Саидов Элёр Илхомовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): 
“Ўзбекистон Республикаси тижорат банклари фаолияти самарадорлигини такомиллаштириш”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Iqt4725 
Илмий раҳбар: Бердиназаров Зафар Улашович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент Халқаро университети, DSc.03/2025.27.12.I.30.01
Расмий оппонентлар: Бердияров Бахриддин Товашарович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Саттаров Одилжон Бермурадович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Г.В. Плеханов номли Россия иқтисодиёт университети Тошкент филиали
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади тижорат банклари молиявий самарадорлигини оширишга қаратилган илмий-назарий, амалий ва услубий таклиф ва тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
банк тизими барқарорлигини таъминлаш, банкнинг узоқ муддатли ва барқарор ресурслар базасини кенгайтириш стратегиясининг муваффақиятли амалга ошириш,  ҳамда валюта рискини минималлаштиришда умумий депозитлар таркибида миллий валютадаги депозитлари улушини ошириш илмий асосланган; 
рентабеллик, риск ва операцион самарадорлик кўрсаткичларини интеграциялашган ҳолда молиявий самарадорлигини баҳолаш асосида тижорат банкларида рақамлаштириш, бизнес-жараёнларни оптималлаштириш асосланган; 
банкнинг молиявий барқарорлигини мустаҳкамлаш ва кредит фаолиятини кенгайтиришда зарур капитал базасини шакллантириш асосида юзага келиши мумкин бўлган хавф-хатарларни қоплаш салоҳиятини таъминлаш ҳамда молиявий инқирозлар даврида ҳам барқарор фаолиятни давом эттириш имкониятини кафолатлаш таклиф этилган; 
банкларда молиявий самарадорлик кўрсаткичларининг, ҳамда муаммоли активлар ҳолатининг ички ва ташқи омиллар таъсири билан боғлиқ жиҳатларини ифодаловчи эмпирик баҳолаш модели асосида 2030 йилга қадар прогноз ссенарийлари таклиф этилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тижорат банклари молиявий самарадорлигини ошириш боъйича олинган илмий натижалар асосида:
банк тизими барқарорлигини таъминлаш, банкнинг узоқ муддатли ва барқарор ресурслар базасини кенгайтириш стратегиясининг муваффақиятли амалга ошириш,  ҳамда валюта рискини минималлаштиришда умумий депозитлар таркибида миллий валютадаги депозитлари улушини оширишга доир таклифи Ипотекабанк ОТП гроуп фаолиятига жорий этилган (Ипотекабанк ОТП гроупнинг 2026-йил 16 февралдаги 8-1/4587-сон маълумотномаси). Натижада, банкни муддатли депозитларнинг жами депозитлардаги улушининг ортиши 2022-йилдаги 42,5 фоиздан 2025-йилда 60,5 фоизга, ҳамда умумий депозитлари таркибида миллий валютадаги депозитлари 2021-йилдаги 69,4 фоиздан 2025-йилда 89,0 фоизга ўсиши таъминланган;
рентабеллик, риск ва операцион самарадорлик кўрсаткичларини интеграциялашган ҳолда молиявий самарадорлигини баҳолаш асосида тижорат банкларида рақамлаштириш, бизнес-жараёнларни оптималлаштириш ҳамда кадрлар самарадорлигини оширишга доир таклифи Ипотекабанк ОТП гроуп фаолиятига жорий этилган (Ипотекабанк ОТП гроупнинг 2026-йил 16 февралдаги 8-1/4587-сон маълумотномаси). Натижада, банкда фоизли даромаднинг операцион харажатларга нисбати 2021-йилда 4,9 ташкил этган бўлса, 2024-йилда 6,3 ни ташкил қилган ҳолда инновацион технологияларни жорий этиш самарадорлигининг ошишига эришилган;
банкнинг молиявий барқарорлигини мустаҳкамлаш ва кредит фаолиятини кенгайтириш мақсадида зарур капитал базасини шакллантириш асосида юзага келиши мумкин бўлган хавф-хатарларни қоплаш салоҳиятини таъминлаш ҳамда ноқулай иқтисодий шароитлар ва молиявий инқирозлар даврида ҳам барқарор фаолиятни давом эттириш имкониятини кафолатлашга доир таклифи Ипотекабанк ОТП гроуп фаолиятига жорий этилган (Ипотекабанк ОТП гроупнинг 2026-йил 16 февралдаги 8-1/4587-сон маълумотномаси). Натижада, банкнинг молиявий барқарорлигини мустаҳкамланиб, умумий капитали 2020 йилда 1,1 трлн.сўмдан, 2024 йилда 2,5 трлн.сўмга ошган ҳолда, капитал этарлилик кўрсаткичи (CАР) 13,4 фоиздан 15,2 фоизга ошган;
банкларда молиявий самарадорлик кўрсаткичларининг, ҳамда муаммоли активлар ҳолатининг ички ва ташқи омиллар таъсири билан боғлиқ жиҳатларини ифодаловчи эмпирик баҳолаш модели асосида 2030 йилга қадар прогноз ссенарийларига доир таклифи Ипотекабанк ОТП гроуп фаолиятига жорий этилган (Ипотекабанк ОТП гроупнинг 2026-йил 16 февралдаги 8-1/4587-сон маълумотномаси). Натижада, 95 фоиз эҳтимоллик билан 2030 йилда банкнинг жами активлари 100 трлн.сўмга, кредит портфели ҳажми 80 трлн.сўмга, ҳамда муаммоли кредитларининг кредит портфелига босими 2,8 фоизгача пасайишига, шунингдек, активлар рентабеллик кўрсаткичи 2024 йил -0,5 фоиздан 2030 йилда 1,8 фоизга, капитал рентабеллик кўрсаткичи эса 2024 йил -3,3 фоиздан 2030 йилда 12,0 фоизга ошишига доир оптимал прогноз ссенарийлари ишлаб чиқилган.