Usmonova Madinabonu Qodirjon qizining    
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Ingliz va o‘zbek tillarida “qiyofa” konsepti verbalizatorlarining lingvokognitiv va lingvokulturologik xususiyatlari”, 10.00.06 – Qiyosiy adabiyotshunoslik, chog‘ishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik (filologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.1.PhD/Fil2305. 
Ilmiy rahbar: Shokirov Sherali Ibrohimovich, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Andijon davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Andijon davlat chet tillari instituti, DSc.03/2025.27.12.Fil.32.02.
Rasmiy opponentlar: Gulyamova Shaxnoza Kaxramonovna, filologiya fanlari doktori (DSc), dotsent; Mardiev To‘lqinbek Kulliboevich, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori, (PhD) dotsent.
Yetakchi tashkilot: Namangan davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi ingliz va o‘zbek tillarida “qiyofa” konseptining lingvokognitiv va lingvomadaniy xususiyatlarini ochib berishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Ingliz va o‘zbek lingvomadaniyatida “qiyofa” konseptining lingvokognitiv mohiyati, konseptual tuzilishi va konseptosferadagi o‘rni qiyosiy asosda aniqlanib, uning madaniyatlararo umumiy va differensial belgilari ochib berilgan;
ingliz va o‘zbek tillarida “qiyofa” konseptini verbalizatsiya qiluvchi leksik, frazeologik va paremiologik birliklar ajratilib, ularning nominativ maydoni tizimlashtirilgan hamda universal va milliy-madaniy komponentlari belgilangan;
“qiyofa” konsepti verbalizatorlarining definision, etimologik, leksik-semantik, kontekstual, pragmatik va valentlik xususiyatlari va  ularning funksional-semantik farqlari aniqlangan;
ingliz va o‘zbek tillarida “qiyofa” konseptining lingvokognitiv modeli ishlab chiqilib, uning sinonimik qator, semantik munosabatlar va paremiyalarda ifodalanishi orqali olamning milliy manzarasida voqelanish mexanizmi asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Ingliz va o‘zbek  tillarida “qiyofa” konseptining lingvokognitiv va lingvomadaniy xususiyatlari bo‘yicha olingan natijalar asosida:
 ingliz va o‘zbek tillarida nominativ maydonda “Qiyofa” konseptini izohlovchi birliklarni universal va milliy o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida yozilgan dissertatsiyasi tadqiqoti natijalari va materiallaridan 2022-2023 yillarda bajarilgan 1-203-4-raqamli O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi Madaniy-ma’rifiy muassasalar nomoddiy milliy merosni rivojlantirish sho‘basi tomonidan o‘zbek xalqining boy milliy til an’analari, nomoddiy madaniy merosi, ijtimoiy qadriyatlarimizning millatlararo munosabatlarni yo‘lga qo‘yish va aloqalarni mustahkamlash borasida tuzilgan “Mamlakatimizda millatlararo munosabatlarni yanada rivojlantirish va uyg‘unlashtirish” nomli fundamental loyiha doirasida joriy qilingan (O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi 2025-yil 4-fevral 02-14-06-869- son ma’lumotnomasi). Natijada, “Qiyofa” konseptining ingliz va o‘zbek tillaridagi lisoniy olam manzarasida milliy voqelanishining o‘ziga xos xususiyatlari qiyoslab o‘rganildi. Shuningdek, zamonaviy tilshunoslikning kognitiv tilshunoslik va linvomadaniyatshunoslik yo‘nalishlari cheł tillarni o‘qitishning mazmuniga Davlat ta’lim standarti, o‘quv dasturlari va darsliklariga integratsion tarzda singdirish jihatlarini aniqlash amaliyotini tashkillovchi samarałi usullar majmui loyiha ishlanmalarining takomillashishiga xizmat qildi;
ta’lim muassasalarida chet tillarini o‘rganish jarayonida “qiyofa” konseptini ifodalovchi til birliklaridan foydalanishga doir xulosalardan Xalq ta’limi vazirining 2023-yil 18-maydagi 156-son buyrug‘i asosida 2023-2024 yillarda bajarilishi nazarda tutilgan AI-201704-sonli “Umumta’lim muassasalari bitiruvchilarining ona tili (o‘zbek tili) fani bo'yicha malakasini baholash hamda 14 ta fandan test tizimini ishlab chiqish” nomli fundamental loyihasida foydalanilgan (Xalq ta’limi vazirining 2025-yil 3- fevraldagi 1406-310207-sonli ma’lumotnomasi). Natijada ”Qiyofa” konsepti verbalizatorlarining ingliz va o‘zbek tillaridagi lisoniy olam manzarasida milliy voqelanishining o‘ziga xos xususiyatlari qiyoslab o‘rganildi. Shuningdek, zamonaviy tilshunoslikning kognitiv tilshunoslik va linvomadaniyatshunoslik yo‘nalishlari chet tillarni o‘qitishning mazmuniga, Davlat ta’lim standarti, o‘quv dasturlari va darsliklariga integratsion tarzda singdirish jihatlarni aniqlash amaliyotini tashkillovchi samarali usullar majmui loyiha ishlanmalarining takomillashishiga xizmat qildi;
“qiyofa” konseptining kundalik muloqotdagi o‘rni va ahamiyati, ayniqsa, uning paradigmatik va sintagmatik vositalar orqali voqelantirilishiga oid ilmiy ma’lumotlardan “Assalom, O‘zbekiston!”, “Ta’lim va taraqqiyot” kabi turkum ko‘rsatuvlar va eshittirishlarni tayyorlashda foydalanilgan (O‘zbekiston milliy teleradio kompaniyasining 2024-yil 12-dekabrdagi 06-28/825-son ma’lumotnomasi). Natijada ko‘rsatuvlar mazmunli lisoniy faktlar bilan boyitildi va tomoshabinlar “qiyofa” konseptini muloqotni to‘laqonli kechishidagi ahamiyati to‘g‘risida qimmatli ma’lumotlarga ega bo‘lgan.