Нажмиддинова Гулноза Одиловнанинг
педагогика фанлари доктори (DSc) Диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Мактабгача таълим тарбияланувчиларида ижтимоий-коммуникативликни билингвизм воситасида шакллантириш методикасини такомиллаштириш” 13.00.08 – Мактабгача таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.3.DSc/Ped692
Илмий маслаҳатчи: Рузиева Дилноз Исомжоновна – педагогика фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Мактабгача таълим ташкилотлари директор ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Мактабгача таълим ташкилотлари директор ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институти ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.01/2025.27.12.Ped.07.01 рақамли илмий кенгаш қошидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: 
Хакимова Муҳаббат Файзиевна педагогика фанлари доктори (DSc), профессор, Ашурова Санобар Йўлдошевна педагогика фанлари доктори (DSc), профессор, Ибрагимова Гулсанам Неъматовна педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.  
Етакчи ташкилот: Қўқон давлат педагогика университети
Диссертация йўналиши: амалий ва назарий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: мактабгача таълим тарбияланувчиларида ижтимоий-коммуникативликни билингвизм воситасида шакллантириш методикасини такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. 
III.  Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мактабгача таълим тарбияланувчиларида ижтимоий-коммуникативликни билингвизм воситасида шакллантиришнинг эмотсионал-мотиватсион, лингвистик-когнитив ва рефлексив компонентлари ўртасидаги функсионал боғлиқлик тиллараро тенглик ва миллий идентитетнинг ижтимоий интегратсияга динамик таъсири коммуникатив сензитивликни ривожлантириш динамикаси замонавий педагогик контекстда мувофиқлаштириш асосида аниқлаштирилган;
интегратив ёндашув асосида билингвал ўқув муҳитини ташкил этишнинг педагогик имкониятлари маданий-лингвистик тарбиялаш ва ота-оналар билан интегратив ҳамкорликда тарбиячиларнинг лингвопедагогик мобиллигини ошириш ҳамда махсус билингвал машқларнинг аудиоперсептив ва мултимодал жиҳатларини нутқий фаолиятдаги ифодавийлигига кўра кенгайтирилган;
ижтимоий ҳамкорлик ёндашуви асосида тарбияланувчиларнинг ижтимоий-коммуникативликни ривожлантиришнинг дидактик ва тарбиявий имкониятлари бошқаларни тинглаш ва эмотсионал ҳолатларни англаш босқичларида субъектлараро ҳамкорлик ва педагогнинг фасилитаторлик ролини мултимаданий-билингвал очиқлик ҳамда коммуникатив муҳитдаги ижтимоий кооперасиянинг синкретик идроки орқали илмий назарий жиҳатдан асосланган;
моделлаштириш методи асосида фаолиятли-технологик босқичда билингвал ўйинлар ва маданий-контекстли топшириқларни ўз ичига олган, диагностик ва когнитив-коммуникатив функсиялар ижтимоий-интегратив ва маданиятлараро-компетенсиявий функсияларнинг ўзаро алоқадорлигини таъминловчи билингвал ўйин ва маданий контекстли топшириқларни коммуникатив машғулотлар мазмунига алоқадорлигини мувофиқлаштириш тамойилига кўра такомиллаштирилган;
билингвизм воситасида ижтимоий-коммуникативликни шакллантириш методикаси вариатив машғулотлар ва мултимодал технологияларни қўллашда ташхислаш, амалий қўллаш ва рефлексив-назорат босқичлари уйғунлигини таъминлаш ҳамда тилларни ўзлаштиришдаги темп-динамик ва аксентли белгиларни эмотсионал динамик интенсивлиги асосида идрок этишга доир тавсиялар ишлаб чиқилишига кора такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Мактабгача таълим тарбияланувчиларида ижтимоий - коммуникативликни билингвизм воситасида шакллантириш методикасини такомиллаштиришга доир илмий натижалар асосида:  
мактабгача таълим тарбияланувчиларида ижтимоий-коммуникативликни билингвизм воситасида шакллантиришнинг эмотсионал-мотиватсион, лингвистик-когнитив ва рефлексив компонентлари ўртасидаги функсионал боғлиқлик тиллараро тенглик ва миллий идентитетнинг ижтимоий интегратсияга динамик таъсири коммуникатив сензитивликни ривожлантириш динамикаси замонавий педагогик контекстда мувофиқлаштириш асосида аниқлаштиришга оид маълумотлар “Педагогика раннего и дошкольного возраста” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети. Гувоҳнома № 2025-167 У-589). Натижада мактабгача ёшдаги болалар ижтимоий - коммуникативлигини билингвизм воситасида шакллантиришни методик имкониятлари кенгайтирилган;
интегратив ёндашув асосида билингвал ўқув муҳитини ташкил этишнинг педагогик имкониятлари маданий-лингвистик тарбиялаш ва ота-оналар билан интегратив ҳамкорликда тарбиячиларнинг лингвопедагогик мобиллигини ошириш ҳамда махсус билингвал машқларнинг аудиоперсептив ва мултимодал жиҳатларини нутқий фаолиятдаги ифодавийлигига кўра кенгайтирилганлиги асосида ишлаб чиқилган таклифлардан “Педагогика дошкольного образования и воспитания” номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети. Гувоҳнома № 254 –У-388)  Натижада мактабгача таълим йўналишида таҳсил олаётган талабалар ва мактабгача таълим ташкилоти педагогларини дидактик имкониятлари кенгайишига хизмат қилган;
ижтимоий ҳамкорлик ёндашуви асосида тарбияланувчиларда ижтимоий-коммуникативликни ривожлантириш технологияси диагностик, мотиватсион, фаолиятли, рефлексив босқичлар мазмунининг ўзаро алоқадорлигига асосланиш, ижтимоий ҳамкорлик ёндашувининг субектлараро ўзаро таъсирнинг устуворлиги, кооператив фаолиятга асосланиш, педагогнинг фасилитаторлик роли, оила билан интегратив ҳамкорлик, интерфаол ва коммуникатив муҳитни яратиш, мултимаданий ва билингвал контекстда очиқлик детерминантларини ҳисобга олиш ҳамда жараёнга бевосита таъсир этувчи шериклик, фаол иштирок этиш, диалогик мулоқот ва рефлексив таҳлил тамойиллари Ўзбекистон миллий педагогика университети ва ЮНИСЕФ ҳамкорлигида амалга оширилган “Мактабгача таълим педагогларини тайёрлаш тизимида ўқув дастур ва режаларни такомиллаштириш” лойиҳаси мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2025-йил 22-декабрдаги 03-33-3708-сон маълумотномаси). Натижада олий таълим муассасалари мактабгача таълим йўналишида тайёрланган ўқув режа ва дастурлар такомиллаштирилган;
моделлаштириш методи асосида фаолиятли-технологик босқичда билингвал ўйинлар ва маданий-контекстли топшириқларни ўз ичига олган, диагностик ва когнитив-коммуникатив функсиялар ижтимоий-интегратив ва маданиятлараро-компетенсиявий функсияларнинг ўзаро алоқадорлигини таъминловчи билингвал ўйин ва маданий контекстли топшириқларни коммуникатив машғулотлар мазмунига алоқадорлигини мувофиқлаштириш тамойилига кўра такомиллаштирилганлиги бўйича “Дошкольная педагогика” ўқув қўлланмаси тайёрланган (Ўзбекистон Республикаси Олий ва оʻрта махсус таълим вазирлигининг 2022 йил 9-сентябрдаги 302-сонли буйругʻига асосан. Гувоҳнома № 302-1179). Натижада 5111800 мактабгача таълим йўналишида таҳсил олаётган талаба ва магистлар, мактабгача таълим ташкилоти директор ўринбосарлари ва тарбиячи педагогларини касбий ва методик компетенсияларини ривожлантиришга хизмат қилган;
билингвизм воситасида ижтимоий-коммуникативликни шакллантириш методикаси вариатив машғулотлар ва мултимодал технологияларни қўллашда ташхислаш, амалий қўллаш ва рефлексив-назорат босқичлари уйғунлигини таъминлаш ҳамда тилларни ўзлаштиришдаги темп-динамик ва аксентли белгиларни эмотсионал динамик интенсивлиги асосида идрок этишга доир тавсиялар ишлаб чиқилишига кора такомиллаштирилганлиги билан боғлиқ материаллардан Ўзбекистон миллий педагогика университети ва ЮНИСЕФ ҳамкорлигида амалга оширилган “Мактабгача таълим педагогларини тайёрлаш тизимида ўқув дастур ва режаларни такомиллаштириш” лойиҳаси мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2025-йил 22-декабрдаги 03-33-3708-сон маълумотномаси). Натижада мактабгача таълим йўналиши талабалари учун ишлаб чиқилган “Илк ва мактабгача ёшдаги болалар педагогикаси” ўқув дастури мазмуни такомиллаштирилган.    

Yangiliklarga obuna bo‘lish