Артиқова (Хасанова) Ақида Рахимжон қизининг     
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Белги билдирувчи сўзларни турли услубдаги матнларда қўлланилиши (инглиз ва ўзбек тиллари мисолида)”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Fil6319
Илмий раҳбар: Махсудова Холисхон Умматовна, филология фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат чет тиллари институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат чет тиллари институти, DSc.03/2025.27.12.Fil.32.02.
Расмий оппонентлар: Сатимова Дилафрузхон Нумонжоновна, филология фанлари доктори, доцент; Мирзаахмедова Юлдузхон Анваровна, филология фанлари фалсафа доктори, в.б.профессор. 
Етакчи ташкилот: Қўқон давлат университети.  
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.  
II. Тадқиқотнинг мақсади ўзбек ва инглиз тилларидаги белги билдирувчи сўзларнинг турли услубдаги матнларда қўлланилишини лексик-семантик, услубий ва прагматик жиҳатдан қиёсий таҳлил қилишдан иборат.    
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
предмет ва ҳаракат белгисини билдирувчи сўзларнинг функсионал-стилистик хусусиятлари монографик йўналишда тадқиқ этилган;
сифат ва равишларнинг вариантдорлиги, синонимияси ҳамда унинг коммуникатив асослари, уларнинг бир синонимик уядаги ички боғланишлари, тил элементлари ўзаро алмашинувида амал қиладиган коммуникатив-нутқий ҳолатлар ўрганилган; 
белги билдирувчи сўзларнинг семантик маъно тараққиёти ва эмоционал-экспрессив оттенкалари юзага келишининг услубий шарт-шароитлари, бу имкониятларни рўёбга чиқарувчи лингвистик ва экстралингвистик омиллар таҳлил қилинган;
белги билдирувчи сўзлар орқали ифода этиладиган эмоционал ва экспрессив юк, муаллиф муносабати ва таъсир кучини белгиловчи лексик ва услубий воситалар тизимлаштирилган; икки тилдаги белги билдирувчи сўзларнинг услублараро трансформацияси, семантик ўзгариши ва функсиясига оид хулосалар илгари сурилган.
IV. Тадқиқот натижаларнинг жорий қилиниши. Олинган илмий натижалар асосида қуйидагилар амалга оширилди:
белги билдирувчи сўзларнинг турли услубдаги матнларда лексик-семантик, услубий ва прагматик жиҳатдан қиёсий таҳлили, улар орқали ифода этиладиган эмоционал ва экспрессив юк, муаллиф муносабати ҳамда таъсир кучини белгиловчи воситалар тизимлаштирилиши, икки тилдаги белги билдирувчи сўзларнинг услублараро трансформацияси, семантик ўзгариши ва функсиясига оид хулосалар каби масалалар бўйича илмий натижалардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси “Ўзбекистон” телерадиоканали томонидан тайёрланган “Таълим ва тараққиёт”, “Миллат ва маънавият”, “Адабий жараён”, “Жаҳон адабиёти” номли эшиттиришларида фойдаланилган. (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 24-июндаги 05-09-1009-сон маълумотномаси). Натижада радиотингловчилар белги билдирувчи сўзларнинг семантик маъно тараққиёти, эмоционал-экспрессив оттенкалари юзага келишининг услубий шарт-шароитлари ҳамда уларни рўёбга чиқарувчи лингвистик ва экстралингвистик омиллар таҳлилини чуқурроқ англаб етдилар. Эшиттиришларнинг илмий савияси ортди ҳамда турли услублардаги матнларда (илмий, публисистик, бадиий) сифат ва равишларнинг қўлланилиш хусусиятлари очиб берилди.
белги билдирувчи сўзларнинг функсионал-стилистик хусусиятлари, сифат ва равишларнинг вариантдорлиги, синонимияси, коммуникатив асослари ҳамда семантик маъно тараққиёти масалалари бўйича илмий хулосалардан Андижон давлат университетида бажарилган Давлат фундаментал-тадқиқот дастурлари доирасидаги “ОТ-Ф1-18. Оммавий лисоний маданиятни шаклантириш методлари ва методологиясини ишлаб чиқиш” номли лойиҳада фойдаланилган (Андижон давлат университетининг 2025-йил 24-октябрдаги 04-4488-сон маълумотномаси). Натижада оммавий лисоний маданиятни шакллантиришга оид назарий ва амалий қарашлар бойитилди.
предмет ва ҳаракат белгисини билдирувчи сўзларнинг функсионал-стилистик хусусиятлари, сифат ва равишларнинг вариантдорлиги, синонимияси, коммуникатив-нутқий ҳолатлардаги алмашинуви ҳамда эмоционал-экспрессив оттенкалари юзага келишининг услубий шарт-шароитлари бўйича илмий хулосалардан Давлат инновацион-тадқиқот дастурлари доирасидаги № ИЛ-402104213 рақамли “Ўзбек тилида электрон лингвистик энциклопедик луғат ишлаб чиқиш” лойиҳасида фойдаланилган (Андижон давлат университетининг 24-октябрдаги 04-4487-сон маълумотномаси). Натижада дискурсив қўлланишда ўзига хослик касб этувчи айрим тил бирликларининг тавсифи янада ёрқинлашди. 
белги билдирувчи сўзларнинг ўзбек тилида ўрганилиши, уларнинг стилистик аспектлари, синонимияси, коммуникатив вазиятдаги фаоллик даражаси ҳамда терминологик аниқликлар киритишга оид илмий изланишлардан университет томонидан 2022–2024-йилларда бажарилган ИЛ-402104209-рақамли “Ахборот қидирув тизимлари (Гоогле, Яндех, Гоогле транслате) учун автоматик ишлов бериш воситаси – ўзбек тилининг морфолексикони ва морфологик анализатори дастурий воситасини яратиш” номли амалий лойиҳада фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2026-йил 29-январдаги 04/63-6376-сон маълумотномаси). Натижада лойиҳа доирасида дастурий восита яратишга оид илмий-методик базаси бойитилди.