Рўзимов Отахон Орифжон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): Темир йўл перегонларида поездлар ҳаракатини бошқариш тизимини оптик-толали алоқа линиялари билан интеграциялаш, 05.08.03 – Темир йоъл транспортини ишлатиш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Т5737.
Илмий раҳбар: Яронова Наталя Валеревна, техника фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат транспорт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат транспорт университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.10/2025.27.12.Т.01.06 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Давронбеков Дилмурод Абдужалилович, техника фанлари доктори, профессор; Қобулов Жамшид Ренатович, техника фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети.
II. Тадқиқотнинг мақсади темир йўл перегонларида поездлар ҳаракатини бошқариш тизимини оптик-толали алоқа линиялари билан интеграциялашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
маълумотларнинг юқори ишончлилигини таъминлаш имконини берувчи саноат контроллерларини қўллаган ҳолда темир йўл перегони сигнал нуқталарида локомотивга маълумот узатишни бошқариш ва назорат қилиш усули такомиллаштирилган;
халақитларга бардошли кўп каналли маълумот узатишни таъминлаш ва каналлар ўзаро таъсирини бартараф этиш имконини берувчи сигналларни частота бўйича селекция қилиш принципига асосан темир йўл перегонида ҳаракат таркиби локомотив машинистига маълумотларни узатиш усули ишлаб чиқилган;
сигналларни аниқ идентификация қилишни таъминлаш ва ахборот ўзаро алмашинуви самарадорлигини ошириш имконини берувчи оптик-толали алоқа линиясидан маълумотларни тўлқин узунлиги бўйича ажратиш орқали темир йўл перегонидаги сигнал нуқталарини аниқлаш модели ишлаб чиқилган;
моделлаштириш аниқлиги ва барқарорлигини ошириш имконини берувчи толали Брегг панжаралари асосида предиктор-корректорлаш схемали Рунге-Кутта усулини қўллаш орқали темир йўл перегонидаги сигнал нуқталарида маълумотлар оқимларининг спектрал селекцияси жараёнининг математик модели такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Темир йўл перегонларида поездлар ҳаракатини бошқариш тизимини оптик-толали алоқа линиялари билан интеграциялаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
темир йўл перегони сигнал нуқталарида локомотивга ҳаракатланиш тезлиги тўғрисидаги маълумотларни узатиш усули “Темирйўлинфратузилма” АЖ “Тошкент сигналлаштириш ва алоқа масофаси” корхонасига тегишли участкада қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 20-январдаги 4/Э81-сон маълумотномаси). Натижада темир йўл участкаларида перегоннинг турли нуқталарида поездларни ҳаракатланиш тезлигини бошқариш имконияти яратилган;
темир йўл участкаси перегонларида сигнал нуқталарида саноат контроллеридан фойдаланган ҳолда маълумотларни бошқариш ва назорат қилиш усули “Темирйўлинфратузилма” АЖ “Тошкент сигналлаштириш ва алоқа масофаси” корхонасига тегишли участкада қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 20-январдаги 4/Э81-сонли маълумотномаси). Натижада ишлаб чиқилган тизим ёрдамида локомотивга рухсат этилган тезлик, фавқулотда огоҳлантириш сигнали тўғрисидаги маълумотларни узатиш имконияти яратилди;
темир йўл перегони сигнал нуқталарида йўл индукторлари орқали локомотивга маълумот узатиш усули “Темирйўлинфратузилма” АЖ “Термиз сигналлаштириш ва алоқа масофаси” корхонасига тегишли участкада қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 20-январдаги 4/Э81-сон маълумотномаси). Натижада сигнал нуқталари ҳамда электр марказлаштириш постлари ўртасида оптик-толали алоқа линиялари орқали маълумот алмашиш усули такомиллаштирилган;
темир йўл участкаси перегонида сигнал нуқталарида локомотивга рухсат этилган тезлик сигналларини йўл индукторлари асосида электромагнит майдон назариясига таянган ҳолда узатиш усули “Темирйўлинфратузилма” АЖ “Қўқон локомотив депоси” корхонасида қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2026-йил 20-январдаги 4/Э81-сонли маълумотномаси). Натижада темир йўл участкаларида юқори тезликда ҳаракатланишни ишончли назорат қилиш имконияти яратилган.