Тохиров Нурбек Холмирзаевичнинг
 фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
  Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.02–Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш - “Трикотаж матолари учун ипларнинг деформацион хоссаларини инобатга олган ҳолда лойиҳалашнинг назарий ва амалий тадқиқи”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: № В2023.3.PhD/Т3969
Илмий раҳбар: Эркинов Зокиржон Эркинбой ўғли, техника фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.Т.15.03
        Расмий оппонентлар: Юлдашев Жамшид Қамбаралиевич, техника фанлари доктори, доцент; Махкамова Шоира Фахриддиновна, техника фанлари фалсафа доктори, доцент
Етакчи ташкилот: Андижон давлат техника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Трикотаж матолари учун ипларнинг деформацион хоссаларини инобатга олган ҳолда лойиҳалашнинг назарий ва амалий тадқиқи асосида сифатли трикотаж иплари ишлаб чиқиш ва бунинг учун ҳалқали йигириш машинаси қисмларини такомиллаштиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
ҳалқали ип йигириш жараёнида ҳосил бўладиган баллон баландлигини 1/4 қисмигача кичрайтириш имконини берувчи, ҳалқали планка ҳаракатини назорат қилувчи такомиллаштирилган кулачок конструксияси ишлаб чиқилган;
ип шаклланиш жараёнида баллон баландлигини кичрайтирилиши ҳисобига унинг таранглик бўйича нотекислигини ва югурдакнинг ишқаланиш коеффициентини камайтириш имконини берувчи такомиллаштирилган технологик усул ишлаб чиқилган;
ҳалқали йигириш машинасида ипнинг баллон шакли ва бўйлама таранглигини аниқлаш учун айланувчи координаталар системасида эллиптик интеграллар ва эллиптик синуслар ёрдамида ечиладиган дифференциал тенгламалар тизими ишлаб чиқилган;
югурдакдаги ипнинг сирпаниб ҳаракатланиши жараёнида ипни цилиндрсимон сирт бўйлаб ҳаракатланишининг Амонтон ва Эйлер қонунларига асосланган, эластик эгилишдан келиб чиқадиган қўшимча таранглик ўзгаришини инобатга олувчи физик-математик модели ишлаб чиқилган;
Тадқиқотнинг амалий натижалари қуйидагилардан иборат:
ипнинг шаклланишида баллон баландлигини кичрайиши ҳисобига унинг таранглик бўйича нотекислигини камайтириш эришилган бунинг ҳисобига югурдакнинг ишқаланиш коеффициентини камайтирилган;
ҳалқали йигириш машинасида ип шакланишида баллон шаклини кичрайтириш ҳисобига ип узилишлар сонини камайтиришга эришилган;
баллоннинг шаклини ўзгариши натижасида ип таранглигини ростлаш ҳисобига югурдакнинг ишлаш муддатини оширишга ва шунинг натижасида машина иш унумдорлигини оширишга эришилган;
машинада ип узилишлар сонини камайтириш, баллон формасини ўзгартириш ҳисобига ипдаги тарангликни ростлаш ҳисобига ипга таъсир кўрсатадиган зўриқиш ва тарангликни камайиши ҳисобига ип структурасини ўзгартириши аниқланган;
мавжуд модификациядаги ҳалқали йигириш машиналарида такомиллаштиришни амалга ошириш ҳисобига деформацион хусусиятлари юқори трикотаж иплари ишлаб чиқарилганда юқори унумдорлик таъминланган;
тавсия этилаётган такомиллаштиришдан олинган трикотаж ипларининг хосса кўрсаткичлари ва сифати юқори экани аниқланган ва корхонадаги бошқа машиналарда ҳам қўллаш тавсия этилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Корхонада сифатли ип ишлаб чиқариш учун тараш машинаси рационал параметрларини ўрнатиш, ҳалқали йигириш машинасига ҳалқали планкага ҳаракат берувчи кулачок конструксиясини такомиллаштириш орқали баллон шаклини ўзгартириш натижасида ипнинг структуравий тузилишини ўзгартирмаган ҳолда, машинадаги урчуқлар тезлигини ошириш орқали машина унумдорлигини ошириш ҳамда хосса кўрсаткичлари юқори бўлган трикотаж ипларини ишлаб чиқариш бўйича қилинган изланишлар натижалари асосида: 
трикотаж ипларни олиш технологияси “Наманган пахта текс” МЧЖ корхонасида ишлаб чиқаришга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси «ЎЗТЎҚИМАЧИЛИКСАНОАТ» Уюшмасининг 2026 йил 2 июндаги № 01/06-741-сонли маълумотномаси). Натижада технологик параметрларни сақлаган ҳолда ҳалқали планкага ҳаракат берувчи кулачок конструксиясини такомиллаштириш орқали баллон баландлигини 1/4 қисмга камайтирилганда, ипнинг Устер бўйича нотекислиги 9% га камайган, ипнинг пишиқлиги 4% га ва узилишдаги узайиши 10% га ошган, узилишлар сони 17 тадан 4 тага тушган, яъни 76% га камайган; урчуқнинг айланишлар сони 19800 мин-1 дан 20400 мин-1 га оширилиши ҳисобига битта машинада унумдорликни соатига 427,3 кг дан 439,7 кг га, яъни 12,4 кг га оширилиши ҳисобига корхона учун кутилаётган йиллик иқтисодий самарадорлик 19 млрд 777,64 млн сўм (ўн тўққиз миллиард етти юз етмиш етти миллион олти юз қирқ минг сўм) ни ташкил қилган.