Раджабов Руслан Ражабмуродовичнинг
фалсафа доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи):
“Француз тилида орфоепик ва орфографик нормаларнинг шаклланиши”, 10.00.04 – Европа, Америка ва Австралия халқлари тили ва адабиёти (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган: № В2023.4.DSc/Fil4099
Илмий раҳбар: Жўраева Малоҳат Муҳаммадовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.08.08
Расмий оппонентлар: Мирзаев Ибодулла Камолович, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Ширинова Раима Ҳакимовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Термиз давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Француз тилида орфоепик ҳамда орфографик нормаларларнинг ўзига хос хусусиятларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
француз тилида орфоепик ва орфографик нормаларнинг шаклланиши миллатнинг маданий, ижтимоий ва мафкуравий қарашлари билан узвий боғлиқ эканлиги асосланиб, мазкур жараённи тадқиқ этишда диахроник таҳлил усулининг устувор аҳамияти, шунингдек, талаффуз меъёрлари ва имло қоидалари муҳим омил сифатида намоён бўлиши аниқланган;
француз имлосини тизимли тасвирлаш жараёнида морфограмма, логограмма, фонограмма, шунингдек диакритик ва пунктуацион графемалар, ҳарфий бирикмалар (диграф, триграф ва тетраграфлар) ҳамда орфографик алломорфлар француз ёзув тизимининг асосий графемавий-орфографик бирликлари экани асосланган;
француз тилида хорижий сўзлар учун амал қиладиган орфоепик ва орфографик нормалар – англицизм ва италянизмларнинг французчалаштирилиши, юнонча ва лотинча манбалардан келган сўзларда французча талаффуз қоидалари ҳамда чет тиллардан олинган сўзларнинг талаффуз ва ёзув хусусиятлари ёритилган;
тадқиқ этилаётган тил имлоси фонологик, морфологик, синтактик, тарихий-этимологик ва лексик-грамматик тамойиллар ҳамда тежамкорлик, омонимия ва рамзийлик принциплари асосида ёзув меъёрларини тизимли равишда тартибга солувчи қоидалар далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Француз тилида  орфоепик ва орфографик нормалар хусусиятларини аниқлаш жараёнида эришилган илмий натижалар асосида:
орфоепик ҳамда орфографик нормаларларнинг мазмун чегараси ўзгаришининг тилни ишлатувчи миллат маданияти, мафкураси билан шартланганлиги мазкур лисоний бирликларни ўрганишда  диахроник (тарихий тараққиёт кесимида) усулнинг устуворлигини белгилашига доир назарий хулосалардан Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2017-2020-йилларда бажарилган ОТ-Ф1-029 “Ўзбек  давлатчилиги тарихида суғдий тил ва ёзувининг тутган ўрни (мил.ав.ИИ – милодий ХИИ асрлар)” мавзуидаги фундаментал лойиҳасида фойдаланилган (Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2024-йил 24-февралдаги  №04/1-477-сон маълумотномаси). Натижада тилшуносликдаги муҳим жанрлардан бири бўлган орфоепик ва орфографик  нормаларнинг фонетик, лексик, семантик ҳамда структур-семантик хусусиятларини аниқлаш ҳамда уларни таҳлил қилишга доир назариялар яратиш имконини берган, орфоепия ва орфография ҳақида олиб борилган тадқиқотлар илмий савиясини оширишга, тилшунослик соҳасининг тараққиётига муайян даражада хизмат қилган;
француз тилидаги талаффуз меъёрларининг шаклланишида фонетик қонуниятлар бирламчи, ижтимоий ва маданий омиллар эса иккиламчи қиймат касб этишига оид хулоса ва натижалардан Тошкент Француз Алянси томонидан мунтазам ўтказилиб бориладиган “Cлуб де cонверсатион” ўқув материалининг адабий ва лингвистик тадбирлар дастурларига оид машғулотларида фойдаланилган (ННТ Тошкент Француз Алянсининг 2024-йил 27-сентябрдаги № 01-сон маълумотномаси). Натижада диссертация материаллари француз орфографик ҳамда орфоепикасида дуч келинадиган муаммоларни ҳал қилишга хизмат қилган;
француз имлосини тизимли тасвирлаш жараёнида морфограмма, логограмма, фонограмма ҳамда диакритик ва пунктуацион графематик бирликлар асосий бирликлар эканлиги билан боғлиқ хулоса ва натижалардан Бухоро вилоят телерадиокомпаниясида “Ассалом, Бухоро”, “Таълим ва тараққиёт”, “Муносабат”, “Мулоқот ва мунозара”, “Саккизинчи мўжиза” каби кўрсатувлар ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилган (Бухоро вилояти телерадиокомпаниясининг 2024-йил 16-февралдаги №02-09-282-сон маълумотномаси). Натижада ушбу телекўрсатувлар учун тайёрланган материалларнинг мазмуни мукамаллаштирилиб, илмий далилларга бой бўлишига, кўрсатувнинг илмий-оммабоплигини таъминлашга эришилган.