Мухамадиев Азиз Шавкатовичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Агрессивлик” консептининг дискурсив-семантик тадқиқи (инглиз ва ўзбек бадиий асарлари мисолида)”, 10.00.13 – Қиёсий ва чоғиштирма тилшунослик (филология фанлари).
Диссертация рўйхатга олинган рақам: В2022.2.PhD/Fil2582.
Диссертация бажарилган муассаса: Навоий давлат университети.
Илмий раҳбар: Рахимов Аброр Ахмадович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Турон университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.39.01. 
Расмий оппонентлар: Исломов Икром Хушбоқович, филология фанлари доктори, доцент; Мирсанов Ғайбулла Қулмуродович, филология фанлари доктори, профессор. 
Етакчи ташкилот: Урганч давлат университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек бадиий матнларида “агрессивлик” консептининг дискурсив-семантик хусусиятларини аниқлаш, уларнинг ифодавий, прагматик ҳамда когнитив жиҳатларини очиб беришдан иборат.  
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
инглиз ва ўзбек бадиий дискурси материаллари асосида “агрессивлик” консептининг психологик ва ижтимоий моҳияти илк бор дискурсив ёндашувда қайта талқин қилиниб, унинг нутқий реализация бирликлари тизими аниқланган ҳамда уларнинг структур-семантик ва функсионал хусусиятлари илмий жиҳатдан асослаб берилган; 
инглиз ва ўзбек тилларида агрессивликни ифодаловчи эмоционал-экспрессив лексик, иллокутив-прагматик ва консептуал-метафорик воситалар тизими аниқланиб, уларнинг баҳоловчилик, таъсирчанлик, интенсификация ва конфликтогеннлик каби функсионал-семантик хусусиятлари очиб берилган; 
инглиз ва ўзбек бадиий асарларида агрессив нутқни ташкил этувчи ғазаб, нафрат ва жирканиш компонентлари эмотивлик даражаси ва коммуникатив функсиясига кўра мустақил семантик бирликлар сифатида ажратилиб, уларнинг консептуал структураси, семантик дифференциал белгилари ҳамда лингвокогнитив моделлари аниқланган; 
“агрессивлик” консептининг дискурсив воқеланишида имплицит ва эксплицит ифодаланиш стратегия ва механизмлари инглиз ва ўзбек тиллари материаллари асосида қиёсий жиҳатдан очиб берилиб, уларнинг контекстуал фаоллашуви, прагматик йўналиши ва коммуникатив таъсир модели аниқланган.    
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Агрессивлик” консептининг дискурсив-семантик тадқиқига οид таҳлиллардан келиб чиққан илмий натижаларга кўра:
“агрессивлик” консептининг дискурсив воқеланишида имплицит ва эксплицит ифодаланиш стратегия ва механизмлари инглиз ва ўзбек тиллари материаллари асосида қиёсий жиҳатдан ёритилиб, уларнинг контекстуал фаоллашуви, прагматик йўналиши ва коммуникатив таъсир модели аниқланганлиги ҳақидаги хулосалардан Европа Иттифоқининг Эрасмус + дастури билан ҳамкорликда амалга оширилган 8545-ЭПП-1-2017-1-ЭС-ЭППКА2-CБҲЕ-ЖП CЛАСС: “Cомпутатионал лингуистиcс ат Cентрал Асиан университиес” нοмли грант лοйиҳасида фοйдаланилган (Самарқанд давлат ϲҳет тиллар инститսтининг 2024-йил 5-апрелдаги 727/02-сοн маʼлսмοтнοмаси). Натижада нутқий агрессияга хос вербал ва новербал хусусиятларнинг лисоний таҳлили асосида улардаги эксплицит ва имплицит мазмунни ифодалаш ҳамда суҳбатдошга етказиш механизмлари лойиҳа назарий асосини бойитишга хизмат қилган;
инглиз ва ўзбек бадиий дискурси материаллари асосида “агрессивлик” консептининг психологик ва ижтимоий моҳияти илк бор дискурсив ёндашувда қайта талқин қилиниб, унинг нутқий реализация бирликлари тизими аниқланган ҳамда уларнинг структур-семантик ва функсионал хусусиятлари илмий жиҳатдан асослаб берилганлиги ҳақидаги хулосалардан Европа Иттифоқи томонидан Эрасмус+дастури билан ҳамкорликда амалга оширилган 561624-ЭПП-1-2015-УКЕППКА2-CБҲЕ-СП-ЭРАСМУС+CБНЕ ИМЕП: Ўзбекистон Олий таълим тизими жараёнларини модернизасиялаш ва халқаролаштириш номли амалий тадқиқот лойиҳасида фοйдаланилган (Самарқанд давлат ϲҳет тиллар инститսтининг 2024-йил 5-апрелдаги 728/02-сοн маʼлսмοтнοмаси). Натижада, чет тилини ўргатишда ёзма матн дискурсив табиатидан келиб чиқиб уни идрок қилиш алгоритмини яратиш ҳамда ундан лойиҳанинг илмий қимматини оширишга эришилган;
инглиз ва ўзбек бадиий асарларида агрессив нутқни ташкил этувчи ғазаб, нафрат ва жирканиш компонентлари эмотивлик даражаси ва коммуникатив функсиясига кўра мустақил семантик бирликлар сифатида ажратилиб, уларнинг консептуал структураси, семантик дифференциал белгилари ҳамда лингвокогнитив моделлари аниқланганлиги ҳақидаги илмий хулосалардан ФЗ-2016-0908165532 рақамли “Қорақалпоқ тилининг янги алфавити ва имло қоидаларига мувофиқ она тили адабиётини ривожлантириш методикаси” номли фундаментал лойиҳада фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Ўзбекистон педагогика фанлари илмий-тадқиқот институти Қорақалпоғистон филиалининг 2023-йил 8-сентябрдаги 453-сοн маʼлսмοтнοмаси). Натижада умумий ўрта таълим мактаблари ўқувчиларининг мулоқот доирасига инглиз тили мавқеи таъсири остида ушбу тилдаги аггрессив ибораларнинг турли хил оммавий ахборот воситалари, интернет тармоғи орқали кириб келиши, уларнинг қорақалпоқ ва ўзбек тиллари сатҳига ўзлашиши, ижтимоий ҳаётда қўлланилиши, шунингдек, аҳоли ҳаётига салбий ва ижобий таъсири, психологик оқибатлари ҳамда агрессив ибораларнинг дискурсив-семантик тузилиши, инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларида қўлланишидаги фарқлари ва ўхшашликлари, уларнинг ижобий таъсирига қарши курашни креативлик, семантик ёндашувлар асосида такомиллаштиришга эришилган;
инглиз ва ўзбек тилларида агрессивликни ифодаловчи эмоционал-экспрессив, лексик, иллокутив-прагматик ва консептуал-метафорик воситалар тизими аниқланиб, уларнинг баҳоловчилик, таъсирчанлик, интенсификация ва конфликтогеннлик каби функсионал-семантик хусусиятлари қиёсий таҳлил асосида очиб берилганлиги ҳақидаги хулосалардан ХТ-Ф2-011 рақамли “Қорақалпоқ тилини ўқитишни такомиллаштиришнинг назарий-услубий асосларини комплекс тадқиқ қилиш ва консепсиясини ишлаб чиқиш” номли амалий лойиҳада фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Ўзбекистон педагогика фанлари илмий-тадқиқот институти Қорақалпоғистон филиалининг 2023-йил 7-сентябрдаги 452-сοн маълսмοтнοмаси). Натижада лойиҳанинг “Тилшунослик”, “Таржима назарияси ва амалиёти”, “Қиёсий типология”, “Лингвомаданиятшунослик” каби фанлар  учун яратиладиган дарслик ва ўқув қўлланмаларнинг мукаммаллашувига ёрдам берувчи илмий маълумотлар билан бойитилишига эришилган

Yangiliklarga obuna bo‘lish