Валиева Дилмира Шавкат қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон


 
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи):          
 «Юк вагони аравачаси деталининг параметрларини математик моделлаштириш ва оптималлаштириш », 
05.02.02 – Механизмлар ва машиналар назарияси. Машинашунослик ва машина деталлари (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.3.PhD/Т5921.
Илмий раҳбар: Мамаев Шерали Иброхимович, техника фанлари фалсафа доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат транспорт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: 
Тошкент давлат транспорт университети ҳузуридаги DSc.10/2025.27.12.Т.01.04. рақамли илмий   кенгаш асосидаги бир мартали Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Раджибаев Давран Октамбаевич- Тошкент давлат транспорт университети,техника фанлари доктори, ДСc, доцент; Ахмедов Азамат Хаитович - Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети, кафедра мудири, техника фанлари доктори, DSc, доцент
Етакчи ташкилот: Тошкент шаҳридаги Турин Политехника Университети.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга эга.
II. Тадқиқотнинг мақсади: юк вагони аравачаси рессор усти балкаси конструксиясини математик моделлаштириш орқали геометрик параметрларини оптималлаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
юк вагонлари аравачаси рессор усти балкаси конструксиясининг темир йўл излари қиялик даражасини инобатга олган ҳолда, қўшимча статик ва динамик кучлар таъсирида, вужудга келадиган энг хавфли кесимлари ва уларнинг геометрик параметрлари асосланган;
юк вагонларининг рессор усти балкаси конструксиясининг хавфли кесимларида вужудга келадиган кучланиш ва деформация ҳолатини баҳалош учун Эйлер–Бернулли назарияси, Грин функсияси, инерсия моменти ва қаршилик моментиларини ўзгарувчан функсияларини инобатга олган ҳолда чекли элементлар модели  ишлаб чиқилган;
юк вагонларининг рессор усти балкаси конструксияси учун ишлаб чиқилган моделини СолидWоркс ва Алтаир ҲйперWоркс муҳитларида статик ва динамик таҳлиллари асосида хавфли кесимларда юзага келадиган кучланишларни, ҳамда геометрик параметрларнинг оптимал қийматлари аниқланган;
яратилган математик модел асосида юк вагонлари рессор усти балкаси конструксияси ва унинг хизмат муддатини узайтириш консепсияси такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Юк вагонлари аравачаси рессор усти балкасини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
такомиллаштирилган рессор усти балкаси конструксиясииннинг тажрибавий нусхаси «Қуюв-механика заводи» АЖда амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 22-январдаги 4/Э105-сонли маълумотномаси). Натижада, 20ГЛ маркали пўлат материалидан тайёрланган такомиллаштирилган балка конструксиясининг хавфли кесимларидаги кучланишлар даражаси ўртача 15÷25% га камайтирилди, конструксиянинг мустаҳкамлик захираси коеффициенти 20÷40% гача ошириш имконини берган;
ички қовурғали рессор усти балкасини ишлаб чиқиш технологияси «Қуюв-механика заводи» АЖда амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 22-январдаги 4/Э105-сонли маълумотномаси). Натижада, конструксиянинг бузилишгача бўлган циклларнинг ўртача сони (5,0÷11,0)∙10^6 га, вертикал ва бўйлама кучланишлар таъсирида конструксиянинг мустаҳкамлик заҳира коеффициентини 60% гача ошириш имконини берган;
темир йўл харакатланувчи таркиб юк вагонларининг такомиллаштирилган конструксиясини ишлаб чиқиш технологияси «Қуюв-механика заводи» АЖда амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 22-январдаги 4/Э105-сонли маълумотномаси). Натижада, рессор усти конструксиясининг ўртача хизмат муддати 15 йил бўлиб, экслпуатация давомида конструксиянинг эҳтимоллик бузулишлар кўрсатгичи 10÷12 фоизгача  камайтириш имконини берган.

 

Yangiliklarga obuna bo‘lish