Muxlisov Sodiqjon Saidjonovichning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishning psixologik mexanizmlari”. 19.00.06 – Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi (psixologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.4.DSc/P284.
Ilmiy maslahatshi: Ganjiev Feruz Furqatovich, psixologiya fanlari doktori (DSc), dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK nomi: Buxoro davlat universiteti, DSc.03/2025.27.12.P.08.10.
Rasmiy opponentlar: Zaymetov Xusan Avasxonovich, psixologiya fanlari doktori (DSc), professor; Atabaeva Nargis Batirovna, psixologiya fanlari doktori (DSc), professor; Mamatov Dilshod Kodirovich, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor.
Yetakchi tashkilot: Urganch davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishning psixologik mexanizmlarini o‘rganish va uni ilmiy-uslubiy jihatdan takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
talabalarning o‘quv faolligidagi differensial farqlariga ko‘ra fanlararo bog‘liqlikni anglash darajasining yaxlitlik, integrativlik, ko‘p qirralik va universallik ko‘rsatkichlari ta’sirida bosqichma-bosqich rivojlanib borishiga asoslanib o‘zlashtirish strategiyalarining kognitiv mexanizmlari kredit-modul tizimida integratsion ta’lim texnologiyalarining psixologik samaradorligini baholovchi indikator sifatida taklif etilgan;
o‘quv faoliyatining o‘zlashtirish strategiyalari integrativ fikrlash obekt tuzilmasini o‘zgartira olish, yangicha echimlar yaratish, unversal tafakkur esa ijodkorlikka yo‘nalganlik bilan o‘zaro uyg‘un rivojlanishiga asoslanib kredit-modul tizimining talabalarda mustaqil fikrlash orqali transformativ intellektni yagona psixologik tizim sifatida faollashtirishiga dual ta’sir etishi dalillangan;
talabalarda o‘z-o‘zini baholash, tanqidiylik, obekt tuzilmasini o‘zgartirish qobiliyati hamda ijodkorlikka yo‘nalganlik bilan ijobiy bog‘lanishda namoyon bo‘lishiga ko‘ra ularning bilimni tizimli anglash, analitik baholash, konstruktiv transformatsiyaga tayyorlik kabi sifatlarini yagona integratsion mexanizmda birlashtirganligi tufayli kredit-modul tizimida o‘quv faoliyatining psixologik tarkibi kognitiv, ijodiy va refleksiv komponentlarning o‘zaro mustahkam uyg‘unlashuvi orqali rivojlanishi asoslangan;
kredit-modul tizimida integrativ yondashuvlarni rivojlantirishning psixologik mexanizmlariga ko‘ra o‘zgaruvchan akademik vaziyatlarga nostandart, kreativ fikrlash orqali adaptivligi kognitiv va ichki motivatsiyani kuchaytirganligi tufayli o‘quv faoliyatini o‘zlashtirish strategiyalari talabalarning o‘zini boshqarish, motivatsion tizimi va psixologik moslashuv resurslari bilan integrallashgan holda rivojlanishi dilillangan;
talabalar o‘quv faoliyati dinamikasi refleksiya va mustaqillik bilan ijobiy aloqadorlikda namoyon bo‘lishi tufayli kredit-modul tizimida integratsion yondashuvning rivojlanishi bilimni tizimli va tez o‘zlashtirish, o‘z o‘quv faoliyatini reflektiv tahlil qilish hamda mustaqil qaror qabul qilishga tayyorlik kabi sifatlarni yagona metakognitiv boshqaruvga birlashtiruvchi murakkab psixologik mexanizm asosida kechishi dalillangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. “Kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishning psixologik mexanizmlari” mavzusi boʻyicha amalga oshirilgan ilmiy-tadqiqot natijalari asosida:
talabalarning o‘quv faolligidagi differensial farqlariga ko‘ra fanlararo bog‘liqlikni anglash darajasining yaxlitlik, integrativlik, ko‘p qirralik va universallik ko‘rsatkichlari ta’sirida bosqichma-bosqich rivojlanib borishiga asoslanib o‘zlashtirish strategiyalarining kognitiv mexanizmlari kredit-modul tizimida integratsion ta’lim texnologiyalarining psixologik samaradorligini baholovchi indikator sifatida taklif etilganligiga oid takliflar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 23-avgustdagi PM-478 son buyrug‘i bilan “Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi” moduliga kiritilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 20-avgustdagi PM-478a-son ma’lumotnomasi). Natijada kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishning asosiy pedagogik-psixologik komponentlar aniqlashtirilgan;
o‘quv faoliyatining o‘zlashtirish strategiyalari integrativ fikrlash obekt tuzilmasini o‘zgartira olish, yangicha echimlar yaratish, unversal tafakkur esa ijodkorlikka yo‘nalganlik bilan o‘zaro uyg‘un rivojlanishiga asoslanib kredit-modul tizimining talabalarda mustaqil fikrlash orqali transformativ intellektni yagona psixologik tizim sifatida faollashtirishiga dual ta’sir etishi dalillanganligiga oid ma’lumotlar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 23-avgustdagi PM-478 son buyrug‘i bilan “Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi” moduliga kiritilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 20-avgustdagi PM-478a-son ma’lumotnomasi). Natijada talabalarda integratsion yondashuvlarni takomillashtirishda o‘quv faoliyatining o‘zlashtirish strategiyalari ta’sirini aniqlangan;
talabalarda o‘z-o‘zini baholash, tanqidiylik, obekt tuzilmasini o‘zgartirish qobiliyati hamda ijodkorlikka yo‘nalganlik bilan ijobiy bog‘lanishda namoyon bo‘lishiga ko‘ra ularning bilimni tizimli anglash, analitik baholash, konstruktiv transformatsiyaga tayyorlik kabi sifatlarini yagona integratsion mexanizmda birlashtirganligi tufayli kredit-modul tizimida o‘quv faoliyatining psixologik tarkibi kognitiv, ijodiy va refleksiv komponentlarning o‘zaro mustahkam uyg‘unlashuvi orqali rivojlanishi asoslanganligiga oid ma’lumotlar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 23-avgustdagi PM-478 son buyrug‘i bilan “Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi” moduliga kiritilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 20-avgustdagi PM-478a-son ma’lumotnomasi). Natijada kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishning mezonlari va darajalarini aniqlashtirilgan.
kredit-modul tizimida integrativ yondashuvlarni rivojlantirishning psixologik mexanizmlariga ko‘ra o‘zgaruvchan akademik vaziyatlarga nostandart, kreativ fikrlash orqali adaptivligi kognitiv va ichki motivatsiyani kuchaytirganligi tufayli o‘quv faoliyatini o‘zlashtirish strategiyalari talabalarning o‘zini boshqarish, motivatsion tizimi va psixologik moslashuv resurslari bilan integrallashgan holda rivojlanishi dilillanganligiga oid ilmiy yangilik Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 23-avgustdagi PM-478 son buyrug‘i bilan “Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi” moduliga kiritilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 20-avgustdagi PM-478a-son ma’lumotnomasi). Natijada talabalar kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishda ijodiy faollik mexanizmlarining ahamiyatini tadqiq qilingan.
talabalar o‘quv faoliyati dinamikasi refleksiya va mustaqillik bilan ijobiy aloqadorlikda namoyon bo‘lishi tufayli kredit-modul tizimida integratsion yondashuvning rivojlanishi bilimni tizimli va tez o‘zlashtirish, o‘z o‘quv faoliyatini reflektiv tahlil qilish hamda mustaqil qaror qabul qilishga tayyorlik kabi sifatlarni yagona metakognitiv boshqaruvga birlashtiruvchi murakkab psixologik mexanizm asosida kechishi dalillanganligiga oid ilmiy yangilik Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 23-avgustdagi PM-478 son buyrug‘i bilan “Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi” moduliga kiritilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 20-avgustdagi PM-478a-son ma’lumotnomasi). Natijada talabalar kredit-modul tizimida integratsion yondashuvlarni rivojlantirishga oid psixologik trening dasturi ishlab chiqilgan va samaradorligi baholangan.
