Губайдуллин Ринат Шавкатовичнинг
фалсафа фанлари доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисосликлар шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Полиуретан таркибини такомиллаштириш асосида товарлар олиш”, 02.00.09 - Товарлар кимёси, 02.00.14 - Органик моддалар ва улар асосидаги материаллар технологияси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.PhD/Т2243.
Илмий раҳбарлар: Ёʻлчиев Аслбек Бахтиёрбекович, техника фанлари доктори, доцент; Алимухамедов Музафар Ганиевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат университети ҳузуридаги DSc.03/2025.27.12.К/Т.07.04 04 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Ахмадалиев Махаммаджон Ахмадалиевич, техника фанлари доктори, профессор; Мўминова Гўёхон Алиджановна кимё фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот номи: Фарғона давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади диетаноламин ва гетеротциклик алдегидлар асосида янги катализатор маҳсулотларини синтез қилиш ҳамда полиуретан таркибини такомиллаштирган ҳолда товарлар олишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор таркибида пентозан сақлаган махаллий хом-ашёнинг фурфурол ва кимё саноати чиқиндиси диетаноламин хамда бензалдегидниниг иштирокида учламчи аминни синтез қилишнинг оптимал нисбатлари ишлаб чиқилган;
фурфурол, бензалдегид, диетаноламиннинг 1:1 ва 2:1 нисбатларида синтез қилиб олинган органик бирикмаларниниг таркибидаги учламчи аминдаги азотнинг улуши замонавий физик-кимёвий тахлил усули ёрдамида аниқланган;
диетаноламин ва фурфуролнинг = 2:1 нисбатида синтез қилиб олинган фурфурилдиаминотетраетанолнинг чиқиш унуми ҳарорат 30 °C бўлганда 82,4 % га тенг эканлиги ва оптимал кўрсаткичи эканлиги исботланган;
импорт ҳисобига келтириладиган Лапрамол-294 ўрнига ўринбосар сифатида 30 % миқдорида фурфурилдиаминотетраетанол (ФДАТЕ) ни қўшиш, ишлаб чиқилган қаттиқ кўпик полиуретаннинг физик-кимёвий кўрсаткичлари меʼёрий хужжатнинг (ГОСТ) белгиланган кўрсаткичларига мувофиқ эканлиги асосланган;
диетаноламин ва фурфуролнинг = 2:1 нисбатида 30 °C ҳароратда маҳсулотнинг чиқиш унумини 82,4 % гача ошириш имконини берадиган хамда таркибида 30 % миқдорида фурфурилдиаминотетраетанол сақлаган АС-ПЕНАТЕРМ товарини совутгич қурилмалари ва қурилиш материаллари ишлаб чиқаришда қўллаш технологик схемалари ишлаб чиқилган;
илк бор таркибида масса улуши 10 % ёки ундан кўп эритма шаклида фурфурилдиаминотетраетанол сақлаган полиуретан товарига кимёвий таркиби асосида ТИФ ТН бўйича янги товар код рақами ишлаб чиқилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Таркибида гидроксилазоцақловчи олигомер бўлган бирикмалар ва улар асосида таркиби такомиллаштирилган полиуретанларни қўллаш технологияларини ишлаб чиқиш ва ушбу технология асосида олинган товарларни синфлаш асосида:
Лапромол-294 ўрнини босувчи сифатида диетаноламин ва фурфуролнинг 2:1 нисбатида синтез қилинган фурфирилдиетаноламинотетроетанол билан таркиби такомиллаштирилган полиуретан совутгичлар ишлаб чиқаришда “Премиер Электротеч” МЧЖ корхонаси томонидан амалиётга жорий қилинган (Ўзсаноатқурилиш материалллари уюшмасининг 2023 йил 25 июлдаги 05/13-1462-сонли маълумотномаси). Натижада, ишлаб чиқилган қаттиқ кўпик полиуретан композициялари истеъмолчи фойдаланиш учун “Премиер” маркали музлатгичлар учун қўлланиладиган изоляция маҳсулотлари яратишга имкон берган; 
импорт ўрнини босувчи сифатида таннархи арзон компонентларни билан таркиби такомиллаштирилган полуретан товарларидан қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи Ўзсаноатқурилиш материалллари уюшмасига қарашли “АСИЛ ТАШ” МЧЖ корхонаси томонидан уйларнинг девор, том ва пол қисмларини изоляцияловчи воситалар сифатида амалиётга жорий қилинган (Ўзсаноатқурилиш материалллари уюшмасининг 2023 йил 25 июлдаги 05/13-1462-сонли маълумотномаси). Натижада, импорт ҳисобига келтирилувчи Лапромол-294 компоненти сарфи 10% га қисқарган ва олинган товарнинг таннархи 1,5 боробарга камайиш имконнини берган;
таркиби такомиллаштирилган полиуретан “АС-ПЕНАТЕРМ” товари кимвий таркибига кўра синфланиб, ташқи иқтисодий фаолиятдаги товарлар номенклатурасига кўра қуйидагича: полиуретан (таркибида улуши 10% эритма шаклида фурфурилдиаминотетраетанол сақлаган ёки ундан кўп) учун – 3909 50 100 1 товар коди ишлаб чиқилиб, давлат божхона қўмитаси томонидан амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси Марказий лабораториясининг 2026 йил 25 майдаги 29/05-25-2757-сонли маълумотномаси). Натижада, таркибида эритма шаклида фурфурилдиаминотетраетанол сақлаган полиуретан товарларни экспорт ва импорт қилишда улардан ундириладиган бож тўловларини назорат қилиш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish