Ганижонов Полвонжон Ҳасанжоновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Денгиз чўчқаларида стресснинг ошқозон-ичак трактининг морфофунксионал параметрларига таъсири”, 03.00.08 - Одам ва ҳайвонлар физиологияси (биология фанлари).
Диссертация мавзуси роъйхатга олинган рақам: Б2024.4.PhD/Б1329.
Илмий раҳбар: Кучкарова Любов Салижановна, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Наманган давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Б.22.05.
Расмий оппонентлар: Ҳошимов Нозимжон Нумонжонович, биология фанлари доктори; Мамажонов Мухторжон Мурадулаевич, биология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий-амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади денгиз чўчқаларида кимёвий ва иммобилизацион стресс шароитида ошқозон ости бези ҳамда ингичка ичакнинг ферментатив фаоллиги, гистоструктураси ва қоннинг биокимёвий кўрсаткичларида юзага келадиган морфофунксионал ўзгаришларни қиёсий баҳолаш ҳамда уларни куркумин билан коррексиялаш самарадорлигини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор сурункали кимёвий стресс иммобилизацион стрессга нисбатан панкреатик α-амилаза, энтерал дисахаридазалар гидролитик фаоллигининг сезиларли даражада пасайишига ва қоннинг биокимёвий гомеостази бузилишига олиб келиши аниқланган;
илк бор кимёвий ва иммобилизацион стресс шароитида куркуминнинг углеводлар бўшлиқ ва мембрана гидролизида иштирок этувчи ферментлар фаоллигига селектив коррексияловчи таъсири аниқланган; бу таъсир панкреатик α-амилаза, энтерал малтаза ва сахараза фаоллиги ҳамда қоннинг биокимёвий кўрсаткичларининг стресс турига боғлиқ ҳолда дифференциал меъёрлашуви билан исботланган;
сурункали кимёвий стрессда ошқозон ости бези ва ингичка ичакнинг морфофунксионал ўзгаришлари ҳамда асинар аппаратнинг гипертрофияси, ичак шиллиқ қаватининг яллиғланиш-деструктив ўзгаришлари ҳамда углеводларнинг бўшлиқ ва мембрана гидролизи самарадорлигининг пасайиши билан намоён бўладиган овқат ҳазм қилиш ферментатив жараёнларининг бузилиши ўртасидаги боғлиқлик аниқланган;
куркуминнинг сурункали стресс таъсирида ошқозон ости бези ва ингичка ичакка морфопротектор таъсир кўрсатиши, яллиғланиш-деструктив ўзгаришларни камайтириши ҳамда бўшлиқ ва мембрана ҳазм жараёнларини таъминловчи аъзоларнинг морфофунксионал ҳолатини тиклаши исботланган 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. ООБ ва ИИч нинг морфофунксионал кўрсаткичларига турли хил стресс-омилларининг таъсирини ўрганиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
денгиз чўчқаларида кимёвий ва иммобилизацион стресс таъсирида ошқозон ости бези ҳамда ингичка ичакнинг морфофунксионал ҳолати, углеводлар бўшлиқ ва мембрана гидролизида иштирок этувчи ферментлар фаоллиги ҳамда қоннинг биокимёвий кўрсаткичларида юзага келадиган ўзгаришларга оид маълумот ва хулосалар асосида 60910200 – “Даволаш иши” бакалавриат таълим йўналиши бўйича “Овқат ҳазм қилиш физиологияси” номли ўқув қўлланма ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 22-декабрдаги 537235-сонли нашр этишга рухсатномаси). Натижада талабаларнинг овқат ҳазм қилиш тизими физиологияси, стресс омилларининг ҳазм аъзолари фаолиятига таъсири ҳамда овқат ҳазм қилиш жараёнларининг морфофунксионал асослари бўйича назарий билимларини бойитиш ва амалий кўникмаларини мустаҳкамлаш имконини берган;
кимёвий ва иммобилизацион стресс шароитида ошқозон ости бези ҳамда ингичка ичакнинг ферментатив фаоллиги, гистоструктураси ва қоннинг биокимёвий кўрсаткичларида юзага келадиган ўзгаришлар, шунингдек, уларни куркумин ёрдамида коррексиялаш бўйича олинган илмий натижалар асосида “Стресс билан боғлиқ ошқозон-ичак тракти касалликларини даволашда куркумин қўллашнинг аҳамиятини баҳолаш усуллари” номли услубий тавсия ишлаб чиқилган ва амалиётда фойдаланилган (2025-йил 28-январдаги буйруқ ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 2025-йил 8-апрелдаги 000076-сонли хулосаси). Натижада стрессга боғлиқ овқат ҳазм қилиш тизими бузилишларида куркуминнинг коррексияловчи таъсирини баҳолаш ҳамда ушбу ҳолатларда илмий асосланган ёндашувларни амалиётга татбиқ этиш имконини берган.