Яқубов Ойбек Эргаш ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Чов чурралари хирургиясида даволаш ёндашувларини такомиллаштириш», 14.00.27 – Хирургия (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Tib4152.
Илмий раҳбар: Саттаров Ойбек Тохирович, тиббиёт фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.01.07.
Расмий оппонентлар: Горский Виктор Александрович, тиббиёт фанлари доктори, профессор (Россия Федерацияси); Баймаков Сайфиддин Рисбаевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат тиббиёт университети.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: мураккаб чов чурраларида индивидуал ёндашувларни ишлаб чиқиш йўли билан кам инвазив жарроҳлик даво натижаларини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
анатомик-морфологик, клиник ва интроперацион мезонларнинг комплекс таҳлили асосида мураккаб ва катта чов чурраларининг ўзига хос идентификацияловчи таснифи ишлаб чиқилди, бу уларнинг техник мураккаблик даражасини объективлаштириш ва оптимал жарроҳлик тактикасини дифференциал аниқлаш имконини бериши исботланган;
чов чурраларининг мураккаб шаклларида герниопластиканинг лапароскопик комбинирланган усулининг янги технологияси ишлаб чиқилган ва илмий асосланган бўлиб, у ўзига хос техник усуллар, босқичлар кетма-кетлиги ва асбоб-ускуналарни ўз ичига олади, бу эса ушбу тоифадаги беморларни минимал инвазив даволаш имкониятларини кенгайтириши исботланган;
мураккаб чов чурралари билан оғриган беморларда чурра нуқсонининг тури ва мураккаблик даражасига, ҳамроҳ омилларга ҳамда беморнинг индивидуал хусусиятларига қараб лапароскопик, комбинирланган лапароскопик-очиқ ва анъанавий очиқ герниопластика усулларини қўллашга аниқ табақалаштирилган кўрсатмалар аниқланган ва илмий исботланган;
таклиф этилган тасниф ва табақалаштирилган кўрсатмалар тизимига асосланган мураккаб чов чурраларини жарроҳлик даволаш усулини индивидуал танлаш алгоритми ишлаб чиқилди ва клиник амалиётга жорий этилиши ва алгоритмнинг самарадорлиги даволашнинг яқин ва узоқ муддатли натижаларини қиёсий таҳлил қилиш натижалари билан исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Чов чурраси мураккаб тури билан хасталанган беморларда индивидуал ёндашувлар асосида ишлаб чиқилган алгоритм бўйича даволаш усулларини такомиллаштиришдан олинган илмий натижалар:
биринчи илмий янгилик: мураккаб чов чурраларининг градацияларини белгиловчи мезонлар асосида мураккаб ва катта чов чурраларининг идентификатсияловчи таснифи ишлаб чиқилиб, унинг аҳамияти бўйича таклифлар Тошкент тиббиёт академияси Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 27 январь 01-25/456-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари хирургиясида даволаш ёндашувларини такомиллаштириш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Тошкент вилояти Янгийўл тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 559-10-146-ТБ/2025 сон буйруқ ҳамда Жиззах вилояти Пахтакор тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 437-3-52-ТБ/2025 сон буйруқ билан амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Илмий техник Кенгашининг 2025 йил 7-октабрдаги 26-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Мураккаб чов чурраларининг градацияларини белгиловчи мезонлар асосида чов чурраларининг идентификатсияловчи таснифи яратилиши беморларда юзага келадиган асоратларни камайтиришга имкон берди. Иқтисодий самарадорлиги: Мураккаб чов чурраси мавжуд бўлган беморлар ундан халос бўлиши учун бир эмас бир неча маротаба жарроҳлик амалиётини ўтказишни талаб этади. Шу муносабат билан, энг мақбул усулни танлаш беморларнинг ўртача стационар даволаниш кунларини қисқартириши, лаборатор ва инструментал текширув усулларига сарфланадиган маблағларни камайтириши ҳисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинишига олиб келди. Хулоса: Ишлаб чиқилган мураккаб чов чурралари идентификатсияловчи таснифини қўллаш натижасида, беморларга индивидуал равишда даволаш тактисини танлаш, операциядан кейинги асоратларни камайиши ва шифохонада ўртача даволаниш кунлари ва реабилитация даврини қисқариши хисобига, 1 нафар бемор хисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилиш имконини берган;
иккинчи илмий янгилик: беморларнинг мураккаб чов чурраларида лапароскопик комбинирланган усулини қўллаш технологияси ишлаб чиқилган ва унинг аҳамияти бўйича таклифлар Тошкент тиббиёт академияси Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 27 январь 01-25/456-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари хирургиясида даволаш ёндашувларини такомиллаштириш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Тошкент вилояти Янгийўл тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 559-10-146-ТБ/2025 сон буйруқ ҳамда Жиззах вилояти Пахтакор тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 437-3-52-ТБ/2025 сон буйруқ билан амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Илмий техник Кенгашининг 2025 йил 7-октабрдаги 26-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Мураккаб чов чурраларида лапароскопик комбинирланган усулини қўллаш технологияси ишлаб чиқилиши билан беморларда такомиллаштирилган даволаш усулини қўллаш имконияти яратилди. Иқтисодий самарадорлиги: мураккаб чов чурраси мавжуд беморларда ўтказилган жарроҳлик амалиётидан кейинги даврда жароҳатнинг тез битиши ўртача стационар даволаниш кунларини қисқартириши, лаборатор ва инструментал текширув усулларига сарфланадиган маблағларни камайтириши ҳисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинишига олиб келди. Хулоса: Мураккаб чов чурралари III-даражасида лапароскопик комбинирланган усулини қўллаш натижасида, операция давомийлик вахтини қисқариши, шифохонада даволаниш кунлари ва реабилитация даврини қисқариши хисобига, 1 нафар бемор хисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилиш имконини берган;
учинчи илмий янгилик: мураккаб чов чурралари хирургиясида индивидуал ёндашувлар асосида лапароскопик, комбинирланган ва очиқ усулларга аниқ кўрсатмалар ишлаб чиқилган ва унинг аҳамияти бўйича таклифлар Тошкент тиббиёт академияси Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 27 январь 01-25/456-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари хирургиясида даволаш ёндашувларини такомиллаштириш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Тошкент вилояти Янгийўл тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 559-10-146-ТБ/2025 сон буйруқ ҳамда Жиззах вилояти Пахтакор тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 437-3-52-ТБ/2025 сон буйруқ билан амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Илмий техник Кенгашининг 2025 йил 7-октабрдаги 26-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Мураккаб чов чурраларида индивидуал ёндашувлар асосида лапароскопик, комбинирланган ва очиқ усулларга аниқ кўрсатмалар ишлаб чиқилиши билан беморларда амалиётдан кейинги жароҳатдаги асоратларнинг камайишига ва ҳаёт сифатининг яхшиланишига эришилди. Иқтисодий самарадорлиги: мураккаб чов чурраси бўлган беморлар ундан халос бўлиши учун амалиётдан кейинги асоратларнинг камайишига қаратилган аниқ усуллардан фойдаланилган. Шу муносабат билан, энг мақбул усулни танлаш беморларнинг ўртача стационар даволаниш кунларини қисқартириши, лаборатор ва инструментал текширув усулларига сарфланадиган маблағларни камайтириши ҳисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинишига олиб келди. Хулоса: Мураккаб чов чурраларида оптимал жаррохлик ёндашувини аниқ кўрсатмалар асосида танлаш, беморларга индивидуал равишда даволаш тактисини танлаш натижасида, шифохонада даволаниш кунлари ва реабилитация даврини қисқариши хисобига, 1 нафар бемор хисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилиш имконини берган;
тўртинчи илмий янгилик: мураккаб чов чурралари хирургиясида индивидуал ёндашувлар асосида амалий тиббиётда муҳим бўлган алгоритм ишлаб чиқилган ва унинг самарадорлиги бўйича таклифлар Тошкент тиббиёт академияси Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 27 январь 01-25/456-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари хирургиясида даволаш ёндашувларини такомиллаштириш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Тошкент вилояти Янгийўл тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 559-10-146-ТБ/2025 сон буйруқ ҳамда Жиззах вилояти Пахтакор тумани тиббиёт бирлашмаси бўйича 06.03.2025 йилдаги № 437-3-52-ТБ/2025 сон буйруқ билан амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Илмий техник Кенгашининг 2025 йил 7-октабрдаги 26-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Мураккаб чов чурраларида индивидуал ёндашувлар асосида амалий тиббиётда муҳим бўлган алгоритм ишлаб чиқилиши билан беморларда асоратларнинг юзага келиш частотасининг камаийишига эришилди. Иқтисодий самарадорлиги: мураккаб чов чурраси мавжуд бўлган беморлар ундан халос бўлиши учун бир эмас бир неча маротаба жарроҳлик амалиётини ўтказишни талаб этади. Шу муносабат билан, энг мақбул усулни танлаш беморларнинг ўртача стационар даволаниш кунларини қисқартириши, лаборатор ва инструментал текширув усулларига сарфланадиган маблағларни камайтириши ҳисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинишига олиб келди. Хулоса: Мураккаб чов чурралари мавжуд беморларда ишлаб чиқилган алгоритмдан фойдаланиб, беморларга индивидуал равишда даволаш тактисини танлаш натижасида, шифохонада даволаниш кунлари ва реабилитация даврини қисқариши хисобига, 1 нафар бемор хисобига 3150000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилиш имконини берган.