Алламова Шаҳиста Юлдашбоевнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишини таъминловчи психологик омиллар”. 19.00.06 – Ёш ва педагогик психология. Ривожланиш психологияси (психология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/P1192. 
Илмий раҳбар: Уразбаева Дилбар Абдуллаевна, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК номи: Бухоро давлат университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи DSc.03/04.10.2024.P.72.06.
Расмий оппонентлар: Сафаров Дилмурод Халимович, психология фанлари доктори (DSc), профессор; Ражабова Гўзал Зарифовна, психология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент. 
Етакчи  ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишини таъминловчи психологик омилларини тадқиқ этиш ва зарурий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.  Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишига таъсир этувчи гендер омилларга кўра лингвистик, шахслараро муносабатлардаги тафаккур қизларда, математик-мантиқий фикрлаш эса ўғил болаларда ёшга оид хусусият билан боғлиқ намоён бўлиши туфайли интеллект типларини ижтимоий гуруҳлар (оила, дўстлар, педагог) негизида динамик-дифференциал ўзгариши аниқланган;
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланиши лингвистик қобилиятнинг ўтмишни салбий идрок этиш, шахсни ички оламига йўналганлик келажакка йўналганлик билан детерминациялашганлиги кинестик ва шахсларар муносабатлардаги интеллектни кучайтирганлиги туфайли вақтни прогнозлаш қобилиятига когнитив функсиялар орқали идентив намоён бўлиши аниқланган;
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишига эмоционал ҳолатнинг таъсирига кўра мактаб билан боғлиқ хавотир визуал-фазовий интеллектнинг кучли намоён бўлишига, ўзини баҳолаш билан боғлиқ хавотирланиш шахслараро муносабатлардаги, мулоқотдаги хавотир эса математик мантиқий интеллектни сусайишига олиб келганлиги туфайли хавотирланиш хисси интеллектни дифференциал ифодаланишида муҳим психологик омил эканлиги аниқланган;  
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишини таъминлашда улар билан вақт истиқболида “келажакни идрок қилиш” ва қадриятлар тизимида “касбга йўналганлик”, “ўз устида ишлаш”, “ютуқларга йўналганлик” хусусиятлари муҳим эканлигига асосланиб шахсий, эмоционал, ижтимоий ва интеллектуал соҳага интегратив таъсир этиш зарурати исботланган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишини таъминловчи психологик омиллар юзасидан ўтказилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишига таъсир этувчи гендер омилларга кўра лингвистик, шахслараро муносабатлардаги тафаккур қизларда, математик-мантиқий фикрлаш эса ўғил болаларда ёшга оид хусусият билан боғлиқ намоён бўлиши туфайли интеллект типларини ижтимоий гуруҳлар (оила, дўстлар, педагог) негизида динамик-дифференциал ўзгариши аниқланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-378-сон буйруғи билан “Онтогенез психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-378а-сон маълумотномаси). Натижада ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишини таъминловчи психологик омилларнинг ёш ва гендер тафовутлари аниқлаштирилган.  
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланиши лингвистик қобилиятнинг ўтмишни салбий идрок этиш, шахсни ички оламига йўналганлик келажакка йўналганлик билан детерминациялашганлиги кинестик ва шахсларар муносабатлардаги интеллектни кучайтирганлиги туфайли вақтни прогнозлаш қобилиятига когнитив функсиялар орқали идентив намоён бўлиши аниқланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-378-сон буйруғи билан “Онтогенез психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-378а-сон маълумотномаси). Натижада ўсмирларда интеллект типларининг ёш ва жинс бўйича тафовутлари далилланган. 
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишига эмоционал ҳолатнинг таъсирига кўра мактаб билан боғлиқ хавотир визуал-фазовий интеллектнинг кучли намоён бўлишига, ўзини баҳолаш билан боғлиқ хавотирланиш шахслараро муносабатлардаги, мулоқотдаги хавотир эса математик мантиқий интеллектни сусайишига олиб келганлиги туфайли хавотирланиш хисси интеллектни дифференциал ифодаланишида муҳим психологик омил эканлиги аниқланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-378-сон буйруғи билан “Онтогенез психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-378а-сон маълумотномаси). Натижада интеллектуал ривожланиш омилларининг ўзаро корреляцион алоқадорлиги аниқлаштирилган.
ўсмирларнинг интеллектуал ривожланишини таъминлашда улар билан вақт истиқболида “келажакни идрок қилиш” ва қадриятлар тизимида “касбга йўналганлик”, “ўз устида ишлаш”, “ютуқларга йўналганлик” хусусиятлари муҳим эканлигига асосланиб шахсий, эмоционал, ижтимоий ва интеллектуал соҳага интегратив таъсир этиш зарурати исботланганлигга оид маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-378-сон буйруғи билан “Онтогенез психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психологийа ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-378а-сон маълумотномаси). Натижада амалиётчи психологлар учун психодиагностика ва психокоррексия соҳасидаги амалий маълумотлар ортишига эришилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish