Бахадиров Алишер Комиловичнинг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.  Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Лизинг корхоналарида бухгалтерия ҳисоби методологиясини такомиллаштириш”, 08.00.08 – “Бухгалтерия ҳисоби, иқтисодий таҳлил ва аудит”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.DSc/Iqt879.
Илмий маслаҳатчи: Ахмеджанов Каримжон Бакиджанович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент Кимё халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.05.
 Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Каримов Акром Аббосович; иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Маматқулов Муроджон Шукурович; иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Астанакулов Олим Таштемирович.
Етакчи ташкилот: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” миллий тадқиқот университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ўзбекистонда лизинг корхоналарида лизинг муомалалари ҳисоби методологиясини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
махсус муомалалар учун синтетик ва аналитик регистрлар тизими таркибини “Лизингга бериш”, “Лизингдан чиқиш”, “Қайта баҳолаш”, “Лизинг шартномасининг ўзгариши” қўшиш орқали лизинг ҳисоб регистрлари такомиллаштирилган;
лизинг фаолиятини баҳолаш мезонларини махсус капитал қайтиши (КҚ=1-10), ликвидлик (Л=1-10) ва таваккалчилик (Т=1-10) мезонларини белгилаш орқали лизинг муомалаларига мослаштирилган индикаторлар тизими ишлаб чиқилган;
лизинг корхоналарининг молиявий натижаларини ҳаққонийроқ акс эттириш мақсадида амортизация ва фоиз элементлари бўйича гурухларга ажратиш орқали молиявий ҳисоботларнинг ҳаққонийлиги ва стратегик назорат механизмларининг самарадорлиги асосланган; 
лизинг шартномаси бўйича муомалаларининг бухгалтерия ҳисобида иқтисодий моҳият тамойилининг устуворлиги ва рискларни камайтириш асосида миллий стандартларнинг консептуал трансформацияси ишлаб чиқиш орқали рискларни камайтириш ҳамда молиявий ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини таъминлаш асосланган;
лизинг компаниялари фаолиятининг шаффофлигини таъминлаш мақсадида лизинг шартномаларининг соф жорий қиймати, рентабеллик даражаси ва рискларни бирлаштирувчи молиявий ҳисоботларнинг умумий кўрсаткичлари бўйича услубиёт ишлаб чиқилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Лизинг корхоналарида бухгалтерия ҳисоби методологиясини такомиллаштириш боʻйича олинган илмий натижалар асосида:
махсус муомалалар учун синтетик ва аналитик регистрлар тизими таркибини “Лизингга бериш”, “Лизингдан чиқиш”, “Қайта баҳолаш”, “Лизинг шартномасининг ўзгариши” қўшиш орқали лизинг ҳисоб регистрларини такомиллаштириш бўйича таклифи «Ўзагролизинг» АЖ томонидан амалиётга жорий этилган (2025-йил 3 декабрдаги 3239-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга татбиқ этиш натижасида лизинг корхоналарида барча асосий муомала турлари бўйича (лизингга бериш, чиқиш, қайта баҳолаш, шартнома ўзгариши) маълумотларни ягона синтетик ва аналитик кесимда юритиш имконияти шаклланиб, бу эса баланснинг тўлиқ акс эттирилишини таъминлаш, ҳисоб сиёсатини стандартлаштириш, реал вақт режимида назоратни кучайтириш ва бошқарув қарорларини молиявий оқимлар билан узвий интеграциялаш учун таҳлилий асос яратишга хизмат қилган;
лизинг фаолиятини баҳолаш мезонларини махсус капитал қайтиши (КҚ=1-10), ликвидлик (Л=1-10) ва таваккалчилик (Т=1-10) мезонларини белгилаш орқали лизинг муомалаларига мослаштирилган индикаторлар тизими ишлаб чиқилганлиги бўйича таклифи “УзбекЛеасинг Интернатионал А.О.” АЖ томонидан амалиётга жорий этилган (2025-йил 20 ноябрдаги 2005/003-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга жорий этиш натижасида лизинг корхоналарида капиталнинг ҳақиқий рентабеллик даражаси, ликвидлик салоҳияти ва таваккалчилик кўрсаткичларини халқаро стандартларга уйғун, бироқ лизинг фаолиятининг ўзига хос жиҳатларини инобатга олган ҳолда мустақил тарзда баҳолаш имконияти яратилади; бу эса молиявий барқарорликни чуқур таҳлил қилиш, риск параметрларини бошқарув қарорларига бевосита киритиш ҳамда лизинг портфели бўйича узоқ муддатли стратегик режалаштиришни асослаш учун аналитик платформани шакллантирган;
лизинг корхоналарининг молиявий натижаларини ҳаққонийроқ акс эттириш мақсадида амортизация ва фоиз элементлари бўйича гурухларга ажратиш орқали молиявий ҳисоботларнинг ҳаққонийлиги ва стратегик назорат механизмларининг самарадорлигини асосланганлиги бўйича таклифи «Ўзагролизинг» АЖ томонидан амалиётга жорий этилган (2025-йил 3 декабрдаги 3239-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга татбиқ этиш натижасида лизинг корхоналарида тўловларни амортизация ва фоиз қисмларига аниқ ажратиш орқали фойда ва харажатларнинг даврлар бўйича тўғри тақсимланиши, яширин мажбуриятларнинг камайиши ҳамда молиявий ҳисоботларнинг ҳаққонийлиги ва таққосланувчанлиги таъминланиб, бошқарув қарорларининг асосланганлиги ва стратегик назорат механизмларининг самарадорлиги кучайтирилган;
лизинг шартномаси бўйича муомалаларининг бухгалтерия ҳисобида иқтисодий моҳият тамойилининг устуворлиги ва рискларни камайтириш асосида миллий стандартларнинг консептуал трансформацияси ишлаб чиқиш орқали рискларни камайтириш ҳамда молиявий ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини таъминлашни асосланганлиги бўйича таклифи “УзбекЛеасинг Интернатионал А.О.” АЖ томонидан амалиётга жорий этилган (2025-йил 20 ноябрдаги 2005/003-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга татбиқ этиш натижасида лизинг шартномаларини халқаро ИФРС 16 талаблари асосида ҳуқуқий шаклдан эмас, балки иқтисодий натижалари бўйича эътироф этиш имконияти шакллантирилиб, бу миллий ҳисоб тизимида яширин мажбуриятларни бартараф этиш, баланс ташқарисидаги рискларни камайтириш ҳамда молиявий ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини сезиларли даражада оширишга хизмат қилган;
лизинг компаниялари фаолиятининг шаффофлигини таъминлаш мақсадида лизинг шартномаларининг соф жорий қиймати, рентабеллик даражаси ва рискларни бирлаштирувчи молиявий ҳисоботларнинг умумий кўрсаткичлари бўйича услубиёт ишлаб чиқилганлиги бўйича таклифи “Ўзагролизинг” АЖ томонидан амалиётга жорий этилган (2025-йил 3 декабрдаги 3239-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга татбиқ этиш натижасида лизинг корхоналарида шартнома қиймати, рентабеллик ва риск параметрларини ягона интеграллашган модел асосида аниқлаш имконияти шакллантирилиб, бу молиявий ҳисоботларда яширин рискларни камайтириш, даромад ва харажатларни янада ҳаққоний кўрсатиш ҳамда стратегик бошқарув қарорларини илмий асослаш учун мустаҳкам таҳлилий платформани яратишга хизмат қилган.