Асадов Шаҳриддин Фахриддин ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Маслаҳат ва консалтинг хизматларини фуқаролик-ҳуқуқий тартибга солиш”, 12.00.03 – Фуқаролик ҳуқуқи. Тадбиркорлик ҳуқуқи. Оила ҳуқуқи. Халқаро хусусий ҳуқуқ (юридик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Yu1048
Илмий раҳбар: Топилдиев Баҳромжон Раҳимжонович, юридик фанлар доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат юридик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат юридик университети, DSc.07/2025.27.12.Yu.01.03.
Расмий оппонентлар: Бабаев Жаҳонгир Исмоилбекович, юридик фанлар доктори, профессор, Ганиев Ниҳолбек Валиевич, юридик фанлар бўйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ҳузуридаги Парламент тадқиқотлари институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади маслаҳат ва консалтинг хизматларини фуқаролик-ҳуқуқий тартибга солишни такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мавжуд ҳуқуқий бўшлиқни самарали тўлдириш мақсадида психологик маслаҳат тушунчаси ишлаб чиқилиб, унинг шахс руҳий муаммоларини тушуниш ва уларни ечишга қаратилиши асосланган;
психологиядан бошқа таълим йўналиши бўйича олий маълумотга эга бўлган шахслар психологик маслаҳат бериш фаолияти билан психология мутахассислиги бўйича қайта тайёрлашдан ўтгач шуғулланиши лозимлиги асослантирилган;
меҳнат бозорида фаолият юритувчи консултантлар томонидан турли суиистеъмолликлар содир этилиши ва ортиқча ҳақ ундирилишининг олдини олиш мақсадида уларнинг хизматларига тўланадиган ҳақ миқдорини қонунчилик ҳужжатларида белгилаш зарурлиги асослантирилган;
кичик бизнесни узлуксиз қўллаб-қувватлаш чоралари доирасини солиқ, божхона ва ташқи савдо фаолияти бўйича профессионал маслаҳат бериш тадбирлари билан кенгайтириш лозимлиги асослаб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Маслаҳат ва консалтинг хизматларини фуқаролик-ҳуқуқий тартибга солиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида муаллифнинг:
шахснинг психологик муаммоларини тушунишга ва уларни ечишда кўмаклашишга қаратилган психологик ёрдам психологик маслаҳатдир, деган таклифи Ўзбекистон Республикасининг 2024-йил 5-майдаги “Аҳолига психологик ёрдам кўрсатиш тўғрисида”ги ЎРҚ–989-сон Қонунининг 6-моддаси 6-қисмида ўз ифодасини топган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси қонунчилик палатаси ҳузуридаги парламент тадқиқотлари институтининг 2026-йил 5-февралдаги № 3/дн-23-сон далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий қилиниши психологик маслаҳат тушунчасини қонунчиликда белгилаш ва бу орқали психологик маслаҳат хизмати юзасидан амалга оширилиши мумкин бўлган ҳаракатлар доирасини аниқлаштиришга хизмат қилган;
психологиядан бошқа таълим йўналиши бўйича олий маълумотга эга бўлган шахслар хусусий тартибда психологик ёрдам кўрсатиш фаолияти билан шуғулланиш учун психология мутахассислиги бўйича қайта тайёрлаш курсларини ўтаганлиги тўғрисида тегишли ҳужжатга, шунингдек, малака сертификатига эга бўлиши керак. Бунда ушбу шахслар психологик ёрдамнинг фақат психологик маслаҳат ва психологик тренинг турларини кўрсатиш ҳуқуқига эга бўлади, деган таклифи Ўзбекистон Республикасининг 2024-йил 5-майдаги “Аҳолига психологик ёрдам кўрсатиш тўғрисида”ги ЎРҚ–989-сон Қонунининг 13-моддаси 4-қисмида ўз ифодасини топган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси қонунчилик палатаси ҳузуридаги парламент тадқиқотлари институтининг 2026-йил 5-февралдаги № 3/дн-23-сон далолатномаси). Ушбу таклиф психологик маслаҳатлар кўрсатувчи ижрочиларнинг профессионал малакаси асосларини белгилашга хизмат қилади;
ишга жойлаштириш соҳасида хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар асосида тақдим этиладиган ахборот ва маслаҳат хизматларининг қиймати қонунчилик ҳужжатларида белгиланади, деган таклифи Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 22-апрелдаги 252-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси фуқароларини хорижда меҳнат фаолиятини амалга ошириш учун ташкиллаштирилган ҳолда юбориш тартиби тўғрисидаги низомда ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси Бош вазири котибияти Ахборот-таҳлил ва юридик таъминлаш департаментининг 2026-йил 11-февралдаги № 12-18-16 рақамли далолатномаси). Ушбу норманинг белгиланиши ишга жойлаштириш соҳасида хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар асосида тақдим этиладиган ахборот ва маслаҳат хизматларининг қийматини белгилашнинг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлашга хизмат қилган;
консултатив қўллаб-қувватлаш чоралари – дастур доирасида лицензия, рухсатнома ва сертификатлар олиш, солиқ, божхона, ташқи савдо фаолияти, давлат харидлари, ер участкалари ва бино-иншоотлар ажратиш масалаларида кўмаклашиш, шунингдек, имтиёз ва преференсиялар, бошқа енгилликлар ва имкониятлар бўйича маълумот ва маслаҳатлар беришдан иборат эканлиги ҳақидаги таклифи Вазирлар Маҳкамасининг 2024-йил 20-январдаги 37-сон қарори билан тасдиқланган Кичик бизнесни узлуксиз қўллаб-қувватлаш комплекс дастури ташаббускорларини танлаш, уларнинг лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш ва молиялаштириш тўғрисида низомда ўз ифодасини топган (Ўзбекистон Республикаси Бош вазири котибияти Ахборот-таҳлил ва юридик таъминлаш департаментининг 2026-йил 11-февралдаги № 12-18-16 рақамли далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий қилиниши кичик бизнесни узлуксиз қўллаб-қувватлашга оид муносабатлар доирасида кўрсатиладиган консултатив хизматларнинг ҳуқуқий асосини мустаҳкамлашга хизмат қилган.