Имамов Қуралбай Турганбаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): Қорақалпоғистон ХВИИИ-ХХ аср бошларида суфийлик масканлари меъморчилигини ўрганиш, таъмирлаш ва туристик салоҳиятини ошириш масалалари, 18.00.01–Архитектура назарияси ва тарихи. Архитектура ёдгорликларини таъмирлаш ва тиклаш (архитектура).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/А192.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Тошкент архитектура-қурилиш унверситети.
Илмий раҳбар: Юсупова Мавлюда Аминжановна, архитектура фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент архитектура-қурилиш унверситети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.А.04.01.
Расмий оппонентлар: Мелиқулов Ғайрат Абдуғаффорович, архитектура фанлари доктори (DSc), доцент; Адилов Зафар Равшанович, архитектура фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Хоразм Маъмун академияси.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Қорақалпоғистоннинг ХВИИИ–ХХ аср бошларидаги суфийлик масканлари меъморчилигини баҳолаш, илмий жиҳатдан тўлиқ ўрганилмаган обидаларни илмий муомалага киритиш, Ишан қалъа зиёратгоҳини таъмирлаш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш ҳамда таҳлил қилинган масканлар асосида зиёрат туризм маршрутларини яратиб, минтақанинг туристик салоҳиятини оширишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: 
Қорақалпоғистон ҳудудидаги ХВИИИ–ХХ асрларга оид суфийлик мажмуаларининг архитектуравий тузилиши биринчи марта илмий асосда йирик, ўрта ва кичик турларга ажратилиб, уларнинг типологик таснифи ишлаб чиқилган;
ХВИИИ–ХХ асрларда қурилган диний-суфийлик масканлари (масжид, мақбара, мадраса, хонақоҳлар)нинг типологик ва меъморий хусусиятлари комплекс тарзда баҳоланиб, уларнинг тарихий шаклланиш омиллари ҳамда ҳажмий-режавий ривожланиш босқичлари аниқланган;
Ишан қалъа, Абдихалиқ охун, Суйин ишан, Хон масжид, Қарақум ишан каби марказларнинг архитектуравий хусусиятлари илк бор тизимли равишда баҳоланиб, барча бошқа масканлар билан ҳудудлар кесимида маълумотлар базаси яратилган;
“Ишан қалъа” ёдгорлигини сақлаш ва таъмирлашга қаратилган илмий-асосланган график реставрация лойиҳаси таклифи ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қорақалпоғистон ХВИИИ-ХХ-аср бошлари суфийлик масканлари меъморчилигини ўрганиш, таъмирлаш ва туристик салоҳиятини ошириш масалалари мавзуси юзасидан ишлаб чиқилган услубий ва амалий таклифлар асосида:
“Ишан қалъа” ёдгорлигини сақлаш ва таъмирлашга қаратилган илмий-асосланган график реставрация лойиҳаси таклифи ишлаб чиқиш хусусидаги таклифлар Қорақалпоғистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги фаолиятларида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 23-сентябрдаги 04-07/01-3174-сон маълумотномаси). Натижада минтақадаги суфийлик масканларнинг тузилишини аниқлаган ҳолда, Кегейли туманидаги “Ишан қалъа” меъморий ёдгорлиги график реконструксиясини ишлаб чиқиб, янги кўринишини қайта тиклаш орқали тарихи қиёфаси кўрсатиб беришга эришилган;
Ишан қалъа, Абдихалиқ охун, Суйин ишан, Хон масжид, Қарақум ишан каби марказларнинг архитектуравий хусусиятлари илк бор тизимли равишда баҳоланиб, барча бошқа масканлар билан ҳудудлар кесимида маълумотлар базаси яратиш хусусидаги таклифлар Қорақалпоғистон Республикаси Туризм бошқармаси фаолиятида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Туризм бошқармасининг 2025-йил 03-октябрдаги 01-12/04-297-сон маълумотномаси). Натижада ҳудуддаги меъморий ёдгорликларнинг ҳозирги кундаги ҳолатини яхшилашга қаратилган лойиҳа таклифлар ишлаб чиқилиб, зиёратчилар ва туристлар учин қулай, туризм салоҳиятини ошириш ҳамда Ишан қала мажмуаси ҳудудидаги зиёратчиларга қулай имкониятлар кенгайтирилган;
Қорақалпоғистон ҳудудидаги ХВИИИ–ХХ асрларга оид суфийлик мажмуаларининг архитектуравий тузилиши биринчи марта илмий асосда йирик, ўрта ва кичик турларга ажратилиб, уларнинг типологик таснифи ишлаб чиқилганлиги ҳамда ХВИИИ–ХХ асрларда қурилган диний-суфийлик масканлари (масжид, мақбара, мадраса, хонақоҳлар)нинг типологик ва меъморий хусусиятлари комплекс тарзда баҳоланиб, уларнинг тарихий шаклланиш омиллари ҳамда ҳажмий-режавий ривожланиш босқичлари аниқлаш юзасидан таклифлар Қорақалпоғистон Республикаси Маданий мерос бошқармаси фаолиятида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Маданий мерос бошқармасининг 2025-йил 11-ноябрдаги 01-03/01-729-сон маълумотномаси). Натижада ХВИИИ-ХХ асрлардаги қурилган диний бинолардаги мақбара, хонақоҳ, масжид ва шу сингари суфийликка оид турдаги ёдгорликларнинг архитектуравий жиҳатларини аниқлашга эришилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish