Авезов Тўхтамурод Ҳайитмуродовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Тандалаш жараёнининг бошқариш тизимини интеллектуал технология усуллари асосида такомиллаштириш”, 05.01.08-Технологик жараёнлар ва ишлаб чиқаришларни автоматлаштириш ва бошқариш.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Т5308.
Илмий раҳбар: Техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент, Искандаров Зохид Эргашбаевич
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассасалар номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, DSc. 03/2025.27.12.Т.02.03.
Расмий оппонентлар:
1. Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти Миллий тадқиқот университети, “ТЖАБ” кафедраси профессори, техника фанлари доктори, профессор– Исмоилов Мирхалил Агзамович
2. Тошкент давлат техника университети, “Ишлаб чиқариш жараёнларни автоматлаштириш” кафедраси профессори, техника фанлари доктори, профессор – Авазов Юсуф Шодиевич;
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ноқатъий мантиқ назарияси асосида тандалаш жараёнини адаптив бошқариш тизимини синтезлаш модели ва алгоритмини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
тоъқимачилик маҳсулотларининг физик-механик хусусиятлари, боғланмаларнинг эластиклиги ҳамда электр юритмаларда кечадиган электромеханик жараёнлар таъсирини ҳисобга олган ҳолда тандалаш жараёнининг динамик хоссаларини аниқлаш имконини берувчи аналитик математик модел ишлаб чиқилган;
ноқатъий мантиқ асосида тандалаш жараёни параметрларининг ностационарлигини ҳисобга олган ҳолда, оптимал бошқариш функсияси коеффициентларини реал вақт режимида адаптациялаш имконини берувчи адаптив-оптимал бошқариш алгоритми ишлаб чиқилган
ноқатъий мантиқий ростлагич асосида обект ночизиқлилигини компенсация қилиш орқали тандалаш жараёнини юқори тезкорлик ва аниқликда бошқариш имконини берадиган алгоритм ишлаб чиқилган;
бошқариш тизимига бошқариладиган ночизиқлиликни ноқатъий мантиқий ростлагич билан киритиш орқали тизим робастлигини ошириш натижасида бошқаришнинг юқори сифатини таъминлаш усули ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши Тандалаш жараёнини интеллектуал бошқариш тизимини синтезлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
тандалаш жараёнини бошқариш тизимини ноқатъий бошқаришнинг моделлари ва адаптив-ноқатъий ростлагичнинг оптимал параметрларини топиш алгоритмлари асосида яратилган дастурий мажмуа “Реал тех Тошкент” МЧЖ да жорий қилинган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасини 2025 йил 15 августдаги №04/25-1986-сон маълумотномаси). Натижада, ахборотларни қайта ишлаш вақтини 1,35% га камайтириш ҳисобига, жараённи бошқаришда натижаларни олиш ва қарор қабул қилишнинг тезлигини 1,55 % га ошириш имконини берган;
интеллектуал технология усуллари асосида тандалаш жараёнини ноқатъий мантиқий бошқариш тизими “Реал тех Тошкент” МЧЖ да жорий қилинган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасини 2025 йил 15 августдаги №04/25-1986-сон маълумотномаси). Натижада, турли ташқи ғалаёнларга технологик жараён иш режимларини стабиллаш ва бошқариш тизимини турғунлигини таъминлаш шунингдек энергоресурслар сарфини 5 % гача камайтириш имконини берган.