Хўшиев Шуҳрат Панжиевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида
эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Напорли қувурларида гидравлик зарба ва унинг сўндиргичи ҳисобини такомиллаштириш”.
05.09.07 – “Гидравлика ва муҳандислик гидрологияси”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Т6293.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони:
Жонқобилоб Улуғмурад Умбарович техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Қарши давлат техника университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.03/2025.27.12Т.17.02. рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Хамдамов Бекмамат техника фанлари доктори, доцент. Раҳимов Ашраф Расул ўғли техника фанлари фалсафа доктори, профессор.
Етакчи ташкилот – Аму-Қашқадарё ирригация тизимлари ҳавза бошқармаси
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: Напорли қувурларда гидравлик зарба ва унинг сўндиргичини ҳисоблаш усулларини оқим бутунлиги узилишини инобатга олиб такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
суюқликнинг клапан томон тезлашишини (разгонини) инобатга олган ҳолда напорли қувур узунлиги бўйича сиқилмайдиган суюқликда гидравлик зарбани ҳисоблаш усули ишлаб чиқилган;
гидравлик зарбанинг максимал напорини ҳисоблаш усули насос агрегати айланиш қисми ва насос камераси ичидаги сув массаларининг инерсиясиларини инобатга олган ҳолда такомиллаштирилган;
напорли қувурда гидравлик зарба параметрларини аниқлаш усули суюқлик бутунлиги узилган жойда тутилган ҳавонинг сиқилишини ҳисобга олган ҳолда такомиллаштирилган;
гидравлик зарба пайтида напорли қувур охирига ўрнатилган ҳаво камерасининг ҳажмини аниқлаш усули камерада ҳаво сиқилишининг изотермик ва адиабатик қонуниятларини ҳисобга олган ҳолда такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Напорли қувурларда гидравлик зарба ва унинг сўндиргичи ҳисобини суюқликнинг тезлашишини, насос айланиш қисмлари ва насос камераси ичидаги сув массаларининг инерсиясиларини ва оқим бутунлиги узилишини ҳисобга олган ҳолда гидравлик зарбани ва унинг сўндиргичи–ҳаво камерасини ҳисоблаш усулларини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
суюқликнинг клапан томон тезлашишини (разгонини) ва насос агрегати айланиш қисми ва насос камераси ичидаги сув массаларининг инерсиясиларини инобатга олган ҳолда гидравлик зарбани ҳисоблаш усуллари Ўзбекистон Республикаси сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Аму-Қашқадарё ирригация тизимлари ҳавза бошқармаси тасарруфидаги Қарши туманида жойлашган Қўнғиртоғ насос станциясида амалиётга жорий этилган (Сув хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 6-мартдаги 04/19-1014-сонли маълумотномаси). Натижада напорли қувурларнинг меъёрдаги ишлашини таъминлаш натижасида ресурсларни тежашнинг 6-9 фоизга ошириш имконини берган;
қувурларнинмг синган кесимларида суюқлик бутунлиги узилган жойда тутилган ҳавонинг сиқилишини ва сўндиргич-ҳаво камераси ичида ҳаво сиқилишининг изотермик ва адиабатик қонуниятларини инобатга олган ҳолда напорли қувурларда гидравлик зарба ва унинг сўндиргичини ҳисоблаш усуллари натижалари Ўзбекистон Республикаси сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Аму-Қашқадарё ирригация тизимлари ҳавза бошқармаси тасарруфидаги Китоб туманида жойлашган Варганза-2 насос станциясида амалиётга жорий этилган (Сув хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 6-мартдаги 04/19-1014- сонли маълумотномаси). Натижада насос станциясининг меъёрдаги иш режимини таъминлаш натижасида ресурсларни тежашнинг 7-10 фоизга ошириш имконини берган.