Эркинова Латофат Умиджон қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон матни
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Озуқа рационида маҳаллий “ProBioKorm” пробиотикини қўллашни қуёнлар морфо-физиологик кўрсаткичларига таъсири ва самарадорлиги”, 03.00.08 – Одам ва ҳайвонлар физиологияси (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.1.PhD/Б893.
Илмий раҳбар: Абдуллаева Гулбоҳор Толибжоновна, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети Тошкент филиали.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети ҳузуридаги DSc.08/2025.27.12.В.11.01 рақамли илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Эсимбетов Адилбай Тлепович, биология фанлари доктори, профессор; Шахмурова Гулнара Абдуллаевна, биология фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади озуқа рационини “ProBioKorm” пробиотиги билан бойитишнинг қуёнлар морфо-физиологик кўрсаткичларига таъсирини ҳамда ушбу пробиотикни қўллашнинг иқтисодий самарадорлигини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги.
қуёнлар учун ишлаб чиқилган янги маҳаллий “ProBioKorm” озуқавий қўшимчаси биологик қиймати юқори эканлиги ҳамда организмда физиологик жараёнларни фаоллаштирувчи хусусиятга эга эканлиги аниқланган;
“ProBioKorm” озуқа қўшимчасини қуёнлар озуқа рационига бойитиш қуёнларда морфофизиологик ўсиш индексларини жадаллаштирган ва тана узунлиги 9.6 см га, кўкрак айланаси 1.5 см га ва тирик вазн 411 г га ошиганлиги аниқланган;
“ProBioKorm” озуқа қўшимчаси турли ёшдаги қуёнлар организми экстерер (тананинг ривожланиши, тана индекслари, мушак тўқимасининг шаклланиши) ва физиологик (нафас олиш, юрак динамикаси, ҳазм қилиш тизими, адаптация жараёни, қоннинг морфологик ва биокимёвий кўрсаткичлари, моддалар алмашинуви жараёнлари, пуштдорлик кўрсаткичи) кўрсаткичларига таъсири илмий асослаб берилган;
илк бор “ProBioKorm” озуқа қўшимчасининг қуёнлар рационида қўллашнинг мақбул меъёрлари аниқланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Озуқа рационида маҳаллий “ProBioKorm” пробиотигини қўллашни қуёнлар морфо-физиологик кўрсаткичларига таъсири ва самарадорлигини аниқлаш бўйича олинган натижалар асосида:
“ProBioKorm” универсал озуқабоп қўшимчасининг лиофил қуритилган биомассасини қўллаш меъёрлари Тошкент вилояти Қибрай туманидаги “Қуёнчилик селекцияси ва генетика маркази” ва Наманган вилояти Тўрақўрғон туманидаги “Шербек Кролик” фермер хўжалиги амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 15 июлдаги 05/06-04-401-сон маълумотномаси). Натижада, “ProBioKorm” қўшимчасини қўллаш қуёнларнинг морфофизиологик ўсиш кўрсаткичларини яхшилаб, тана узунлигини 9,6 см га, кўкрак айланасини 1,5 см га ҳамда тирик вазнини 411 г га ошириш имконини берган;
турли ёшдаги қуёнлар озуқа рационига маҳаллий “ProBioKorm” пробиотигини қўллаш усули Тошкент вилояти Қибрай туманидаги “Қуёнчилик селекцияси ва генетика маркази” ва Наманган вилояти Тўрақўрғон туманидаги “Шербек Кролик” фермер хўжалиги амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг 2025 йил 13 январ 02/23-22-сон маълумотномаси). Натижада, қуён гўшти сифати ва вазнини ошириш имконини берган;
қуёнлар озуқа рационида маҳаллий “ProBioKorm” пробиотигини қўллашнинг қуёнлар морфофизиологик кўрсаткичларига таъсири ва самарадорлиги бўйича тавсиялар ишлаб чиқилиб, Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университетининг Тошкент филиали ўқув амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 15 июлдаги 05/06-04-401-сон маълумотномаси). Натижада, қуёнчилик йўналишидаги мутахассисларни тайёрлаш, талабалар ва магистрларнинг ўқув жараёнида ҳамда қуёнчилик фермер хўжаликлари мутахассислари фаолиятида илмий-услубий манба сифатида фойдаланишни йўлга қўйиш имконини берган.