Икромов Шоҳром Бўрон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Орқа мия инфаркти хавф омиллари, клиник-патогенетик хусусиятлари, даволаш-реабилитацияни оптималлаштириш», 14.00.13 – Неврология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Tib4562 
Илмий раҳбар: Гайбиев Акмал Аҳмаджонович, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Самарқанд давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.17.03.
Расмий оппонентлар: Ниязов Шуҳрат Тоштемирович, тиббиёт фанлари доктори (DSc), Усмонова Дурдона Джурабековна, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: С.Д.Асфендияров номидаги Қозоғистон Миллий Тиббиёт Университети (Қозоғистон).
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: 
Орқа мия ишемик инфарктида эндотелиал дисфунксия, оксидатив стресс ва нейроилтиҳомнинг клиник-патогенетик ролини ўрганиш, якка тартибдаги прогностик моделни ишлаб чиқиш ва алфа-липой кислотасига асосланган патогенетик даволашни асослаш орқали ташхис, прогноз ва даволаш натижаларини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
орқа мия ишемик инфарктида эндотелиал дисфунксия (ЭТ-1, вWФ, НО, ИCАМ-1, ВCАМ-1), оксидатив стресс (МДА, СОД) ва нейроилтиҳом (ИЛ-6, ТНФ-α, НСЕ, С100β) нинг мажмуавий клиник-патогенетик роли илк бор миқдорий тавсифланиб, назоратга нисбатан ЭТ-1 нинг 2,1 марта, ИЛ-6 нинг 6,6 марта, ҳсCРП нинг 10,3 марта ошиши аниқланган;
кластер таҳлили ёрдамида касалликнинг учта патогенетик варианти эндотелиал-вазоспастик, оксидатив-илтиҳобий ва аралаш илк бор ажратилиб, уларнинг ноқулай оқибат частотаси мос равишда 29,4%, 58,6% ва 37,8% эканлиги аниқланган;
клиник, эндотелиал, оксидатив ва структуравий предикторларни бирлаштирувчи якка тартибдаги «Эндотҳелиал Риск-Сcоре» прогностик шкаласи илк бор ишлаб чиқилиб, юқори дискриминация (АУC 0,89; 95% ИИ 0,82–0,94) ва мақбул калибрлаш (Хосмер–Лемешоу п=0,41) билан валидация қилингани аниқланган;
алфа-липой кислотасининг орқа мия ишемик инфарктидаги самарадорлиги илк бор патогенетик асосланиб исботланди: қулай оқибат (мРС 0–2) улуши 35% дан 65% гача ошди (п=0,006; ННТ 3,3), оксидатив стресс ва нейроилтиҳом маркёрлари илгарилаб меъёрлашгани аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Орқа мия инфарктини тасҳислаш, даволаш ва реабилитация жараёнларини такомиллаштиришга қаратилган илмий-тадқиқот натижалари асосида (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2026 йил 3 февралдаги 8н-з/668-сон ҳамда 2025 йил 10 октябрдаги /6238-сон маълумотномалари):
биринчи илмий янгилик: орқа мия ишемик инфарктида эндотелиал дисфунксия (ЭТ-1, вWФ, НО, ИCАМ-1, ВCАМ-1), оксидатив стресс (МДА, СОД) ва нейроилтиҳом (ИЛ-6, ТНФ-α, НСЕ, С100β) нинг мажмуавий клиник-патогенетик роли илк бор миқдорий тавсифланиб, назоратга нисбатан ЭТ-1 нинг 2,1 марта, ИЛ-6 нинг 6,6 марта, ҳсCРП нинг 10,3 марта ошиши аниқланган; Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши. Натижалар Сурхондарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази ва Қашқадарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказининг неврология амалиётига жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: эндотелиал-оксидатив-илтиҳобий маркёрларнинг миқдорий баҳоланиши орқа мия ишемик инфарктининг клиник-патогенетик огʻирлигини обектив аниқлаш имконини беради; беморларни хавф даражаси бўйича эрта стратификация қилиш ногиронланиш эҳтимолини камайтиради ва оилавий-ижтимоий ҳаётга қайтишни тезлаштиради. Иқтисодий самарадорлиги: биомаркер профилини қўллаш такрорий нейровизуализация (МРТ, КТ) ва эмпирик даволаш заруратини камайтиради, ҳар бир бемор ҳисобига ташхис ва даволаш харажатларини ўртача 1500000–2200000 сўмга қисқартиради. Хулоса: эндотелиал дисфунксия, оксидатив стресс ва нейроилтиҳом маркёрларини мажмуавий баҳолаш орқа мия ишемик инфарктининг ташхис ва мониторинг аниқлигини оширади ҳамда даволашни индивидуаллаштиришга имкон яратади.
иккинчи илмий янгилик: кластер таҳлили ёрдамида касалликнинг учта патогенетик варианти   эндотелиал-вазоспастик, оксидатив-илтиҳобий ва аралаш   илк бор ажратилиб, уларнинг ноқулай оқибат частотаси мос равишда 29,4%, 58,6% ва 37,8% эканлиги аниқланган; Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши. Натижалар Сурхондарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази ва Қашқадарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказининг неврология амалиётига жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: патогенетик вариантларни фарқлаш юқори хавфли оксидатив-илтиҳобий вариантли беморларни (ноқулай оқибат 58,6%) эрта аниқлаб, уларга мақсадли антиоксидант ва илтиҳобга қарши терапия қўллаш имконини беради; бу эса ногиронланиш даражасини пасайтиради ва беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилайди. Иқтисодий самарадорлиги: вариантга мос мақсадли терапия универсал эмпирик даволаш схемаларига қараганда самаралироқ бўлиб, бир бемор ҳисобига даволаш ва қайта госпитализация харажатларини ўртача 2000000–3000000 сўмга камайтиради. Хулоса: орқа мия ишемик инфарктининг патогенетик фенотиплаштирилиши даволаш таcтикасини индивидуаллаштиради ва ноқулай оқибатлар частотасини сезиларли камайтиради.
учинчи илмий янгилик: клиник, эндотелиал, оксидатив ва структуравий предикторларни бирлаштирувчи якка тартибдаги «Эндотҳелиал Риск-Сcоре» прогностик шкаласи илк бор ишлаб чиқилиб, юқори дискриминация (АУC 0,89; 95% ИИ 0,82–0,94) ва мақбул калибрлаш (Хосмер–Лемешоу п=0,41) билан валидация қилингани аниқланган; Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши. Натижалар Сурхондарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази ва Қашқадарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказининг неврология амалиётига жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: «Эндотҳелиал Риск-Сcоре» юқори хавфли беморларни эрта ажратиб, уларга жадал даволаш ва реабилитацияни мустаҳкамлаш имконини беради; беморлар ва уларнинг яқинларига прогноз ҳақида обектив маʼлумот берилиши қарор қабул қилиш сифатини оширади ва даволашга розиликни мустаҳкамлайди. Иқтисодий самарадорлиги: прогностик шкалани қўллаш интенсив терапия бўлимидаги ўрин ва реабилитация ресурсларини мақсадли тақсимлаш имконини беради, паст хавфли беморларда самарасиз жадал терапияни бартараф этиб, бир бемор ҳисобига ўртача 1 800000–2500000 сўм маблагʻ тежайди. Хулоса: «Эндотҳелиал Риск-Сcоре» ни жорий этиш клиник қарор қабул қилишнинг обективлигини оширади ва даволаш ресурсларидан мақсадли фойдаланишни таʼминлайди.
тўртинчи илмий янгилик: алфа-липой кислотасининг орқа мия ишемик инфарктидаги самарадорлиги илк бор патогенетик асосланиб исботланди: қулай оқибат (мРС 0–2) улуши 35% дан 65% гача ошди (п=0,006; ННТ 3,3), оксидатив стресс ва нейроилтиҳом маркёрлари илгарилаб меъёрлашгани аниқланган. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши. Натижалар Сурхондарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази ва Қашқадарё вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказининг неврология амалиётига жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: алфа-липой кислотасини даволаш таркибига киритиш қулай клиник оқибат (мРС 0–2) частотасини 35% дан 65% гача оширади (ННТ 3,3   ҳар уч беморни даволашда бирида огʻир ногиронланиш олдини олинади), бу беморларнинг мустақиллиги ва оилавий-ижтимоий ҳаётга қайтишини сезиларли яхшилайди. Иқтисодий самарадорлиги: ногиронланиш даражасининг камайиши узоқ муддатли парвариш ва реабилитация харажатларини ҳар бир бемор ҳисобига ўртача 4000000–6000000 сўмга камайтиради; меҳнат қобилиятининг тез тикланиши қўшимча ижтимоий-иқтисодий фойда келтиради. Алфа-липой кислотасининг қўшимча нархи (йилига 200000–350000 сўм) самарадорлик билан богʻлиқ иқтисодий тежамкорлик олдида сезиларли эмас. Хулоса: алфа-липой кислотасини стандарт даволаш схемасига киритиш орқа мия ишемик инфарктида клиник оқибатларни сезиларли яхшилайди ва даволаш харажатларини камайтиради.