Содиқова Гулбарно Одилжон қизининг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қизларнинг жамиятдаги ижтимоий фаоллигини оширишнинг психологик механизмлари”. 19.00.05- Ижтимоий психология. Этнопсихология (психология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: Б2023.4.DSc/P153.
Илмий маслаҳатчи: Хусейнова Абера Амановна, психология фанлари доктори (ДСc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК номи: Бухоро давлат университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи DSc.03/2025.27.12.P.08.10.
Расмий оппонентлар: Сафаров Дилмурод Халимович, психология фанлари доктори (DSc), профессор; Шоумаров Ғайрат Бахромович, психология фанлари доктори, академик; Бафаев Муҳиддин Муҳамматович, психология фанлари доктори (DSc), профессор. 
Етакчи  ташкилот: Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: қизларнинг жамиятдаги ижтимоий фаоллигини оширишнинг психологик механизмларини аниқлаш асосида зарур тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. 
III.  Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
қизларнинг ижтимоий фаоллигини оширишга таъсир этувчи детерминантларга кўра, ижтимоий мобилизация даражасининг когнитив компоненти билиш эҳтиёжи ва вақтни мўлжалга олиш, мотивацион компоненти қадриятлар ҳамда ижодкорликка интилиш, эмоционал-статусли компоненти аутосимпатия, хулқ-атвор компоненти эса мулоқотдаги эгилувчанлик билан узвий боғлиқлиги эмпирик асосланди. Натижада қизларнинг жамиятдаги ижтимоий позициясини фаол намоён этишининг когнитив, мотивацион, эмоционал ва хулқ-атвор механизмлари ижобий “Мен” консепсияси ҳамда коммуникатив мослашувчанлик орқали амалга ошиши далилланган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини прогноз қилишда оилавий муҳитнинг мустақиллик, уйғунлик, ахлоқий-тарбиявий, интеллектуал-маданий, муваффақиятга йўналтирилган ва экспрессив кўрсаткичлари ҳамда шахснинг ўзини ўзи фаоллаштириш омиллари ўртасидаги боғлиқликлар туфайли ижтимоий ташаббускорлик, коммуникатив фаоллик ва фуқаролик позициясини прогнозлашнинг оилавий-психологик индикаторлари муҳим эканлиги аниқланган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини прогнозлашда муваффақиятга йўналтирилган мотивациянинг психологик детерминантларидан вақтни мўлжалга олиш, билиш эҳтиёжлари ва аутосимпатиянинг муваффақиятга интилиш мотивацияси билан, автономликнинг эса муваффақияцизликдан қочиш мотивацияси билан тескари пропорсионал боғлиқлиги асосида ижтимоий ташаббускорлик, ички мотивация ва фаол фуқаролик позициясининг мақсадга йўналтирилган ўзини ўзи бошқариш, шахсий муваффақиятга интилиш ҳамда мустақил қарор қабул қилиш орқали шаклланиши муҳим мотивацион механизм эканлиги аниқланган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини оширишда ички мақсадга йўналтирилганлик, ўқиш ва натижага ишонч, танқидий фикрлаш, метакогнитив ўзини ўзи бошқариш ҳамда элаборация стратегияларининг прогностик компонентлари шахснинг ўзини ўзи фаоллаштириш билан узвий боғлиқлиги туфайли ижтимоий ташаббускорлик ва фаол фуқаролик позициясини рефлексив тафаккурни амалий фаолиятга трансфер қилиш орқали шакллантирувчи когнитив-мотивацион механизм эканлиги далилланган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини оширишда вазият таҳлили, режалаштириш, ўз-ўзини назорат қилиш ва ўз-ўзини ташкил этишнинг ўзини ўзи фаоллаштириш билан узвий боғлиқлиги ижтимоий ташаббускорлик ва фаол фуқаролик позициясини стратегик режалаштириш, коммуникатив мослашувчанлик ҳамда ўз фаолиятини онгли бошқариш кўникмасини “социал менторлик” тизими орқали ривожлантириш муҳимлиги туфайли шахснинг ижтимоий етуклигини таъминловчи, ўзини ўзи бошқариш ва ижтимоий мослашувни кучайтирувчи комплекс ташкилий-регулятив механизмни шакллантирувчи тизим эканлиги далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Қизларнинг жамиятдаги ижтимоий фаоллигини оширишнинг психологик механизмлари”ни ўрганиш юзасидан ўтказилган илмий тадқиқот натижалари асосида: 
қизларнинг ижтимоий фаоллигини оширишга таъсир этувчи детерминантларга кўра, ижтимоий мобилизация даражасининг когнитив компоненти билиш эҳтиёжи ва вақтни мўлжалга олиш, мотивацион компоненти қадриятлар ҳамда ижодкорликка интилиш, эмоционал-статусли компоненти аутосимпатия, хулқ-атвор компоненти эса мулоқотдаги эгилувчанлик билан узвий боғлиқлиги эмпирик асосланди. Натижада қизларнинг жамиятдаги ижтимоий позициясини фаол намоён этишининг когнитив, мотивацион, эмоционал ва хулқ-атвор механизмлари ижобий “Мен” консепсияси ҳамда коммуникатив мослашувчанлик орқали амалга ошиши далилланганлигига оид таклифлар Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг ЖҲБЛ-10-рақамли “Халқаро йўналишда таълимолаётган қизларнинг ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш” мавзусидаги лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг 2026-йил 9-июндаги №01-09/3346 сонли маълумотномаси). Натижада қизлар ижтимоий фаоллигини ўрганишнинг ўзига хос психологик жиҳатлари аниқлаштирилган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини прогноз қилишда оилавий муҳитнинг мустақиллик, уйғунлик, ахлоқий-тарбиявий, интеллектуал-маданий, муваффақиятга йўналтирилган ва экспрессив кўрсаткичлари ҳамда шахснинг ўзини ўзи фаоллаштириш омиллари ўртасидаги боғлиқликлар туфайли ижтимоий ташаббускорлик, коммуникатив фаоллик ва фуқаролик позициясини прогнозлашнинг оилавий-психологик индикаторлари муҳим эканлиги аниқланганлигига оид маълумотлар Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг ЖҲБЛ-10-рақамли “Халқаро йўналишда таълимолаётган қизларнинг ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш” мавзусидаги лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг 2026-йил 9-июндаги №01-09/3346 сонли маълумотномаси). Натижада қизлар ижтимоий фаоллик даражасини ҳудудий ҳамда ёш жиҳатдан таҳлил қилинган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини прогнозлашда муваффақиятга йўналтирилган мотивациянинг психологик детерминантларидан вақтни мўлжалга олиш, билиш эҳтиёжлари ва аутосимпатиянинг муваффақиятга интилиш мотивацияси билан, автономликнинг эса муваффақияцизликдан қочиш мотивацияси билан тескари пропорсионал боғлиқлиги асосида ижтимоий ташаббускорлик, ички мотивация ва фаол фуқаролик позициясининг мақсадга йўналтирилган ўзини ўзи бошқариш, шахсий муваффақиятга интилиш ҳамда мустақил қарор қабул қилиш орқали шаклланиши муҳим мотивацион механизм эканлиги аниқланганлигига оид маълумотлар Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг ЖҲБЛ 10-рақамли “Халқаро йўналишда таълимолаётган қизларнинг ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш” мавзусидаги лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг 2026-йил 9-июндаги №01-09/3346 сонли маълумотномаси). Натижада қизларда ижтимоий фаолликни намоён бўлишига «Ижтимоий фаоллик компонентлари» омилларнинг таъсирини аниқланган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини оширишда ички мақсадга йўналтирилганлик, ўқиш ва натижага ишонч, танқидий фикрлаш, метакогнитив ўзини ўзи бошқариш ҳамда элаборация стратегияларининг прогностик компонентлари шахснинг ўзини ўзи фаоллаштириш билан узвий боғлиқлиги туфайли ижтимоий ташаббускорлик ва фаол фуқаролик позициясини рефлексив тафаккурни амалий фаолиятга трансфер қилиш орқали шакллантирувчи когнитив-мотивацион механизм эканлиги далилланганлигига оид илмий янгилик Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг ЖҲБЛ 10-рақамли “Халқаро йўналишда таълимолаётган қизларнинг ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш” мавзусидаги лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг 2026-йил 9-июндаги №01-09/3346 сонли маълумотномаси). Натижада қизлардаги ижтимоий фаолликни оширишга ҳаётий қадриятлар ҳамда муваффақиятга интилиш таъсирини тадқиқ қилинган;
қизларнинг ижтимоий фаоллигини оширишда вазият таҳлили, режалаштириш, ўз-ўзини назорат қилиш ва ўз-ўзини ташкил этишнинг ўзини ўзи фаоллаштириш билан узвий боғлиқлиги ижтимоий ташаббускорлик ва фаол фуқаролик позициясини стратегик режалаштириш, коммуникатив мослашувчанлик ҳамда ўз фаолиятини онгли бошқариш кўникмасини “социал менторлик” тизими орқали ривожлантириш муҳимлиги туфайли шахснинг ижтимоий етуклигини таъминловчи, ўзини ўзи бошқариш ва ижтимоий мослашувни кучайтирувчи комплекс ташкилий-регулятив механизмни шакллантирувчи тизим эканлиги далилланганлигига оид илмий янгилик Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг ЖҲБЛ 10-рақамли “Халқаро йўналишда таълимолаётган қизларнинг ватанпарварлик туйғусини ривожлантириш” мавзусидаги лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Оила ва гендер илмий-тадқиқот институтининг 2026-йил 9-июндаги №01-09/3346 сонли маълумотномаси). Натижада қизлар ижтимоий фаоллигини оширишга мўлжалланган психологик тренинг дастурини ишлаб чиқиш ва унинг самарадорлиги баҳоланган.