Акрамов Акмалжон Анваржон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD)  диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Рақамли мулклар меросини фуқаролик-ҳуқуқий тартибга солиш”, 12.00.03 – Фуқаролик ҳуқуқи. Тадбиркорлик ҳуқуқи. Оила ҳуқуқи. Халқаро хусусий ҳуқуқ (юридик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Yu1614
Илмий раҳбар: Гулямов Саид Саидахрарович, юридик фанлар доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат юридик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат юридик университети, DSc.07/2025.27.12.Yu.01.03.
Расмий оппонентлар: Мусаев Бекзод Турсунбоевич, юридик фанлар доктори, профессор, Шодмонова Моҳира Фурқатовна, юридик фанлар бўйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади рақамли мулклар меросини амалга ошириш масалаларини фуқаролик-ҳуқуқий тадқиқ этиш, бу жараёнда муаммо ва ҳуқуқий бўшлиқларни аниқлаш, шунингдек миллий қонунчиликни такомиллаштиришга йўналтирилган илмий ва амалий таклиф, тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
тадқиқотда “кибермакон” тушунчасининг ҳуқуқий мазмуни очиб берилиб, у рақамли ҳуқуқлар ва рақамли мулк мавжуд бўладиган мустақил муҳит сифатида талқин қилиниши ва шу асосида кибермаконда мавжуд бўлган обектларнинг мерос ҳуқуқи обектлари сифатидаги ўрни қайта кўриб чиқилиб, уларни фуқаролик-ҳуқуқий тартибга солиш зарурати ҳамда ўзига хос хусусиятлари илмий жиҳатдан асослантирилган;
мерос ҳуқуқи ва нотариал фаолиятни рақамлаштириш жараёнлари ўзаро узвий боғлиқ эканлиги аниқланиб, рақамли мерос институтини ривожлантиришда шахсни ишончли идентификация қилиш муҳим ҳуқуқий омил сифатида асослаб берилди ҳамда нотариал ҳаракатларни амалга оширишда шахсни аниқлаш тартибининг замонавий идентификация воситалари орқали мустаҳкамланиши рақамли мулк ва мерос ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг зарурий шарти эканлиги илмий жиҳатдан асослантирилган;
мерос муносабатларида рақамли далилларнинг аҳамияти ортиб бораётгани асосида, нотариал амалиётда интернет тармоғидаги маълумотларни тасдиқлаш, рақамли обектларни кўздан кечириш ва уларни ҳуқуқий жиҳатдан мустаҳкамлаш механизмларини жорий этиш зарурати илмий асослантирилди ҳамда бунинг натижасида рақамли мерос обектларининг мавжудлиги ва уларга бўлган ҳуқуқларни исботлашда янги ёндашувларни шакллантиришга хизмат қилиши илмий жиҳатдан асослантирилган;
меросни қабул қилиш ёки ундан воз кечиш жараёнларининг ёзма шаклда амалга оширилиши ҳақидаги амалдаги қоидалар рақамли муҳитга мослаштирилиши зарурлиги асослаб берилиб, рақамли аризалар ва электрон ҳужжатлар орқали мерос ҳуқуқларини амалга ошириш консепсияси таклиф этилди ҳамда мазкур ёндашув рақамли мулклар билан боғлиқ мерос муносабатларини соддалаштириш ва уларнинг ҳуқуқий аниқлигини таъминлашга хизмат қилиши илмий жиҳатдан асослантирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Рақамли мулклар меросини фуқаролик-ҳуқуқий тартибга солишга доир олинган илмий натижалардан қуйидагиларда фойдаланилган:
кибермакон – ахборот технологиялари ёрдамида яратилган виртуал муҳит эканлиги тўғрисидаги таклифдан “Киберхавфсизлик тўғрисида”ги қонуннинг 3-моддаси тўртинчи хатбошисини шакллантиришда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ҳузуридаги Парламент тадқиқотлари институтининг 2026-йил 13-апрелдаги №3/08-86-сонли далолатномаси). Ушбу таклиф ҳуқуқий атамани қонуний таърифга яқинлаштириш ва норматив-ҳуқуқий тизимда изчиллик яратиш мақсадига хизмат қилган;
нотариал ҳаракатни амалга оширишни сўраб мурожаат қилган кишининг шахсини аниқлаштириш тартибига оид таклифдан Ўзбекистон Республикасининг 1996-йил 26-декабрдаги 343-И-сонли “Нотариат тўғрисида”ги қонуннинг 32-моддасининг иккинчи қисмини 2022-йил 14-мартдаги ЎРҚ-759-сонли “Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қонунга мувофиқ шакллантиришда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Нотариат, адвокатура ва ҳуқуқий хизматлар бошқармасининг 2026-йил 20-апрелдаги 20/23-7046/8-сонли далолатномаси). Ушбу таклиф рақамли мерос муносабатларида шахсни тасдиқлаш билан боғлиқ жараённи тартибга солишда муҳим аҳамият касб этган;
далилларни таъминлаш мақсадида нотариус ашёвий, ёзма ва рақамли далилларни кўздан кечиради ва гувоҳлантиради, шунингдек интернет жаҳон ахборот тармоғидаги фактларни тасдиқлаши тўғрисидаги таклифдан Ўзбекистон Республикасининг 1996-йил 26-декабрдаги 343-И-сонли “Нотариат тўғрисида”ги қонуннинг 702-моддаси 2-қисмини 2024-йил 21-ноябрдаги ЎРҚ-1003-сонли “Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига рақамли далиллар билан ишлаш тизимини такомиллаштиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қонунга мувофиқ шакллантирилишида инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Нотариат, адвокатура ва ҳуқуқий хизматлар бошқармасининг 2026-йил 20-апрелдаги 20/23-7046/8-сонли далолатномаси). Ушбу таклиф рақамли мулклар меросини амалга оширишда рақамли далилларнинг ролини ошириш ва қонунчиликда ифодасини топишда хизмат қилган;
меросни қабул қилиш ёки ундан воз кечиш ҳақидаги аризалар ёзма равишда берилиши кераклиги ҳақидаги таклифдан Ўзбекистон Республикасининг 1996-йил 26-декабрдаги 343-И-сонли “Нотариат тўғрисида”ги қонуннинг 50-моддаси 2021-йил 21-апрелдаги ЎРҚ-683-сонли “Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида”ги қонунга мувофиқ шакллантирилишида инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Нотариат, адвокатура ва ҳуқуқий хизматлар бошқармасининг 2026-йил 20-апрелдаги 20/23-7046/8-сонли далолатномаси). Ушбу тавсиялар нотариал амалиётда рақамли мулкларни васият қилиш тартибини белгилаш ва рақамли меросни расмийлаштириш механизмларини такомиллаштиришга, шунингдек, мерос очилган жой билан боғлиқ муаммоларни бартараф этишга хизмат қилган.