Дусанов Дониёр Уразбоевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Тижорат банкларида муаммоли кредитларни бошқаришни такомиллаштириш”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: 
Илмий раҳбар: Бердияров Бахриддин Тавашарович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ташкент Интернатионал университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент кимё-технология институти, DSc.03/2026.31.01.1.42.02
Расмий оппонентлар: Тошпулатов Даврон Акрамович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент; Тожиев Рахматилла Рахмонович иқтисодиёт фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат иқтисодиёт университети Самарқанд филиали
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади тижорат банкларида муаммоли кредитларни бошқаришни такомиллаштиришга қаратилган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
банк тизимини муаммоли кредитлардан ҳимоя қилиш ва аҳолининг қарз юкини барқарор даражада ушлаб туриш мақсадида мижозга боғланган ЛТВ ≤ 80%, ДСТИ ≤ 40%, ЛТИ ≤ 5, ДТИ ≤ 50% макропруденсиал чекловлар киритиш таклиф этилган;
тижорат банкларининг балансларида узоқ муддат давомида сақланаётган муаммоли кредитлар ва уларга тегишли гаровларни марказлашган тартибда бошқариш мақсадида «Муаммоли активлар билан ишлаш платформаси»ни ташкил этишнинг мақсадга мувофиқлиги асосланган;
тижорат банклари учун минимал талабларни белгилайдиган, сектор ва мижоз сегментлари кесимида чекловлар ва мезонлар тизимини ўз ичига олувчи ягона «кредит сиёсатлари кодекси»ни ишлаб чиқиш таклиф этилган;
кредитларни бериш ва бошқаришда иштирок этувчи ходимлар учун бонус ва моддий рағбатлантириш тизими фақат кредит ҳажмига эмас, балки кредитнинг бутун муддат давомидаги сифати, муаммоли кредитга айланмаслиги, реструктуризациясиз қайтарилиши каби кўрсаткичлар билан боғлаш асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тижорат банкларида муаммоли кредитларни бошқаришни такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
банк тизимини муаммоли кредитлардан ҳимоя қилиш ва аҳолининг қарз юкини барқарор даражада ушлаб туриш мақсадида мижозга боғланган ЛТВ ≤ 80%, ДСТИ ≤ 40%, ЛТИ ≤ 5, ДТИ ≤ 50% макропруденсиал чекловлар киритиш таклифи ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБни 2026-2028-йилларда ривожланиш стратегиясига ҳамда «Алоқабанк»нинг 2025-йил «Кредит сиёсатига» киритилган (ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБнинг 2025-йил 12 декабрдаги 3557/13-1901-сонли ҳамда АТ «Алоқабанк»нинг 2025-йил 11-декабрдаги 05-04/6235-сонли маълумотномалари). Натижада, жисмоний шахсларнинг банкдаги муддати ўтган қарздорлигини самарали ундириш механизми яратилган ва жисмоний шахсларнинг муддати ўтган қарздорлик ҳажми 2025-йилда 2024-йилга нисбатан 40,6 фоизга камайган;
тижорат банкларининг балансларида узоқ муддат давомида сақланаётган муаммоли кредитлар ва уларга тегишли гаровларни марказлашган тартибда бошқариш мақсадида «Муаммоли активлар билан ишлаш платформаси»ни ташкил этиш таклифи ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБни 2026-2028-йилларда ривожланиш стратегиясига ҳамда «Алоқабанк»нинг 2025-йил «Кредит сиёсатига» киритилган (ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБнинг 2025-йил 12-декабрдаги 3557/13-1901-сонли ҳамда АТ «Алоқабанк»нинг 2025-йил 11-декабрдаги 05-04/6235-сонли маълумотномалари). Натижада, банк балансини соғломлаштириш, капитал етарлилигини сақлаш ва янги кредитлаш имкониятларини кенгайтириш ҳисобига банк балансидаги муаммоли кредитлар улуши 74,6 фоизга камайган;
тижорат банклари учун минимал талабларни белгилайдиган, сектор ва мижоз сегментлари кесимида чекловлар ва мезонлар тизимини ўз ичига олувчи ягона «кредит сиёсатлари кодекси»ни ишлаб чиқиш таклифи ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБни 2026-2028-йилларда ривожланиш стратегиясига ҳамда «Алоқабанк»нинг 2025-йил «Кредит сиёсатига» киритилган (ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБнинг 2025-йил 12-декабрдаги 3557/13-1901-сонли ҳамда АТ «Алоқабанк»нинг 2025-йил 11-декабрдаги 05-04/6235-сонли маълумотномалари). Натижада, катта рискка эга лойиҳаларга нисбатан чегараланган сиёсат, ҳужжатлаштириш стандартлари ва тўлиқ «мижоз-бизнес» тартиблари таъминланган ва муаммоли кредитлар тўпланиши 65,8 фоизга камайган;
кредитларни бериш ва бошқаришда иштирок этувчи ходимлар учун бонус ва моддий рағбатлантириш тизими фақат кредит ҳажмига эмас, балки кредитнинг бутун муддат давомидаги сифати, муаммоли кредитга айланмаслиги, реструктуризациясиз қайтарилиши каби кўрсаткичлар билан боғланиши таклифи ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБни 2026-2028-йилларда ривожланиш стратегиясига ҳамда «Алоқабанк»нинг 2025-йил «Кредит сиёсатига» киритилган (ЧЕКИ «Ҳамкорбанк» АТБнинг 2025-йил 12-декабрдаги 3557/13-1901-сонли ҳамда АТ «Алоқабанк»нинг 2025-йил 11-декабрдаги 05-04/6235-сонли маълумотномалари). Натижада, кадрлар хулқ-атвори эҳтиёткорликка йўналтирилган ва муаммоли кредитлар шаклланиши 83,1 фоизга камайган.