Саидназарова Гулшан Болта қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Имом Исмоил ал-Бухорийнинг маънавий-ахлоқий қарашларидан педагогик жараёнда фойдаланиш” 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Ped6180
Илмий раҳбар: Олимов Ширинбой Шарофович, педагогика фанлари доктори, профессор 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Бухоро давлат университети, 
PhD. 03/2025.27.12.Ped.08.04 
Расмий оппонентлар: Бухоро давлат педагогика институти профессори, педагогика фанлари доктори (DSc) Избуллаева Гулчеҳра Валериевна ҳамда Қарши давлат университети кафедра мудири, педагогика фанлари доктори (DSc) Орипова Нодима Халиловна
Етакчи  ташкилот: Урганч давлат университети
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади Имом Исмоил ал-Бухорийнинг маънавий-ахлоқий қарашларини ўрганиш, уларнинг тарбиявий ва педагогик аҳамиятини очиб бериш ҳамда уларни таълим-тарбия жараёнида самарали қўллаш йўлларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: Имом Исмоил ал-Бухорий яшаган даврнинг ижтимоий-маънавий муҳити ва таълим-тарбия жараёнлари, у томонидан яратилган маънавий-маърифий, ахлоқий-эстетик ҳамда илмий-педагогик асарлар илмий таҳлил қилиниб, педагогик тамойиллар асосида тизимлаштирилилган ва таълим-тарбия жараёнида қўллашнинг педагогик имкониятлари аниқлаштирилган; 
Имом Бухорий асарларида ифодаланган таълим усуллари (эслаб қолиш, ёдлаш, савол-жавоб, муҳокама, ҳадис ривоят қилиш, тафсир ва маъруза) ҳамда маънавий-ахлоқий қарашлар (инсонпарварлик, бағрикенглик, иймон-эътиқод, гўзал одоб-ахлоқ, мустаҳкам ирода)нинг мазмун-моҳияти илмий-педагогик жиҳатдан такомиллаштирилган; 
Имом Бухорий томонидан илгари сурилган маънавий ҳамда тарбиявий ғояларни шахсга йўналтирилган, компетенсиявий, рефлексив ёндашувларнинг дидактик, тарбиявий моҳиятини интеграциялаш асосида, таълим-тарбия жараёнида қўллашнинг шакл (интерфаол машғулотлар, мулоқотли семинарлар, ахлоқий тренинглар), метод (муаммоли ўқитиш, баҳс-мунозара, “ҳадисдан ҳаётга” технологияси) ва воситалари (ахлоқий мазмундаги электрон ресурслар, ҳадис асосидаги таълим модуллари, маънавий-рефлексив топшириқлар) такомиллаштирилган; 
Имом Исмоил ал-Бухорийнинг маънавий-ахлоқий қарашларидан педагогик жараёнда фойдаланиш самарадорлиги унинг асарларида ифодаланган ахлоқий ғоялар ва тарбиявий тамойилларни таълим жараёнига интеграциялаш орқали методик қўлланмалар, тарбиявий дарс ишланмалари ҳамда интенсив технологияларни қўллашга оид илмий-методик тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак мусиқа маданияти ўқитувчиларида халқ қўшиқлари воситасида ватанпарварлик туйғусини ривожлантиришга доир олиб борилган тадқиқот натижалари асосида: 
бўлажак мусиқа маданияти ўқитувчиларида ватанпарварлик туйғусини ривожлантиришнинг тузилмаси юксак онглилик ҳамда қадриятларга нисбатан мотивациясини ошириш босқичларининг мусиқий онг, ҳис-туйғу, эътиқод, маҳорат компонентлари мазмуни халқ қўшиқларининг синкретик хусусиятларига устуворлик беришга оид илмий хулосалар “Хор ва хоршунослик асослари” номли  ўқув қўлланмаси мазмунига сингдирилган. (Олий ва ўрта махсус таълим  вазирлигининг 2021-йил 28-августдаги 375-сон буйруғи, 375-060-рақамли гувоҳнома). Натижада, халқ қўшиқлари орқали ватанпарварлик туйғусини шакллантиришга йўналтирувчи ўқув жараёни мазмуни, методлари ва воситаларининг миллий-маданий контекстдаги уйғунлашуви таъминланиб, ушбу ёндашув педагогик амалиётга интеграциялаш учун илмий-методик асос бўлиб хизмат қилган; 
бўлажак мусиқа маданияти ўқитувчиларида ватанпарварлик руҳидаги мусиқий-маърифий фаолиятни амалга ошириш эҳтиёжини ривожлантириш, халқ қўшиқлари орқали миллий қадриятларга содиқликни шакллантириш, талабаларда ватанпарварлик туйғусини уйғотишнинг педагогик-психологик имкониятларига оид илмий асосланган маълумотлардан 2018-2022-йилларда бажарилган ОТ-Ф1-002 рақамли “Ёшларда миллий ғоя ва мафкуравий иммунитетни шакллантиришнинг психологик механизмлари”  мавзусидаги инновацион-тадқиқот лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Бухоро давлат университетининг 2025 йил 26-июндаги 01-11-05/4076-сон маълумотномаси). Натижада мусиқа таълими жараёнида халқ қўшиқларидан самарали фойдаланиш орқали бўлажак ўқитувчиларда фуқаролик позицияси, миллий ғурур, ижтимоий масъулият ва касбий онгнинг уйғун ривожланишини таъминлайдиган психологик-педагогик шарт-шароитларни аниқлаштиришга хизмат қилган.
бўлажак мусиқа маданияти ўқитувчиларида халқ қўшиқлари воситасида ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш модели ватанпарварлик тарбияси жараёнининг илмийлик, узлюксизлик, тарихий ва маданий анъаналар узвийлиги каби тамойилларини аксиалогик, шахсий-ривожлантирувчи ва гендер каби замонавий ёндашувлар асосида интеграциялашган тизим тарзида такомиллаштиришга доир умумлашма ва тавсиялар “Ўзбек халқ мусиқа ижоди” ўқув қўлланмаси мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар  вазирлигининг 2024-йил 29-майрдаги 194-сон буйруғи, 194-140-рақамли гувоҳнома). Натижада халқ қўшиқлари орқали ватанпарварлик тарбиясини амалга ошириш бўйича ўқув жараёнининг консептуал, мазмуний ва методик асосларини янада такомиллаштиришга хизмат қилган.
аудитория ва аудиториядан ташқари машғулотлар жараёнида талабаларни халқ қўшиқлари воситасида ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш самарадорлиги когнитив, мотивацион, эмоционал-ахлоқий ва хулқий-иродавий мезонлар асосида аниқланиб, олинган методик хулоса ва тавсиялар “Болалар педагогикаси”, “Касбий педагогика ва психология”, “Касбий педагогика”, “Ўзбек халқ мусиқа ижоди” номли электрон дарсликлар мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 5-майлдаги 02-01-01-158-сонли маълумотномаси). Натижада, халқ қўшиқлари асосида ватанпарварлик туйғусини шакллантиришга доир ўқув жараёни мазмуни ва методик ёндашувлар такомиллашиб, тарбиявий таъсирнинг самарадорлигини оширишга хизмат қилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish