Umarova Lola Erkinovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Tijorat banklarida chakana bank xizmatlarini rivojlantirish”, 08.00.07 – “Moliya, pul muomalasi va kredit”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.4.PhD/Iqt6083.
Ilmiy rahbar: Baxriddinov Sharofiddin, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, DSc.03/2025.27.12.I.23.05.
Rasmiy opponentlar: Jumaev Nodir Xosiyatovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Abdunazarov Shohruh Akrom o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari doktori, dosent.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: tijorat banklarida chakana bank xizmatlarini rivojlantirish, ularning samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy asoslangan taklif va amaliy tavsiyalarni ishlab chiqishdan iborat.
III.Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
jismoniy shaxslarga xizmat ko‘rsatishda valyuta operatsiyalari samaradorligi, transchegaraviy to‘lovlar tezkorligi va mijozlar qoniqish darajasini oshirish maqsadida UZS+USD, UZS+EUR va UZS+CNY formatlarida ishlovchi multivalyutali bank kartalarini keng joriy etish asosida tranzaksion xarajatlarni 5 foizgacha qisqartirish, komission daromadlarni 8 foizgacha oshirish hamda chakana bank xizmatlaridan mijozlar mamnunlik darajasini 10 foizgacha ko‘tarish asoslangan;
chakana bank xizmatlarini bank mahsulotlarini strategik va odatiy mahsulotga bo‘lish, ularni omnikanal kanallardan foydalangan holda sotish chakana bank mahsulotlarini sotish xarajatlarini 6 foizga qisqartirish, masofaviy xizmatlar ulushini 15 foizga oshirish, mijozlarni jalb qilish koeffisientini 1,5 barobarga ko‘paytirish, komission va foizli daromadlarni 10 foizga oshirish taklif etilgan;
«cross-sell» modeli asosida asosiy chakana bank mahsulotga qo‘shimcha ravishda boshqa mos mahsulotlarni taklif qilish orqali aktiv mijozlar sonini 20 foizgacha, komission daromadlar hajmini 12 foizgacha oshirish hamda mijozlarni saqlab qolish koeffisientini 1,2 barobarga ko‘paytirish asoslagan;
jismoniy shaxslarga aktiv operatsiyalarni amalga oshirishda risk-daromad-sifat muvozanatini ta’minlash asosida muammoli kreditlar ulushini 2-3 foiz punktga kamaytirish, aktiv operatsiyalar samaradoligini 10 foizga oshirish asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Tijorat banklarida chakana bank xizmatlarini rivojlantirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
jismoniy shaxslarga xizmat ko‘rsatishda valyuta operatsiyalari samaradorligi, transchegaraviy to‘lovlar tezkorligi va mijozlar qoniqish darajasini oshirish maqsadida UZS+USD, UZS+EUR va UZS+CNY formatlarida ishlovchi multivalyutali bank kartalarini keng joriy etish asosida tranzaksion xarajatlarni 5 foizgacha qisqartirish, komission daromadlarni 8 foizgacha oshirish hamda chakana bank xizmatlaridan mijozlar mamnunlik darajasini 10 foizgacha ko‘tarish taklifi «Mikrokreditbank» ATB faoliyatida foydalanilgan («Mikrokreditbank» ATB ning 2026-yil 30-yanvardagi № 05-30/2475 - son ma’lumotnomasi). Mazkur taklifning joriy qilinishi natijasida jismoniy shaxslarga UZS+USD, UZS+CNY valyuta ishlovchi kobeyjing bank kartalari keng taklif qilindi, shu orqali bank kartalaridan foydalanuvchi mijozlar soni 11 foizga ortgan;
chakana bank xizmatlarini bank mahsulotlarini strategik va odatiy mahsulotga bo‘lish, ularni omnikanal kanallardan foydalangan holda sotish chakana bank mahsulotlarini sotish xarajatlarini 6 foizga qisqartirish, masofaviy xizmatlar ulushini 15 foizga oshirish, mijozlarni jalb qilish koeffisientini 1,5 barobarga ko‘paytirish, komission va foizli daromadlarni 10 foizga oshirish bo‘yicha taklifi «Mikrokreditbank» ATB faoliyatida foydalanilgan («Mikrokreditbank» ATB ning 2026-yil 30-yanvardagi № 05-30/2475 - son ma’lumotnomasi). Mazkur taklifning joriy qilinishi natijasida jismoniy shaxslarga taklif qilinayotgan bank mahsulotlarini ma’lum bir me’zonlar asosida tasniflash, ularni turli hil sotish kanallari orqali targ‘ib qilish hamda mijozlar bazasi kengayishiga erishilgan;
«cross-sell» modeli asosida asosiy chakana bank mahsulotga qo‘shimcha ravishda boshqa mos mahsulotlarni taklif qilish orqali aktiv mijozlar sonini 20 foizgacha, komission daromadlar hajmini 12 foizgacha oshirish hamda mijozlarni saqlab qolish koeffisientini 1,2 barobarga ko‘paytirish taklifi «Mikrokreditbank» ATB faoliyatida foydalanilgan («Mikrokreditbank» ATB ning 2026-yil 30-yanvardagi № 05-30/2475 - son ma’lumotnomasi). Mazkur taklif joriy qilinishi natijasida «Mikrokreditbank» ATBning 2025-yilga mo‘ljallangan Biznes rejasini sihlab chiqishda foydalanildi hamda chakana bank xizmatlari hajmi 3,5 foizga, ulardan olingan daromadlar 5 foizga oshirishga erishilgan;
jismoniy shaxslarga aktiv operatsiyalarni amalga oshirishda risk-daromad-sifat muvozanatini ta’minlash asosida muammoli kreditlar ulushini 2–3 foiz punktga kamaytirish, aktiv operatsiyalar samaradoligini 10 foizga oshirish taklifi «Mikrokreditbank» ATB faoliyatida foydalanilgan («Mikrokreditbank» ATB ning 2026-yil 30-yanvardagi № 05-30/2475 - son ma’lumotnomasi). Mazkur taklifning joriy qilinishi natijasida chakana bank xizmatlarini rivojlantirishda risk, daromadlilik va xizmat sifati o‘rtasidagi optimal muvozanatni ta’minlashga erishilgan.
