Тўрақулов Бахтиёр Тўлқиновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи номи): “Ишқаланишга чидамлилиги юқори бўлган янги ассортиментдаги кўйлакбоп мато олишнинг технологиясини ишлаб чиқиш”, 05.06.02 – “Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш” (техника фанлари).
Диссертасия мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.1.PhD/Т6537
Илмий раҳбар: Хамраева Сановар Атоевна, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Жиззах политехника институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Жиззах политехника институти ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.03/2025.27.12.Т.20.01 рақамли илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Абдуллаев Улуғбек Тўланбоевич, техника фанлари доктори, профессор. Эгамбердиев Фазлиддин Отақулович, техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон табиий толалар илмий тадқиқот институти.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ишқаланишга чидамлилиги юқори бўлган кўйлакбоп мато олишнинг технологиясини ишлаб чиқиш асосида ассортиментлик имкониятларини кенгайтиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ип ва матони ўзаро боғлиқлигини ифодаловчи ва матонинг ишқаланишга чидамлилигига таъсир этувчи омилллар сифатида синиқ саржа, ромбсимон саржа ва майда гулли ўрилишларни визуал баҳолаш имконини берувчи тўлиқ тахтлаш схемаси асосида   геометрик модели яратилган; 
тажриба режасига мувофиқ матони шакллантиришда танда ва арқоқ ипи тарангликларини ҳамда матонинг арқоқ бўйича зичлигини оптималлаштириш асосида ромбсимон саржа ўрилишли кўйлакбоп матони ишқаланишга чидамлилиги ошганлиги  аниқланган; 
ишлаб чиқилган технология самарадорлиги назарий ҳисоб-китоблар, лаборатория тажрибалари ва статистик таҳлиллар натижаларига асосланиб, матонинг ишқаланишга чидамлилиги ва хизмат муддати ишончли равишда ошиши билан илмий жиҳатдан асослаб берилган.
ип параметрлари -чизиқли зичлик, бурамдорлик ва мустаҳкамлик ҳамда мато тузилиши параметрларининг ўзаро боғлиқлигини ҳисобга олган ҳолда кўйлакбоп матоларнинг ишқаланишга чидамлилигини прогноз қилиш имконини берувчи математик модел ишлаб чиқилган ва унинг экспериментал натижалар билан мослиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ишқаланишга чидамлилиги юқори бўлган янги ассортиментдаги кўйлакбоп мато олишнинг технологиясини ишлаб чиқиш асосида:
Турли таркибли толалардан ташкил топган кўйлакбоп учун мўлжалланган ишқаланишга чидамлилиги юқори бўлган янги ассортиментдаги мато ишлаб чиқариш бўйича бажарилган илмий натижалар асосида “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси тасарруфидаги Бухоро шаҳар “Ал Ҳаким” МЧЖ ва “Камалак Шабнамтекс” МЧЖ корхоналарида жорий қилинган (Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасининг 2026 йил 19 февралдаги №02/06-255-сонли маълумотномаси). Натижада кўйлакбоп матонинг ишқаланишга чидамлилиги 33% га ошириш имконини берган.

 

Yangiliklarga obuna bo‘lish