Батиров Шавкат Ғафуровичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):““Но-Тилл” технологияси эккичи эгат очадиган ишчи қисмининг параметрларини асослаш”, 05.07.01 - Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/Т6000
Илмий раҳбар: Мирзаев Баҳодир Суюнович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети, DSc.03/30.12.2019.Т.10.01
Расмий оппонентлар: Худаяров Бердирасул Мирзаевич техника фанлари доктори, профессор; Абдувахобов Дилшод Абдувахидович техника фанлари бўйича фалсафа доктори. 
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги техникаси ва технологияларини сертификатлаш ва синаш маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ишлов берилмаган тупроққа такрорий экинлар уруғини экадиган “Но-Тилл” эккич суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисмининг тури ва параметрларини асослаш орқали такрорий экинларни экишда иш унумини ошириш ҳамда ёқилғи ва бошқа харажатларни камайтиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
ишлов берилмаган тупроққа такрорий экинлар уруғини экадиган “Но-Тилл” эккич суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисмининг тури кам энергия сарфляган ҳолда қўйилган талаб даражасида эгат ҳосил қилиши шартидан танлаб олинган;
суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисми сферик дискларининг диаметри, уларнинг эгрилик радиуси ва ҳаракат йўналиши ҳамда тикка нисбатан ўрнатилиш бурчаклари сферик дисклар томонидан улоқтирилган тупроқ бўлаклари эккич (сеялка) экувчи аппаратларининг иш жараёнига таъсир кўрсатмаслиги ҳамда экилган уруғларни қўшимча кўммаслиги, яъни сферик дисклар томонидан улоқтирилган тупроқ бўлаклари асосан суғориш эгатларининг ёнбағриларига келиб тушиши шартлари ҳисобга олинган ҳолда асосланган;
суғориш эгатларини шакллантирадиган ишчи қисми сферик дисклари орасидаги бўйлама ва кўндаланг масофалар улар орасига тупроқ, ўсимлик қолдиқлари ва бегона ўтлар тиқилмаслиги ҳамда улар томонидан эгат туби тўлиқ ковланишини таъминлаш шартларидан, уларга бериладиган тик босим кучи эса иш жараёнида сферик дисклар белгиланган чуқурликка ботиб ишлаши шартидан келиб чиқиб аниқланган;
сферик дискларнинг ҳаракат йўналишига ва тикка нисбатан ўрнатилиш бурчаклари ҳамда уларга бериладиган тик босим кучининг мақбул қийматлари ҳамда агрегат ҳаракат тезлиги уларнинг иш сифатини агротехник талаблар даражасида ва тортишга қаршилиги минимал бўлишини таъминлаш шартларидан асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ишлов берилмаган тупроққа такрорий экинлар уруғини экадиган “Но-Тилл” эккич суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисмининг тури ва параметрларини асослаш бўйича ўтказилган тадқиқотларда олинган натижалар асосида:
ишлаб чиқилган суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисми билан жиҳозланган ишлов берилмаган тупроққа такрорий экинларни экадиган “Но-Тилл” эккичнинг тажриба нусхаси Тошкент вилояти Оққўрғон ва Зангиота туманлари фермер хўжаликларига жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026 йил 17 мартдаги 05/04-04-279-сон маълумотномаси). Натижада ушбу эккич 6,5-7,5 км/ҳ тезликда ҳаракатланганда уруғларни экиш чуқурлиги 3,8-4,8 cм оралиғида, уруғларни экиш аниқлиги 95,1-96,6 %, ҳар бир уядаги уруғ сони ўртача 1,03-1,13 дона, уялар орасидаги масофа ўртача 
6,9-8,2 cм, сферик дисклардан ташкил топган эгат очкич томонидан ҳосил қилинган эгат чуқурлиги ва унинг ўртача квадратик четланиши мос равишда 12,4-13,2 cм ва ±0,79-0,89 cм, эксплуатацион вақтдаги иш унуми 1,68-1,94 га/соат, ёқилғи сарфи 4,9-5,4 кг/га ни ташкил этган;
Ишлаб чиқилган суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисми билан жиҳозланган ишлов берилмаган тупроққа такрорий экинларни экадиган “Но-Тилл” эккичнинг саноат нусхаларини ишлаб чиқиш ва тайёрлаш учун унинг лойиҳа-конструкторлик ҳужжатлари (дастлабки талаблар, техник топшириқ ва чизмалар) “Анор Упгроwтҳ” МЧЖ да лойиҳалаш жараёнига жорий этилган. Натижада асосланган тур ва параметрларга эга бўлган суғориш эгатларини шакллантирадиган иш қисми билан жиҳозланган ишлов берилмаган тупроққа такрорий экинларни экадиган “Но-Тилл” эккични саноат усулида ишлаб чиқариш имкони яратилган. 

Yangiliklarga obuna bo‘lish