Алимкулов Музаффар Мукумовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Турли шароитларда ингичка толали тут ипак қурти саноат дурагайларини парваришлаш агротехникасининг самарадорлигини аниқлаш (Андижон вилояти мисолида)”, 06.02.04 – Ипакчилик (Қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.PhD/Qx1571
Илмий раҳбар: Ақилов Улуғбек Ҳакимович, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ипакчилик илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ипакчилик илмий-тадқиқот институти, PhD08/2025.27.12.Qx.08.01.
Расмий оппонентлар: Мирзаходжаев Бахтиёр Анварович, техника фанлари доктори, катта илмий ходим; Беккамов Чоршанби Исмоилович, қишлоқ хўжалиги фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Қоракўлчилик ва чўл экологияси илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади тут ипак қуртининг ингичка толали саноат дурагайларини турли гигротермик ва озиқланиш шароитларда парваришлаш агротехникасининг самарадорлигини тадқиқ этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор тут ипак қуртининг ингичка толали дурагайларини турли паратипик омиллар таъсирида парваришлаш натижасида тут барги сарфини 9,3-11,2 % га қисқартириш мумкинлиги аниқланган;
ингичка толали ипак қурти дурагайларини барг танқислиги, меъёрдан юқори ҳарорат ва намликда парваришлаш шароитларида қуртлар ҳаётчанлиги 90,2-93,8 %, пилла вазни 1,50-2,04 г, пилланинг ипакчанлиги 21,2-22,9 % бўлиши аниқланган;
пилла маҳсулдорлик кўрсаткичлари турли шароитларда парваришлашнинг меъёрга нисбатан Майин тола-1, Майин тола-2 дурагайларида 3,3-7,4 % га ошиши ва Навбаҳор-1, Навбаҳор-2 дурагайларида эса 2,1-2,3 % га пасайиши кузатилган;
парваришлаш шароитларининг таъсири натижасида ипак қурти дурагайлари пилла ипининг метрик номери (ингичкалиги) 2959-3826 м/г оралиғида намоён бўлиши аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Турли шароитларда ингичка толали тут ипак қурти саноат дурагайларини парваришлаш агротехникасини самарадорлигини аниқлаш бўйича олиб борилган тадқиқотлар асосида:
Тут ипак қуртининг ингичка толали  “Майин тола-1” саноат дурагайи Қўрғонтепа тумани “Волида Меҳр Замин” фермер хўжалигида жорий этилган. (“Ўзбекипаксаноат” уюшмасининг 2026-йил 18-майдаги 4-2/709-сон маълумотномаси). Натижада 1 қутисидан олинган  қўшимча 9,5 кг тирик пилла олиш ҳисобига 4335,1 минг сўм иқтисодий самарадорлик,1220,6 минг сўм соф фойда олинган ва 24,4 % рентабелликка эришилган;
Тут ипак қуртининг “Майин тола-2” саноат дурагайи Олтинкўл тумани «Агро-пилла» МЧЖ га қарашли касаначи Жабборов Шоятбек хонадонида жорий этилган (“Ўзбекипаксаноат” уюшмасининг 2026-йил 18-майдаги 4-2/709-сон маълумотномаси). Натижада 1 қути қуртдан қўшимча 8 кг тирик пилла олинган. Иқтисодий самарадорлик 4073,6 минг сўм, соф фойда 991,7 минг сўмни ташкил этган, рентабеллик даражаси 23,2 % га кўтарилган;
Меъёридан юқори кичик ёшларда 29 0C ҳарорат, 90% нисбий намликда катта ёшларда 26 0C ҳарорат ва 80% нисбий намликда янги агротехника асосида парваришланган “Навбаҳор-1” саноат дурагайи Марҳамат туманидаги “Марҳамат Агро-пилла” МЧЖ да жорий этилган (“Ўзбекипаксаноат” уюшмасининг 2026-йил 18-майдаги 4-2/709-сон маълумотномаси). Натижада 1 қутисидан олинган  қўшимча 7,3 кг тирик пилла олиш ҳисобига олинган иқтисодий самарадорлик 3630,3 минг сўм, соф фойда 865,7 минг сўмни ва рентабеллик 20,5 % ни ташкил этган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish