziy Osiyo arxeologiyasining taraqqiyotiga katta hissa qo‘shgan, o‘z ilmiy maktablarini yaratgan dunyo miqyosidagi tanilgan olimlar etishib chiqqanligi borasidagi xulosalardan “O‘zbekiston tarixi” telekanalida efirga uzatilgan “Taqdimot” ko‘rsatuvli ssenariylarini shakllantirishda foydalanilgan (O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining 2024-yil 26-dekabrdagi 01-44-563-son va 2022-yil 11-avgustdagi 06-28-1298-son ma’lumotnomalari). Natijalar tomoshabinlarning tarixiy dunyoqarashini kengaytirishga, mavzu doirasidagi bilimlarini kengayishiga xizmat qilgan.