Эргашева Зилола Абдухакимовна
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“Янги Ўзбекистонда ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришнинг ижтимоий-фалсафий тадқиқи” 09.00.04 - Ижтимоий фалсафа
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Fal1182
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети PhD. 03/2025.27.12.F.10.02 рақамли илмий кенгаш.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Бухоро давлат педагогика инцтитути доценти, фалсафа фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) Нарзиев Зубайдилло Ибодиллоевич
Расмий оппонентлар:
Қўқон университети профессори в.б., фалсафа фанлари доктори (ДСc), доцент Холмирзаев Нодиржон Низомжонович; Андижон давлат университети проректори, юридик фанлар доктори (ВҚс), профессор Мадумаров Талантбек Толибжонович.
Этакчи ташкилот: Наманган давлат университети
Диссертация йўналиши: Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Янги Ўзбекистонда ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришнинг фалсафий асосларини тадқиқ этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришга доир илмий консепсияларнинг ижтимоий-фалсафий ва қиёсий таҳлили асосида “ҳуқуқий таълим”, “ҳуқуқий маданият”, “ахлоқий тарбия”, “ахлоқий норма”, “ҳуқуқий-ахлоқий маданият” категориялари мазмунининг умумфалсафий ва ҳуқуқий-ахлоқий алоқадорлиги асосланган;
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштириш заруратини келтириб чиқарувчи ижтимоий-ахлоқий иллатларнинг нигилистик, ахлоқий шакллари кўрсатилиб, уларни бартараф этишда ҳуқуқий таълимни ахлоқий тарбияни уйғунлаштириш, таълим-тарғибот тизимини самарадорлигини оширувчи янги механизмлари ишлаб чиқилган;
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришда ҳуқуқий таълим-тарбия тизими самарадорлигини ошириш, ижтимоий нормалар асосида ахлоқий тарбия тизимини модернизациялаш, ахлоқий-ҳуқуқий тарбия тарғиботи методологиясини замонавийлаштиришга хизмат қилувчи фалсафий-ҳуқуқий ва педагогик-дидактик сабаб-оқибат занжири эмпирик асосда далилланган;
узлюксиз таълим тизими, давлат органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларининг ижтимоий ҳамкорлиги асосида жамиятда ҳуқуқий саводхонликни ривожлантириш, ҳуқуқий маданиятни ахлоқий маданият билан уйғунлаштириш, ахлоқий тарбияни юксалтириш соҳасидаги профилактик фаолиятни такомиллаштириш, ҳуқуқий таълимни янада ижтимойилаштириш бўйича амалий таклифлар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Янги Ўзбекистонда ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришнинг ижтимоий-фалсафий тадқиқи юзасидан олиб борилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришда ҳуқуқий таълим-тарбия тизими самарадорлигини ошириш, ижтимоий нормалар асосида ахлоқий тарбия тизимини модернизациялаш, ахлоқий-ҳуқуқий тарбия тарг'иботи методологиясини замонавийлаштириш, ҳугуқий билим, ахлоқий маданият ва ҳуқуқий-ахлоқий соғлом муҳитни яратишнинг фалсафий-ҳуқуқий ва педагогик-дидактик асосларини сабаб-оқибат занжири асосида аниқлаштириш, узлюксиз таълим тизими, давлат органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларининг ижтимоий ҳамкорлиги асосида жамиятда ҳуқуқий саводхонликни ривожлантириш, ҳугуқий маданиятни ахлоқий маданият билан уйғунлаштириш, ахлоқий тарбияни юксалтириш соҳасидаги профилактик фаолиятни такомиллаштириш, ҳуқуқий таълимни инсонпарварлаштириш бўйича таклифлар ишлаб чигишга оид илмий янгиликлардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган А-ОТ-2021-11-сонли “Ўзбек халқи диний ва миллий қадирятлари комплексининг электрон-трансдисиплинар платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилди (Ўзбекистон Миллий университетининг 2025-йил 17-октябрдаги 04/11-23249-сон маълумотномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши Янги Ўзбекистонда ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришнинг фалсафий тадқиқини тизимлаштиришга хизмат қилган;
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришда ҳуқуқий таълим-тарбия тизими самарадорлигини ошириш, ижтимоий нормалар асосида ахлоқий тарбия тизимини модернизациялаш, ахлоқий-ҳуқуқий тарбия тарғиботи методологиясини замонавийлаштириш, ҳуқуқий билим, ахлоқий маданият ва ҳуқуқий-ахлоқий соғлом муҳитни яратишнинг фалсафий-ҳуқуқий ва педагогик-дидактик асосларини сабаб-оқибат занжири асосида аниқлаштириш, узлюксиз таълим тизими, давлат органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларининг ижтимоий ҳамкорлиги асосида жамиятда ҳуқуқий саводхонликни ривожлантириш, ҳуқуқий маданиятни ахлоқий маданият билан уйғунлаштириш, ахлоқий тарбияни юксалтириш соҳасидаги профилактик фаолиятни такомиллаштириш, ҳуқуқий таълимни инсонпарварлаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишга оид илмий янгиликлардан “Ўзбекистон телерадиоканали” ДМда 2024-2025 йилларда эфирга узатилган “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари” дастурлари сенарийларини ёзишда фойдаланилган (“Ўзбекистон” миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон-24” Ижодий бирлашмаси” давлат муассасасининг 2025-йил 31-октябрдаги 05-09-1702-сон маълумотномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришда ҳуқуқий таълим-тарбия тизими самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришда ҳуқуқий таълим-тарбия тизими самарадорлигини ошириш, ижтимоий нормалар асосида ахлоқий тарбия тизимини модернизациялаш, ахлоқий-ҳуқуқий тарбия тарғиботи методологиясини замонавийлаштириш, ҳуқуқий билим, ахлоқий маданият ва ҳуқуқий-ахлоқий соғлом муҳитни яратишнинг фалсафий-ҳуқуқий ва педагогик-дидактик асосларини сабаб-оқибат занжири асосида аниқлаштириш, узлюксиз таълим тизими, давлат органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларининг ижтимоий ҳамкорлиги асосида жамиятда ҳуқуқий саводхонликни ривожлантириш, ҳуқуқий маданиятни ахлоқий маданият билан уйғунлаштириш, ахлоқий тарбияни юксалтириш соҳасидаги профилактик фаолиятни такомиллаштириш, ҳуқуқий таълимни инсонпарварлаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишга оид илмий янгиликлардан Ўзбекистон Республикаси Нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси Фарғона вилоят ҳудудий бўлинмасининг 2025-йилга мўлжалланган йиллик иш режасининг 15-бандида келтирилган “ННТларда ишловчи ёшлар учун тенг ёндашувни қўллаш орқали одам савдосига қарши курашиш ва хавфсиз миграцияни ривожлантириш юзасидан ёшлар ўртасида ахборот компанияларини ўтказиш бўйича” тренинг дастурини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси Фарғона вилоят ҳудудий бўлинмасининг 2025-йил 15-декабрдаги 7-сонли маълумотномаси). Натижада, диссертацияда илгари сурилган Янги Ўзбекистонда ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришнинг фалсафий тадқиқини тизимлаштиришга доир таклиф ва тавсияларга хизмат қилган;
ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришда ҳуқуқий таълим-тарбия тизими самарадорлигини ошириш, ижтимоий нормалар асосида ахлоқий тарбия тизимини модернизациялаш, ахлоқий-ҳуқуқий тарбия тарғиботи методологиясини замонавийлаштириш, ҳугуқий билим, ахлоқий маданият ва ҳуқуқий-ахлоқий соғлом муҳитни яратишнинг фалсафий-ҳуқуқий ва педагогик-дидактик асосларини сабаб-оқибат занжири асосида аниқлаштириш, узлюксиз таълим тизими, давлат органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларининг ижтимоий ҳамкорлиги асосида жамиятда ҳуқуқий саводхонликни ривожлантириш, ҳугуқий маданиятни ахлоқий маданият билан уйғунлаштириш, ахлоқий тарбияни юксалтириш соҳасидаги профилактик фаолиятни такомиллаштириш, ҳуқуқий таълимни инсонпарварлаштириш бўйича таклифлар ишлаб чигишга оид илмий янгиликлардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган А-ОТ-2021-11-сонли “Ўзбек халқи диний ва миллий қадирятлари комплексининг электрон-трансдисиплинар платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий университетининг 2025-йил 17-октябрдаги 04/11-23249-сон маълумотномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши Янги Ўзбекистонда ҳуқуқий таълим ва ахлоқий тарбияни уйғунлаштиришнинг фалсафий тадқиқини тизимлаштиришга хизмат қилган.