Шамсидинова Умида Рустамбек қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.04–Тикувчилик буюмлари технологияси ва костюм дизайни - “Юқори деформацияланиш хоссаларига эга трикотаж матолардан тикув буюмларини лойиҳалаш технологиясини ишлаб чиқиш”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Т5423 
Илмий раҳбар: Ташпулатов Салиҳ Шукурович техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.Т.15.03 
Расмий оппонентлар: Набиджонова Наргиза Насимжоновна, техника фанлари доктори, профессор; Техника фанлари номзоди, доцент Базарбаева Гўзал Ғуломовна.
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институтини.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: деформацияланиш хоссаларининг ўзига хос хусусиятларини, хусусан, эркин қопланиш қўшимчаларини ҳисобга олган ҳолда трикотаж матолардан буюмларни лойиҳалаш технологиясини ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
трикотаж матоларнинг деформацияланиш хоссаларини ўрганиш асосида, инсон танасига рухсат этилган босим меъёрларини ҳисобга олган ҳолда тикув-трикотаж буюмлари конструксиясига киритиладиган қисқаришлар ва қўшимчалар асослаб берилган;
трикотаж матоларнинг деформацияланиш хоссаларини ҳисобга олган ҳолда тикув буюмларини базис конструксиясининг асосий участкаларини қуришда қўлланиладиган мақбул параметрлари, шунингдек ўлчам белгиларига бериладиган кўшимчалар аниқланган ва илғор усули таклиф этилган;
трикотаж матоларнинг деформацияланиш даражаси билан уларнинг компрессион хоссалари ўртасидаги ўзаро боғлиқлик қонуниятлари аниқланган ва инсон танасига бериладиган босимни хисоблаш усули таклиф этилган;
деформацияланиш натижасида трикотаж мато тузилмасидаги ўзгаришларнинг таъсирини ифодаловчи математик модел ишлаб чиқилган ҳамда боғлиқлик графиклари асосида уларнинг рационал параметрларини аниқлаш имконияти ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Трикотаж матоларнинг деформацияланиш хоссаларини ҳисобга олган ҳолда конструксиялаш усулини такомиллаштириш бўйича олинган илмий-амалий натижалар асосида:
трикотаж матолардан тикув буюмларининг янги намуналарини “ИДЕАЛ ТЕКСТИЛ-ОРЗУ” МЧЖ корхоналарида ишлаб чиқаришга жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасининг 2026-йил 28-апрелдаги № 01/06-602 -сон маълумотномаси). Натижада, трикотаж-тикув буюмларининг тажриба партиясини ишлаб чиқаришда хомашё сарфини камайтириш орқали меҳнат унумдорлиги 14% га ошиши ҳисобига корхонада 1 тонна трикотаж мато ишлаб чиқаришдан кутилаётган иқтисодий самарадорлик 195 545 000 сўмни ташкил этган.