Nasriddinov Xasan Shavkatovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I.    Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Mikroiqlimni sun’iy tartibga solish tizimi yordamida binolarning qulaylik va energiya samaradorligini oshirish”, 05.09.01 – “Qurilish konstruksiyalari, bino va inshootlar” ixtisosligi bo‘yicha. 
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.4.PhD/T3390
Ilmiy rahbar: Pirmatov Raxmatullo Xamidullaevich, texnika fanlari nomzodi, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: “Farg‘ona davlat texnika universiteti”.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Farg‘ona davlat texnika universiteti PhD.03/2025.27.12.T.19.03. 
Rasmiy opponentlar: Norov Nusiratjon Nuralievich, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori, v.v.b. professor; Raxmonov Bahodir Qo‘shaqovich, texnika fanlari doktor.
Yetakchi tashkilot: Namangan davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Sun’iy tartibga solish tizimi yordamida binolar xonalarining mikroiqlimini o‘rganish, qulaylik va energiya samaradorligini oshirish usullarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
quruq issiq iqlim sharoitida tashqi suv purkash tizimi orqali suv tomchilarining evaporatsiyasi natijasida tashqi havoning nisbiy namligi 8–12 % gacha oshishi, havodagi yashirin issiqlik yutilishi hisobiga tashqi havo haroratini 4–6 ℃ gacha pasayishi aniqlangan;
suv purkash tizimini qo‘llash natijasida binoga tushayotgan quyosh radiatsiyasi intensivligi 57,8 % gacha kamayishi, aktinometr ko‘rsatkichlari 46,0 W/m² dan 19,1 W/m² gacha pasayishi hamda albedo qiymatlarining 47,1 % dan 19,1 % gacha kamayishi hisobiga bino tashqi to‘siq konstruksiyalarining issiqlik yuklamasi kamayishi hamda xona havo harorati va namligini me’yoriy qiymatlarga yaqinlashishi tajriba tadqiqotlari va matematik modellashtirish asosida tasdiqlangan;
suv purkash tizimida purkagichlarning o‘rnatilish balandligi 4 m dan 10 m gacha oshirilganda evaporativ sovitish samaradorligi saqlanishi, suv purkagich balandligi oshishi natijasida forsunkalar orasidagi masofa 2,0 m dan 1,0–1,2 m gacha kamaytirilganda mikroiqlim parametrlarining fazo bo‘yicha bir tekis tarqalishi aniqlangan;
sun’iy mikroiqlim tizimini tashqi havo harorati 35℃, havoning nisbiy namligi 25–30 % bo‘lgan sharoitlarda qo‘llash sovitish samaradorligini 1,6–1,8 % gacha ortishi, havo haroratining 4–6 ℃ gacha pasayishi va binolarni sovitish uchun elektr energiya sarfni an’anaviy kondisioner tizimlariga nisbatan 71,39–95,36 % gacha kamaytirishi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarinig joriy qilinishi. Mikroiqlimni sun’iy tartibga solish tizimi yordamida binolarning qulaylik va energiya samaradorligini oshirish mavzusida olib borilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
quruq issiq iqlim sharoitida tashqi suv purkash tizimi orqali evaporatsiya natijasida havoning namligi 10 % gacha oshishi va energiya yutilishi hisobiga havo harorati 6 ℃ gacha pasayishi eksperimental tadqiqotlar asosida aniqlanganligi hamda suv purkash tizimini qo‘llash natijasida binoga tushayotgan quyosh radiatsiyasi 57,8 % gacha kamayishi hisobiga binoga issiqlik ta’siri pasayishi hamda bu jarayonning xonalar mikroiqlimiga ta’siri eksperimental tadqiqotlar va matematik modellashtirish asosida tasdiqlanganligi yuzasidan takliflar “HAMKORLOYIHA” MChJ loyihalash tashkiloti tomonidan Andijon viloyati, Andijon shahar, Mustaqillik MFY hududida 4 qavatli “Tilla buyumlar do‘koni bino va inshootlarini loyihalash va qurish jarayonida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2025-yil “25” iyul 34–06/2280-son ma’lumotnomasi). Natijada hisoblash ishlari an’anaviy usullarga nisbatan vaqtning bir m2 uchun 2 barobargacha tejalishi amaliyotga joriy etilgan; 
suv purkash tizimida purkagichlarning o‘rnatilish balandligi 10 m gacha oshirilganda evaporatsiya samaradorligi saqlanib qolishi, balandlik ortishi bilan esa forsunkalar orasidagi masofani 1.0-1.5 metrgacha kamaytirish mikroiqlimning bir tekis shakllanishini ta’minlashi eksperimental tadqiqotlar bilan aniqlanganligi hamda sun’iy mikroiqlim tizimini tashqi havo harorati +35 ℃ va undan yuqori hamda nisbiy namligi 30 % dan past bo‘lgan sharoitlarda qo‘llash suv tomchilari bug‘lanishining intensivlashuvi hisobiga yuqori samaradorlikni ta’minlashi amaliy sinov natijalari asosida isbotlanligiga oid takliflar “OLTIARIQ DESIGN” X/K tomonidan Farg‘ona shahar, Iftixor M.F.Y. Mustaqillik ko‘chasi 83-uyda joylashgan “OLTIARIQ DESIGN” xususiy korxonasiga qarashli ofis bino inshootlarni rekonstruksiya qilish jarayonida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2025-yil “25” iyul 34–06/8334-son ma’lumotnomasi). Natijada taklif etilayotgan usullar qo‘llanilganda 10% iqtisodiy samaradorlikka erishilganligi amaliyotga joriy etilgan.