Yuldashev Maksud Mamasolievichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: “Bojxona organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish masalalari”, “12.00.12 - Koppupsiya muammolari (yupidik fanlap)”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.3.PhD/Yu2085
Ilmiy rahbar: Shodiev G‘ulom Maxammatovich, yuridik fanlar doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi, DSc.24/2026.31.01.Yu.01.02.
Rasmiy opponentlar: yuridik fanlar doktori, professor Axrarov Baxrom Djabbarovich, yuridik fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Ismoilov Bobur Ilxom o‘g‘li.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi O‘zbekistonda bojxona organlarining korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirishga qaratilgan taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
bojxona organlarida xalqaro standartlarga muvofiq komplaens nazorat tizimini to‘laqonli ishga tushirish hamda xodimlarning ushbu tizim bo‘yicha bilim va malakasini oshirish orqali faoliyatda korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish imkonini berishi mumkinligi asoslantirilgan;
bojxona organlarida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni boshqarish avtomatlashtirilgan tizim orqali amalga oshirilishi bojxona ma’muriyatchiligida fuqarolarning davlat xizmatlaridan foydalanishida korrupsiyaviy omillarni oldini olishga xizmat qilishi asoslantirilgan;
bojxona va yuk operatsiyalarini raqamli transformatsiya qilish orqali inson omilini keskin qisqartirish, korrupsiyaga oid ma’lumotlarni tahlil qilishda raqamli texnologiyalardan foydalanish va bu jarayonda sun’iy intellektni qo‘llash bojxona sohasida ochiqlik, shaffoflik hamda ishonchlilikni ta’minlashga xizmat qilishi isbotlangan;
bojxona organlari xodimlarining faoliyatini isloh qilish, xususan reyting asosida (KPI) baholash orqali ularni rag‘batlantirish, xodimlarning daromadlari hamda mol-mulkini deklaratsiyalash amaliyotini bosqichma-bosqich joriy etish, rotatsiya tartibi qo‘llaniladigan lavozimlar ro‘yxativa mezonlarini aniq belgilash mexanizmini takomillashtirish bojxona organlarida ichki korrupsiya xavf-xatarlarni kamaytirishi asoslantirilgan;
bojxona organlariga huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamda tegishli vazirlik idoralarning axborot tizimlaridagi ma’lumotlar bazasidan to‘laqonli foydalanish imkoniyatini yaratish, shu jumladan, ularning axborot tizimlarini “Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni boshqarish” dasturiga integratsiya qilish korrupsiyaviy omillarni aniqlash va ular sodir etilishining o‘z vaqtida oldini olishga xizmat qilishi asoslantirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Tadqiqot ishi bo‘yicha olingan ilmiy natijalar quyidagilarda foydalanilgan:
bojxona organlarida xalqaro standartlarga muvofiq komplaens nazorat tizimini to‘laqonli ishga tushirish hamda xodimlarning ushbu tizim bo‘yicha bilim va malakasini oshirish orqali faoliyatda korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish to‘g‘risidagi takliflari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 27 apreldagi “Bojxona ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-122-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan Bojxona organlarini korrupsiyadan holi tizimga aylantirish Dasturi “Bojxona organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish” nomli1-bo‘limi 1-bandini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining 2025 yil3 sentyabrdagi 10-sonli dalolatnomasi). Mazkur taklifning inobatga olinishi bojxona organlari faoliyatida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etishning huquqiy asoslarini belgilanishiga xizmat qilgan;
bojxona organlarida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni boshqarish avtomatlashtirilgan tizim orqali amalga oshirilishi bojxona ma’muriyatchiligida fuqarolarning davlat xizmatlaridan foydalanishida korrupsiyaviy omillarni oldini olishga xizmat qilishi borasidagi takliflari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 27 apreldagi “Bojxona ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-122-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan Bojxona organlarini korrupsiyadan holi tizimga aylantirish Dasturi “Bojxona organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish” nomli 1-bo‘limi 5-bandini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining 2025 yil 3 sentyabrdagi 10-sonli dalolatnomasi). Mazkur taklifning inobatga olinishi bojxona ma’muriyatchiligida fuqarolarning davlat xizmatlaridan foydalanishida korrupsiyaviy omillarni oldini olish takomillashuviga xizmat qilgan;
bojxona va yuk operatsiyalarini raqamli transformatsiya qilish orqali inson omilini keskin qisqartirish, korrupsiyaga oid ma’lumotlarni tahlil qilishda raqamli texnologiyalardan foydalanish va bu jarayonda sun’iy intellektni qo‘llash bojxona sohasida ochiqlik, shaffoflik hamda ishonchlilikni ta’minlashga xizmat qilishi bo‘yicha takliflari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 27 apreldagi “Bojxona ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-122-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan Bojxona organlarini korrupsiyadan holi tizimga aylantirish Dasturi “Bojxona organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish” nomli 1-bo‘limi 4-bandini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining 2025 yil 3 sentyabrdagi 10-sonli dalolatnomasi). Mazkur taklifning inobatga olinishi bojxona organlarining faoliyati jarayonida raqamlashtirish orqali inson omilini kamaytirishga, bojxona sohasini ochiqlik, shaffoflik hamda ishonchlilikni ta’minlashning huquqiy kafolatlanishiga xizmat qilgan;
bojxona organlari xodimlari faoliyatini isloh qilish, xususan reyting asosida (KPI) baholash orqali ularni rag‘batlantirish, xodimlarining daromadlari hamda mol-mulkini deklaratsiyalash amaliyotini bosqichma-bosqich joriy etish, rotatsiya tartibi qo‘llaniladigan lavozimlar ro‘yxati va mezonlarini aniq belgilash mexanizmini takomillashtirish bojxona organlarida ichki korrupsiyaviy xavf-xatarlarni kamaytirishi to‘g‘risidagi takliflari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 27 apreldagi “Bojxona ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-122-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan Bojxona organlarini korrupsiyadan holi tizimga aylantirish Dasturi “Bojxona organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish” nomli 1-bo‘limi 3-7-bandlarini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining 2025 yil 3 sentyabrdagi 10-sonli dalolatnomasi). Mazkur taklifning inobatga olinishi bojxona organlari xodimlarining faoliyatini tartibga solinishi va shu orqali bojxona organlarida ichki korrupsiya xavflarni kamayishiga huquqiy asos sifatida xizmat qilgan;
bojxona organlariga huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamda tegishli vazirlik idoralarning axborot tizimlaridagi ma’lumotlar bazasidan to‘laqonli foydalanish imkoniyatini yaratish, shu jumladan, ularning axborot tizimlarini “Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni boshqarish” dasturiga integratsiya qilish korrupsiyaviy omillarni aniqlash va ular sodir etilishining o‘z vaqtida oldini olishga xizmat qilishi borasidagi takliflari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 25 martdagi “Davlat bojxona xizmati organlarining faoliyati samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-57-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan “Kadrlarni tayyorlash, tanlash va joy-joyiga qo‘yishning ilg‘or mexanizmlarini joriy etish, ularning malakasi, ma’naviy-axloqiy fazilatlarini oshirish, ijtimoiy himoyasini yaxshilash hamda sohada korrupsiyaga qarshi kurashishning samarali tizimini yaratish” nomli IV-bo‘limi 24-bandini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi bojxona qo‘mitasining 2025 yil 29 avgustdagi 02/03-25-00096-sonli dalolatnomasi). Mazkur taklifning inobatga olinishi bojxona organlarida korrupsiyaviy omillarni aniqlash va ular sodir etilishining o‘z vaqtida oldini olish bo‘yicha boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan hamkorlikning huquqiy asosi sifatida xizmat qilgan.
