Каримов Жахонгир Джумабаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Такомиллаштирилган уруғлик чигит дорилаш ускунасини ишлаб чиқиш ва параметрларини асослаш”, 05.02.03 – “Технологик машиналар. Роботлар, мехатроника ва робототехника тизимлар” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Т6178
Илмий рахбар: Мўминов Мансурбек Раҳимович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Толали экинлар илмий тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: “Толали экинлар илмий тадқиқот институти” DSc.08/2025.27.12.Т.14.01
Расмий оппонентлар: Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институтидан техника фанлари доктори, профессор Росулов Рузимурод Хасанович, “Толали экинлар илмий тадқиқот институти” дан техника фанлари бўйича фалсафа доктори, катта илмий ходим Мадрахимов Дилшодбек Йсйпжонович
Этакчи ташкилот: Жиззах политехника институти.
II. Тадқиқотнинг мақсади: толани сифат кўрсаткичларини сақлаб қолиш учун пахтани самарали қуритиш ва тозалаш технологиясини ва режимларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
чигитнинг физик-механик ва технологик хоссалари хамда дориланган уруғлик чигит сифат кўрсаткичларига қўйиладиган техник талаблар асосида тукли уруғлик чигит учун саккиз қиррали қориштириш барабани ичига қўшимча қориштиргич элементлари қўлланилган ҳолда янги конструксияси ишлаб чиқилган;
саккиз қиррали барабан марказига айлана шаклида қувурлардан йиғилган қориштиргич хамда барабан деворига турли бурчакларда планкалар ўрнатилиб, чигитларни қориштиришнинг радиал ва бўйлама оқимларини яратадиган ва шу билан конвектив қориштириш жараёнини таъминлайдиган қўшимча қориштиргичлар тавсия этилган;
қориштиргичнинг айланиш пайтида дориланган тукли чигитнинг қувурлардан йиғилган айлана шаклидаги қўшимча қориштиргичлар билан ўзаро таъсир кучини назарий қонуниятларидан фойдаланиб, қўшимча қориштиргичлардаги қувурлар диаметри, сони ва улар орасидаги тирқишлар асосланган;
назарий изланиш ва тажрибалар натижасида ишлаб чиқилган тукли уруғлик чигитни дорилаш учун янги конструксиядаги қориштиргичнинг асосий параметрларидан планкалар сони, ўрнатилиш бурчаги, айлана шаклида қувурлардан йиғилган қориштиргич диаметри, қувурлар сони, барабаннинг айланиш тезлиги ва иш унумдорлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Уруғлик чигит билан ишчи суспензияни қориштириш барабанини параметрлари ва иш режимларини асослаш бўйича олинган натижалар асосида:
такомиллаштирилган қориштиргичнинг ишлаб чиқилган янги конструксияси Сирдарё вилоятидаги “Сирдарё Бест Сеедс” МЧЖ нинг тукли уруғлик чигит тайёрлаш цехининг дорилаш технологик жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 2-мартдаги №05/04-04-241 сонли маълумотномаси). Натижада тукли чигитнинг дориланиш тўлиқлиги 92-95% гача, уруғлик чигитнинг униб чиқиш кўрсаткичи 3-5 % гача ошишига эришилди ва бир тонна тукли уруғлик чигитни дорилаш учун ме'ёрланган дори сарфи 7 % тежалишига эришилган.