Холбеков Журъат Абдинабиевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: « Учта типдаги оʻзгариш чизигʻига эга боʻлган юкланган параболик- гиперболик тенгламалар учун чегаравий масалалар », 01.01.02 Дифференциал тенгламалар ва математик физика (физика-математика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.1.ПҳД/ФМ839
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети ҳузуридаги ДСc.03/2025.27.12.ФМ. 01.02 рақамли Илмий кенгаш.
Илмий раҳбар: Исломов Бозор Исломович, физика-математика фанлари доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: физика-математика фанлари доктори, профессор Мирсабуров Мирахмат (Термиз давлат университети); физика-математика фанлари доктори профессор Каримов Шаҳобиддин Тўйчибоевич (Фарғона давлат университети).
Етакчи ташкилот: Шароф Рашидов номидаги Самарқанд давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади иккинчи ва учинчи тартибли учта ўзгариш чизиғига эга бўлган юкланган параболик–гиперболик тенгламалар учун локал ва нолокал масалаларнинг бир қийматли ечилувчанлигини ўрганиш усулларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
юкланган параболик-гиперболик тенглама учун узлюксиз ва узилишли улаш шартлари билан қўйилган Трикоми масаласига ўхшаш масала ечимининг мавжудлиги ва ягоналигини таъминловчи функсиялар синфлари аниқланган;
иккинчи тартибли, учта ўзгариш чизиғига эга бўлган параболик–гиперболик типдаги юкланган тенглама учун нолокал масала ечимининг ягоналиги ва мавжудлигини исботлаш усули ишлаб чиқилган;
каср тартибли интегро-дифференциал операторни ўз ичига олган юкланган параболик-гиперболик тенглама учун локал ва нолокал масалаларнинг мавжудлиги ва ягоналиги ҳақидаги теоремалар исботланган;
бош қисмида параболик–гиперболик типдаги операторни ўз ичига олган учинчи тартибли юкланган тенглама учун чегаравий масаланинг мавжудлиги ва ягоналиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши. Учта ўзгариш чизиғига эга бўлган юкланган параболик–гиперболик типидаги тенгламалар учун чегаравий масалалар бўйича олинган илмий натижалар асосида:
учта ўзгариш чизиғига эга бўлган юкланган параболик–гиперболик типидаги тенгламалар учун чегаравий масалаларига боғлиқ олинган натижалардан № АР19675193-сонли “Дифференциал-алгебраик тенгламалар учун чегаравий масалалар: хоссалари ва ечиш усуллари” мавзусидаги хорижий лойиҳада, РТПдаги “Математика ва математик моделлаштириш институти” томонидан бажарилган илмий-тадқиқот ишларида амалий қўллаш мумкинлигини кўрсатишда фойдаланилган. (Математика ва математик моделлаштириш институтининг 2025-йил 12-декабрдаги 01-06/183-сонли маълумотномаси, Қозоғистон). Илмий натижанинг қўлланиши юкламали параболик-гиперболик типдаги тенгламаларни ўрганишда юзага келадиган дифференциал-алгебраик тенгламаларнинг хоссаларини аниқлаш имконини берган;
юкланган параболик–гиперболик типдаги тенгламалар учун чегаравий масалаларни тадқиқ этишда олинган натижалардан 2024 йилда Россия Фан фондининг 22-11-00064 гранти доирасида “Геосферада динамик жараёнларни моделлаштириш” 2022-2024-й мавзусидаги хорижий лойиҳада, юкланган тенгламалар учун чегаравий масалаларни тадқиқ этишда фойдаланилган (Космофизика тадқиқотлари ва радиотўлқинларнинг тарқалиши институтининг 2025-йил 18-декабрдаги 540-сонли маълумотномаси, Россия). Илмий натижанинг қўлланиши кўрсатилган тенгламалар синфлари учун локал чегаравий масалалар ечимларини конструктив усуллар ёрдамида қуриш имконини берган.