Исматов Абдулла Атауллаевичнинг
фалсафа фанлари доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): « Юрак ишемик касаллиги митрал клапан ўрта оғирликдаги етишмовчилиги билан: жарроҳлик даво усулларини оптималлаштириш », 14.00.34 – юрак-қон томир хирургияси (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №B2023.1.PhD/Tib3422.
Илмий раҳбарлар: Ярбеков Рустам Раимкулович, тиббиёт фанлари доктори.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия илмий-амалий тиббиёт маркази” ДМ.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия илмий-амалий тиббиёт маркази 
DSc. 06/2025.27.12.Tib.08.01.
Расмий оппонентлар: Баҳритдинов Фарлитдин Шамсутдинович тиббиёт фанлари доктори, профессор;   Казарян Артак Варужанович тиббиёт фанлари доктори.
Етакчи ташкилот: « Абу Али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти»
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ўрта даражадаги ишемик митрал клапан етишмовчилиги билан асоратланган юрак ишемик касаллигини жарроҳлик даволаш усулларини қиёсий таҳлили асосида даволаш натижаларини яхшилашдан иборат..
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
         ўрта даражали митрал клапан етишмовчилиги билан асоратланган ишемик кардиомиопатияли беморларда аортокоронар шунтлаш амалиёти митрал клапан пластикаси билан бирга ўтказилганда, митрал клапан фиброз ҳалқасининг стабиллашгани сабабли операциядан кейинги узоқ муддатли даврда аҳамиятли митрал регургитация қайталаниши (рецидиви) даражаси изоляцияланган аортокоронар шунтлаш ўтказилган беморларга нисбатан сезиларли даражада камайиши исботланган;
         бемор ёши >70, қандли диабет, сурункали буйрак етишмовчилиги ҳамда чап қоринча қисқариш фракциясининг <30% каби омилларнинг операциядан кейинги эрта асоратлар ва нохуш оқибатлар билан ишончли корреляцияси исботланган;
         митрал клапан пластикаси билан биргаликда бажарилган аортокоронар шунтлаш изоляцияланган миокард реваскуляризациясига нисбатан юрак чап қоринча чиқариш фракциясининг динамик ошиши, чап қоринчанинг якуний диастолик ва систолик ўлчамларининг қисқариши каби ижобий ремоделлланиш параметрларига яққол таъсири тасдиқланган;
юракнинг ишемик касаллиги ва иккиламчи митрал етишмовчилиги бўлган беморларда жарроҳлик даволаш усулини индивидуал танлашга қаратилган даволаш тактикаси беморнинг полиморбид ҳолатини ҳисобга олиб даволаш самараси ва хавфсизлиги орасида оптималликни таъминлаши исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Юрак ишемик касаллиги митрал клапан ўрта оғирликдаги етишмовчилиги билан: жарроҳлик даво усулларини оптималлаштириш бўйича илмий тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий-техник кенгаш йиғилишининг 2025-йил 17-декабрдаги 31/01-сонли баённомаси хулосаси билан тасдиқланган:
биринчи илмий янгилик:  ўрта даражали митрал клапан етишмовчилиги билан асоратланган ишемик кардиомиопатияли беморларда аортокоронар шунтлаш амалиёти митрал клапан пластикаси билан бирга ўтказилганда, митрал клапан фиброз ҳалқасининг стабиллашгани сабабли операциядан кейинги узоқ муддатли даврда аҳамиятли митрал регургитация қайталаниши (рецидиви) даражаси изоляцияланган аортокоронар шунтлаш ўтказилган беморларга нисбатан сезиларли даражада камайиши исботланганлиги Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий кардиология тиббий марказининг Қарши филиали клиник фаолиятида (2025-йил 29-сентябрдаги 74/1т-сон буйруғи) ва Бухоро давлат тиббиёт институти клиникасида (2025-йил 24-ноябрдаги 10-сон буйруғи) амалиётга татбиқ этилди. Ижтимоий самарадорлиги: визуализация маълумотларини солиштириш асосида юрак ички гемодинамикасини баҳолашнинг янги ёндашувларини ишлаб чиқиш диагностик аниқликни оширди, хатолар сонини камайтирди ҳамда ўз вақтида даволашни таъминлаб, тиббий ёрдам сифатини яхшилаш ва ногиронлик даражасини пасайтиришга хизмат қилди. Иқтисодий самарадорлиги: иқтисодий нуқтаи назардан, индивидуал ёндашув мавжуд ресурслардан самарали фойдаланиш имконини берган. Бу гемодинамикани нисбатан тез барқарорлаштириш ҳисобига эрта операциядан кейинги даврда дори воситаларига бўлган эҳтиёжни камайтирди ва реанимацияда ўртача ётиш муддатини 1,3±0,3 суткадан 1,2±0,3 суткага қисқартириш имконини берди. Реанимация ва интенсив терапия бўлимида бир кунлик харажат 1000000 сўмни ташкил этишини ҳисобга олганда, бир бемор учун 200000 сўм тежашга, тадқиқот доирасида ўхшаш патологияга эга 40 бемор мисолида эса жами 8000000 сўм иқтисод қилишга эришилган;
иккинчи илмий янгилик: бемор ёши >70, қандли диабет, сурункали буйрак етишмовчилиги ҳамда чап қоринча қисқариш фракциясининг <30% каби омилларнинг операциядан кейинги эрта асоратлар ва нохуш оқибатлар билан ишончли корреляцияси исботланганлиги Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий кардиология тиббий марказининг Қарши филиали клиник фаолиятида (2025-йил 29-сентябрдаги 74/1т-сон буйруғи) ва Бухоро давлат тиббиёт институти клиникасида (2025-йил 24-ноябрдаги 10-сон буйруғи) амалиётга татбиқ этилди. Ижтимоий самарадорлиги: қониқарсиз натижалар предикторларини эрта аниқлаш хавф гуруҳларини ўз вақтида ажратишга ва беморларни даволашни бошқариш тактикасини оптималлаштиришга имкон беради, бу эса периоперацион асоратлар сонининг камайишига хизмат қилади. Иқтисодий самарадорлиги: турли визуализация усулларини ягона диагностика алгоритмига жамлаш такрорий ва ортиқча текширувлар сонини камайтиришга, эрта босқичларда ташхис аниқлигини оширишга ва процедураларга сарфланадиган харажатларни бир бемор учун 950000 сўмга камайтиришга имкон берган. Агар бир бемор учун тежаш 950000 сўм бўлса, йиллик иқтисодий кўрсаткич 38000000 сўмни ташкил қилади (йилига 40 бемор ҳисобида);
учинчи илмий янгилик: митрал клапан пластикаси билан биргаликда бажарилган аортокоронар шунтлаш изоляцияланган миокард реваскуляризациясига нисбатан юрак чап қоринча чиқариш фракциясининг динамик ошиши, чап қоринчанинг якуний диастолик ва систолик ўлчамларининг қисқариши каби ижобий ремоделланиш параметрларига яққол таъсири тасдиқланганлиги Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий кардиология тиббий марказининг Қарши филиали клиник фаолиятида (2025-йил 29-сентябрдаги 74/1т-сон буйруғи) ва Бухоро давлат тиббиёт институти клиникасида (2025-йил 24-ноябрдаги 10-сон буйруғи) амалиётга татбиқ этилди. Ижтимоий самарадорлиги: беморларнинг ҳаёт сифати ва прогнози яхшиланади, жисмоний фаоллиги ошади ва ногиронлик даражаси камаяди, асоратлар ҳамда такрорий мурожаатлар хавфи қисқаради. Иқтисодий самарадорлиги: узоқ муддатли даврда такрорланувчи митрал етишмовчилик ривожланишига таъсир қилувчи операциядан олдинги омилларни аниқлаш ҳисобига постоперацион асоратларни даволаш бўйича қўшимча стационар харажатларни бир бемор учун 1500000 сўмга камайтиришга эришилди. Агар бир бемор учун тежаш 1500000 сўм бўлса, йиллик иқтисодий кўрсаткич 12000000 сўмни ташкил қилади (йилига 8 бемор учун);
тўртинчи илмий янгилик:  юракнинг ишемик касаллиги ва иккиламчи митрал етишмовчилиги бўлган беморларда жарроҳлик даволаш усулини индивидуал танлашга қаратилган даволаш тактикаси беморнинг полиморбид ҳолатини ҳисобга олиб даволаш самараси ва хавфсизлиги орасида оптималликни таъминлаши исботланганлиги Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий кардиология тиббий марказининг Қарши филиали клиник фаолиятида (2025-йил 29-сентябрдаги 74/1т-сон буйруғи) ва Бухоро давлат тиббиёт институти клиникасида (2025-йил 24-ноябрдаги 10-сон буйруғи) амалиётга татбиқ этилди. Ижтимоий самарадорлиги: ўртача даражадаги митрал етишмовчилик билан кечувчи ЮИК беморларини жарроҳлик йўли билан даволаш тактикаларини оптималлаштириш ижтимоий соҳа учун катта аҳамиятга эга. Ижтимоий мослашув даражаси ошади, ҳаёт сифати яхшиланади, жамият ва давлат тузилмалари учун иқтисодий ва психологик юк камаяди. Иқтисодий самарадорлиги: кўп тармоқли ёндашувга асосланган протоколларни жорий этиш соғлиқни сақлаш ресурсларини янада оқилона ишлатишга хизмат қилади. Шу тарзда, ушбу беморлар тоифасида операцияга ўз вақтида ва тўғри ёндашув бевосита ва билвосита харажатларни камайтиради ҳамда соғлиқни сақлаш тизимининг умумий самарадорлигини оширади.