Boboxonov Akramxon Aloxonovichning 
falsafa doktori (PhD) himoyasi haqida e’lon

I.    Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: “Jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish va qayta tiklashni takomillashtirish masalalari”, 12.00.09 - Jinoyat protsessi. Kriminalistika, tezkor-qidiruv huquq va sud ekspertizasi. 
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.1.PhD/Yu1345.
Ilmiy rahbar: Astanov Istam Rustamovich, yuridik fanlar doktori, professor. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi. 
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Huquqni muhofaza qilish Akademiyasi, DSc.24/2026.31.01.Yu.01.02 
Rasmiy opponentlar: yuridik fanlar doktori Imomnazarov Alisher Xasanovich; yuridik fanlar nomzodi, dotsent Qo‘shaev Nurali Maxmudovich.
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat yuridik universiteti. 
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi ish yuritishni to‘xtatish va qayta tiklash jinoyat-protsessual huquqining asosiy elementlari sifatida nazariy va amaliy jihatdan anglash, shuningdek, mamlakatimizdagi joriy holat, zamonaviy tendensiyalar va xalqaro standartlarni inobatga olgan holda ish yuritishni to‘xtatish va qayta tiklash asoslari, tartib-taomillari va parametrlarini takomillashtirishga ko‘maklashuvchi ilmiy asoslangan takliflarni ishlab chiqish.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
tergovchi va surishtiruvchining jinoyat ishi bo‘yicha tergovni to‘xtatish, shuningdek tergov hamda surishtiruv bo‘limi rahbarlarining asossiz va qonunga xilof bo‘lgan tergovni to‘xtatish qarorlarini bekor qilish vakolatlarini qonunda nazarda tutish taklif etilgan; 
pandemiya, favqulodda holatlar, engib bo‘lmas kuch ta’sirida protsess ishtirokchisining ishda ishtirokiga monelik qiluvchi holatlarda, shuningdek ekspertiza, taftish, xizmat tekshiruv va boshqa tekshiruv o‘tkazilishi munosabati bilan hamda daxlsizlik huquqidan mahrum qilish jarayonida ish yuritishni to‘xtatishni qonunda mustahkamlash zarurligi asoslantirilgan;
jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish institutini nafaqat ayblanuvchi yoki sudlanuvchi maqomidagi protsess ishtirokchisiga nisbatan, balki gumon qilinuvchiga nisbatan ham tatbiq qilish, shuningdek shaxsni ayblash uchun asos bo‘lgan qonunning Konstitutsiyaga mosligi yuzasidan Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilinganda, jinoyat ishi bo‘yicha dalillar g‘ayriqonuniy yo‘llar bilan to‘planganligi haqidagi murojaat prokuror tomonidan tekshirilayotganda, jinoyat ishini jinoiy ta’qibni davom ettirish uchun xorijiy davlatga yuborilayotganda ish yuritishni to‘xtatishni nazarda tutish, jinoyat ishi bo‘yicha dastlabki tergov hamda sud muhokamasi to‘xtatilgan va qayta tiklanganda protsess ishtirokchilarining ayrimlari emas, balki barcha manfaatdor taraflar isbot qilish sub’ektlari tomonidan xabardor qilinishini qonunda aks ettirish taklif etilgan; 
jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish vaqtida ish bo‘yicha xatlangan mol-mulkning taqdiri hamda xavfsizlik choralari qo‘llanilgan shaxslarga xavfsizlik choralarining davom ettirilishi yoki yo‘qligi masalasini hal etishni isbot qilish sub’ektlari zimmasiga yuklash, shuningdek bedarak yo‘qolgan shaxs topilmaganda dastlabki tergovni to‘xtatishni qonunda aks ettirish zarurligi asoslantirilgan; 
tergovga qadar tekshiruv jarayonida ish yuritishni uch oyga qadar to‘xtatish asoslarini qonunchilikda aks ettirish lozimligi asoslantirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish va qayta tiklash institutini takomillashtirish masalalari bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari asosida:  
tergovchi va surishtiruvchining jinoyat ishi bo‘yicha tergovni to‘xtatish, shuningdek tergov hamda surishtiruv bo‘limi rahbarlarining asossiz va qonunga xilof bo‘lgan tergovni to‘xtatish qarorlarini bekor qilish vakolatlarini JPKning 36, 37, 381 va 39-moddalarida aks ettirish lozimligi haqidagi takliflar qonun ijodkorligi faoliyatida foydalanish uchun qabul qilingan (Bosh prokuraturaning 17.09.2025 yildagi №27/2-253-25-son dalolatnomasi, Oliy Majlis Qonunchilik Palatasi huzuridagi Parlament Tadqiqotlari Institutining 14.10.2025 yildagi №9/dn-205-son dalolatnomasi). Ushbu takliflarning inobatga olinishi natijasida tergovchi va surishtiruvchilarning vakolatlari doirasini yanada aniqlashtirishga hamda surishtiruv va tergov organlari rahbarlarining vakolatlarini kengaytirish orqali, protsessual qarorlar qabul qilinishi ustidan idoraviy nazorat samaradorligini oshirishga xizmat qiladi;
pandemiya, favqulodda holatlar, engib bo‘lmas kuch ta’sirida protsess ishtirokchisining ishda ishtirokiga monelik qiluvchi holatlarda, shuningdek ekspertiza, taftish, xizmat tekshiruv va boshqa tekshiruv o‘tkazilishi munosabati bilan hamda daxlsizlik huquqidan mahrum qilish jarayonida ish yuritishni to‘xtatishga oid normalarni JPKning 364 va 420-moddalarida aks ettirish haqidagi takliflar qonun ijodkorligi faoliyatida foydalanish uchun qabul qilingan (Oliy Majlis Qonunchilik Palatasi huzuridagi Parlament Tadqiqotlari Institutining 14.10.2025 yildagi №9/dn-205-son dalolatnomasi). Ushbu takliflarning qabul qilinishi natijasida jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish asoslarini kengaytirish hamda shu yo‘l bilan asossiz va qonunga zid qarorlar qabul qilinishini oldini olishga xizmat qiladi;
jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish institutini nafaqat ayblanuvchi yoki sudlanuvchi maqomidagi protsess ishtirokchisiga nisbatan, balki gumon qilinuvchiga nisbatan ham tatbiq qilish, shuningdek shaxsni ayblash uchun asos bo‘lgan qonunning Konstitutsiyaga mosligi yuzasidan Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilinganda, jinoyat ishi bo‘yicha dalillar g‘ayriqonuniy yo‘llar bilan to‘planganligi haqidagi murojaat prokuror tomonidan tekshirilayotganda, jinoyat ishini jinoiy ta’qibni davom ettirish uchun xorijiy davlatga yuborilayotganda ish yuritishni to‘xtatishni nazarda tutish, jinoyat ishi bo‘yicha dastlabki tergov hamda sud muhokamasi to‘xtatilgan va qayta tiklanganda protsess ishtirokchilarining ayrimlari emas, balki barcha manfaatdor taraflar isbot qilish sub’ektlari tomonidan xabardor qilinishini qonunchilikda aks ettirish haqidagi takliflar qonun ijodkorligi faoliyatida foydalanish uchun qabul qilingan (Oliy Majlis Qonunchilik Palatasi huzuridagi Parlament Tadqiqotlari Institutining 14.10.2025 y. №9/dn-205-son dalolatnomasi). Ushbu takliflarning qabul qilinishi ish yuritishni to‘xtatish asoslarini kengayishi orqali protsessual muddatlarning asossiz o‘tkazilishini oldini olishga hamda protsess ishtirokchilarining qonuniy huquq va manfaatlari to‘laqonli ta’minlanishiga xizmat qiladi;
jinoyat protsessida ish yuritishni to‘xtatish vaqtida ish bo‘yicha xatlangan mol-mulkning taqdiri hamda xavfsizlik choralari qo‘llanilgan shaxslarga xavfsizlik choralarining davom ettirilishi yoki yo‘qligi masalasini hal etishni isbot qilish sub’ektlari zimmasiga yuklash, bedarak yo‘qolgan shaxs topilmaganda dastlabki tergovni to‘xtatish haqidagi normalarni JPKning 364-moddasida aks ettirishni nazarda tutuvchi takliflar qonun ijodkorligi faoliyatida foydalanish uchun qabul qilingan (Oliy Majlis Qonunchilik Palatasi huzuridagi Parlament Tadqiqotlari Institutining 14.10.2025 y. №9/dn-205-son dalolatnomasi). Ushbu taklifning qabul qilinishi ish yuritish to‘xtatilganda protsess ishtirokchilarining qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilishga hamda ayrim toifadagi jinoyat ishlari bo‘yicha etarli asoslarsiz qarorlar qabul qilinishini oldini olishga xizmat qiladi;
tergovga qadar tekshiruv jarayonida ish yuritishni uch oyga qadar to‘xtatish asoslarini JPKning 329-moddasida nazarda tutish haqidagi takliflar qonun ijodkorligi faoliyatida foydalanish uchun qabul qilingan (Oliy Majlis Qonunchilik Palatasi huzuridagi Parlament Tadqiqotlari Institutining 14.10.2025 y. №9/dn-205-son dalolatnomasi). Ushbu taklifning qabul qilinishi tergovga qadar tekshiruv jarayonida muhim dalillar to‘planmasdan turib, asossiz qarorlar qabul qilinishini oldini olishga hamda tergovga qadar tekshiruvning to‘liq, har tomonlama va sifatli o‘tkazilishiga xizmat qiladi.