Alimov Oqiliddin Isamutdinovichning 
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Sharqiy Osiyodagi geoiqtisodiy transformatsiyalar sharoitida Yaponiyaning energetika diplomatiyasi”, 23.00.04 – Xalqaro munosabatlar, jahon va mintaqa taraqqiyotining siyosiy muammolari. 
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.2.DSc/Ss110
Ilmiy maslahatchi: Sayfullaev Durbek Baxtiyorovich, tarix fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, DSc.03/2025.27.12.Ss.05.02
Rasmiy opponentlar: 
Karimova Natalya Ermanovna, tarix fanlari doktori, professor.
Jo‘raev Qodir Asadovich, siyosiy fanlar doktori, professor. 
Jalilov Aktam Tashnazarovich, siyosiy fanlar doktori, professor. 
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Sharqiy Osiyodagi geoiqtisodiy transformatsiyalar sharoitida Yaponiyaning energetika diplomatiyasi va strategiyalari xususiyatlarini ochib berishdan iborat. 
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
Sharqiy Osiyoda yangi geoiqtisodiy konfiguratsiya shakllanishi sharoitida Yaponiyaning energetika diplomatiyasiga ta’sir etuvchi omillar – mintaqaviy kuchlar nisbatidagi o‘zgarishlar, energetika xavfsizligi va “yashil” diplomatiyaning o‘zaro bog‘liqligi natijasida ularning geoiqtisodiy ta’sir vositasiga aylanishi, global energiya munosabatlaridagi beqarorlik energetika diplomatiyasi transformatsiyasining geosiyosiy, geoiqtisodiy, geostrategik indikatori sifatida namoyon bo‘lishi “geomerkantilizm” paradigmasi asosida dalillangan;  
Sharqiy Osiyodagi geoiqtisodiy megatrendlar natijasida Yaponiyaning mintaqada yangi geoenergetik arxitekturani shakllantiruvchi, “resurs–tranzit–infratuzilma–texnologiya–yashil diplomatiya” o‘zaro bog‘liqligi sharoitida energetik muvozanatni ta’minlovchi aktor sifatida mintaqaviy energiya diplomatiyasi modellarini shakllantirishdagi roli faollashgani “geo-energetik diplomatiya” yondashuvi asosida ochib berilgan; 
 Yaponiya energetika diplomatiyasining ko‘p vektorli strategik mexanizmi sifatida “Green Transformation (GX)” strategiyasi mintaqada yangi geoiqtisodiy bog‘liqlik modelini vujudga keltirib, texnologiya, investisiya va ekologik standartlarni tashqi siyosiy instrumentga aylantirishi, “yashil” ta’minot zanjirlari orqali mintaqaviy energetik tartibotni belgilaydigan geoiqtisodiy ta’sir mexanizmlarini qayta  shakillantirayotgani “yashil geoiqtisodiy yetakchilik” modeli asosida isbotlangan;
Yaponiya ishtirokida Markaziy Osiyoda yangi energetik bog‘liqlik arxitekturasini shakllantirish orqli energetik o‘tish jarayonlarini tezlashishi, mintaqaviy energetik barqarorlik va integratsiyani mustahkamlash, geosiyosiy, geoiqtisodiy tashqi ta’sirlarni muvozanatlashtirish va ko‘p tomonlama diplomatiyani rivojlantirishga strategik institut sifatida xizmat qiluvchi “Markaziy Osiyo + Yaponiya Energetik Dialogi” (Central Asia plus Japan Energy Dialogue)ni tashkil etish taklifi asoslangan;
O‘zbekiston va Yaponiya o‘rtasidagi energetik diplomatiyani kengaytirish, strategik energetika tashabbuslari va investisiya loyihalarini ishlab chiqish va monitoring qilish, energetik o‘tishni muvofiqlashtirishning barqaror institutsional asosini yaratish maqsadida “Yaponiya-O‘zbekiston Iqtisodiy diplomatiya Kengashi”ni ta’sis etish zarurati asoslangan.   
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Dissertatsiya tadqiqoti davomida ishlab chiqilgan asosiy ilmiy tamoyillar, xulosalar va amaliy tavsiyalar asosida:
Yaponiya ishtirokida Markaziy Osiyoda yangi energetik bog‘liqlik arxitekturasini shakllantirish orqli energetik o‘tish jarayonlarini tezlashishi, mintaqaviy energetik barqarorlik va integratsiyani mustahkamlash, geosiyosiy, geoiqtisodiy tashqi ta’sirlarni muvozanatlashtirish va ko‘p tomonlama diplomatiyani rivojlantirishga strategik institut sifatida xizmat qiluvchi “Markaziy Osiyo + Yaponiya Energetik Dialogi” (Central Asia plus Japan Energy Dialogue)ni tashkil etish borasidagi ilmiy xulosalar, taklif va tavsiyalardan O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi  Osiyo va Tinch Okeani mintaqasi mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi tomonidan  Respublika vazirlik va idoralariga  yuboriladigan  axborot-tahliliy  hujjatlarni  tayyorlashda  foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining 2026-yil 9-fevraldagi 08/15 sonli ma’lumotnomasi).  Natijada, sohaga oid axborot-tahliliy bazaning boyishiga, ikki va ko‘p tomonlama diplomatik munosabatlarga oid analitik materiallar salmog‘ining ortishiga xizmat qilgan. 
O‘zbekiston va Yaponiya o‘rtasidagi energetik diplomatiyani kengaytirish, strategik energetika tashabbuslari va investisiya loyihalarini ishlab chiqish va monitoring qilish, energetik o‘tishni muvofiqlashtirishning barqaror institutsional asosini yaratish maqsadida “Yaponiya-O‘zbekiston Iqtisodiy diplomatiya Kengashi”ni ta’sis etish zarurati borasidagi taklif va ilmiy xulosalardan O‘zbekiston Respublikasi Investisiyalar, sanoat va savdo vazirligi faoliyatida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Investisiyalar, sanoat va savdo vazirligining 2026-yil 26-yanvardagi 05-05-00059 sonli dalolatnomasi). Natijada, xorijiy davlatlar bilan energetika, iqtisodiy-investision hamkorlikni institutsional darajada rivojlantirish, ikki va ko‘p tomonlama munosabatlarda ishonch muhitini mustahkamlash va qo‘shma tashabbuslarni muvofiqlashtirishga qaratilgan yangi mexanizmlarni ishlab chiqishda muhim ilmiy-amaliy asos sifatida xizmat qilgan.
Sharqiy Osiyoda yangi geoiqtisodiy konfiguratsiya shakllanishi sharoitida Yaponiyaning energetika diplomatiyasiga ta’sir etuvchi omillar – mintaqaviy kuchlar nisbatidagi o‘zgarishlar, energetika xavfsizligi va “yashil” diplomatiyaning o‘zaro bog‘liqligi natijasida ularning geoiqtisodiy ta’sir vositasiga aylanishi, global energiya munosabatlaridagi beqarorlik energetika diplomatiyasi transformatsiyasining geosiyosiy, geoiqtisodiy, geostrategik indikatori sifatida namoyon bo‘lishi borasidagi ilmiy xulosalardan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti faoliyatida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar institutining 2026-yil 30-apreldagi 05/688 sonli dalolatnomasi). Natijada, dissertatsiyada keltirilgan ilmiy xulosa, taklif va tavsiyalar institutning O‘zbekiston-Yaponiya munosabatlariga bag‘ishlangan axborot-tahliliy hujjatlarini tayyorlashga xizmat qilgan.
Yaponiya energetika diplomatiyasining ko‘p vektorli strategik mexanizmi sifatida “Green Transformation (GX)” strategiyasi mintaqada yangi geoiqtisodiy bog‘liqlik modelini vujudga keltirib, texnologiya, investisiya va ekologik standartlarni tashqi siyosiy instrumentga aylantirish, “yashil” ta’minot zanjirlari orqali mintaqaviy energetik tartibotni belgilaydigan geoiqtisodiy ta’sir mexanizmlarini qayta  shakillantirayotgani borasidagi ilmiy xulosalardan Xorijiy investisiyalarni jalb etish agentligi tomonidan mamlakatga xorijiy investisiyalarni  jalb etish bo‘yicha istiqbolli investisiya loyihalari ma’lumotlarining  axborot bazasini shakllantirishda,  xorijiy investisiyalarni  jalb etish sohasidagi  me’yoriy-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish  bo‘yicha takliflar  ishlab chikishda foydalanilgan (Xorijiy investisiyalarni jalb etish agentligining 2026-yil 20-yanvardagi 04-102-007 sonli dalolatnomasi). Natijada, agentlikning sohaga oid axborot-tahliliy, tashkiliy hujjatlarining takomillashuviga xizmat qilgan.
Sharqiy Osiyodagi geoiqtisodiy megatrendlar natijasida Yaponiyaning mintaqda yangi geoenergetik arxitekturani shakllantiruvchi, “resurs–tranzit–infratuzilma–texnologiya–yashil diplomatiya” o‘zaro bog‘liqligi sharoitida energetik muvozanatni ta’minlovchi aktor sifatida mintaqaviy energiya diplomatiyasi modellarini shakllantirishdagi roli faollashgani haqidagi ilmiy xulosalardan O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi “O‘zbekiston 24” ijodiy birlashmasi tomonidan teleko‘rsatuvlar dasturini tayyorlashda foydalanilgan (O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi “O‘zbekiston 24” ijodiy birlashmasi davlat muassasasining 2026-yil 19-yanvardagi 05-09-78 sonli dalolatnomasi). Natijada, teleradiokompaniya tomonidan tayyorlangan materiallar mazmunini ilmiy dalillarga boy bo‘lishida,  aholining  energetika  diplomatiyasi  haqidagi  bilim,  ko‘nikma  va  tajribalarini mustahkamlashga xizmat qilgan.