Эрматов Зохид Шавкатовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон.

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Тиббиёт муассасаларида молиялаштириш механизмларини такомиллаштириш”; 08.00.07 - Молия, пул муомаласи ва кредит.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.И.PhD/Iqt 518
Илмий раҳбар: Жаҳонгиров Илимдоржон Жаҳонгиржон ўғли, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Фарғона давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.I.19.05 
Расмий оппонентлар: Мўминова Элнорахон Абдукаримовна. Иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), профессор; Жумаев Нодир Хосиятович. Иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: фтизиатрия тиббиёт муассасаларининг молиялаштириш механизмларини такомиллаштиришга қаратилган илмий асосланган таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
тиббиёт муассасалари харажатларини халқаро тажриба асосида “Харажат марказларини аниқлаш”, “Тўғридан-тўғри харажатларни бириктириш”, “Ёрдамчи бўлим харажатларини тақсимлаш”, “Босқичма-босқич тақсимлаш” ва “Хизматни якуний таннархини аниқлаш” босқичлари орқали нисбатлаш услубиёти ишлаб чиқилган;
фтизиатрия муассасаларида беморларни даволаш харажатларини касалликни клиник оғирлиги, даволаш мураккаблиги ва ресурс сарфини инобатга олувчи клиник-харажат гуруҳлари (КХГ) ҳамда уларнинг вазн коеффициентлари ишлаб чиқилган;
силга қарши курашиш муассасаларида беморларни стационар даволаш харажатларини янгича ёндашув сифатида ҳар бир даволанган ҳолат учун “Клиник-харажат гуруҳлари” (КХГ) асосида молиялаштириш механизми ишлаб чиқилган;
фтизиатрия муассасаларини “глобал бюджет”, “клиник-харажат гуруҳлари асосида”, “лаборатория хизматлари бўйича”, “Сил (ТБ) назоратини мувофиқлаштириш” ёндошувлари асосида комплекс молиялаштириш тизими таклиф этилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон Республикаси давлат тиббий суғуртаси тизими ва фтизиатрия хизмати тиббиёт муассасаларини молиялаштиришни такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
тиббиёт муассасалари харажатларини халқаро тажриба асосида “Харажат марказларини аниқлаш”, “Тўғридан-тўғри харажатларни бириктириш”, “Ёрдамчи бўлим харажатларини тақсимлаш”, “Босқичма-босқич тақсимлаш” ва “Хизматни якуний таннархини аниқлаш” босқичлари орқали нисбатлаш услубиёти бўйича тавсияси Давлат тиббий суғуртаси жамғармаси амалий фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2026-йил 25-февралдаги 02-28/4987-сон маълумотномаси). Мазкур тавсияни жорий этилиши ҳар бир тиббий хизмат учун аниқ ва асосланган таннархни шаклланишига, ортиқча ёки самарасиз харажатларни аниқлаш, уларни қисқартиришга, молиявий назорат ҳамда бошқарув сифатини яхшилашга хизмат қилиб, молиялаштириш жараёнини реал харажатларга мослаштириш, таърифларни асосли белгилаш, ёрдамчи бўлимлар харажатларини тўғри тақсимлаш ва хизматлар таннархи объективлигини таъминлаш имкониятларини кенгайтирган;
фтизиатрия муассасаларида беморларни даволаш харажатларини касалликни клиник оғирлиги, даволаш мураккаблиги ва ресурс сарфини инобатга олувчи клиник-харажат гуруҳлари (КХГ) ҳамда уларнинг вазн коеффициентлари бўйича таклифи Давлат тиббий суғуртаси жамғармаси фаолиятида жорий этилган(Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2026-йил 25-февралдаги 02-28/4987-сон маълумотномаси). Мазкур тавсияни жорий этилиши ҳар бир бемор ёки касаллик тури (даражаси) бўйича даволашнинг реал таннархини аниқ белгилаш, тиббий хизматлар самарадорлигини баҳолаш, муассасалар фаолиятини таққослаш ва намунали амалиётларни жорий этиш имкониятларини яхшиланиб, молиявий режалаштириш, буйджетлаштириш, даволаш сифатини яхшиланишига ҳамда стационар даволаш муддатларини оптималлаштиришга хизмат қилган;
силга қарши курашиш муассасаларида беморларни стационар даволаш харажатларини ҳар бир даволаш тури амалиётининг хусусиятларидан келиб чиқиб “Клиник-харажат гуруҳлари” (КХГ) асосида молиялаштириш механизми бўйича тавсияси Давлат тиббий суғуртаси жамғармаси фаолиятида жорий этилган(Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2026-йил 25-февралдаги 02-28/4987-сон маълумотномаси). Мазкур тавсияни жорий этилиши ъдаволаш харажатларини касаллик даражаси ва ресурс сарфига мос равишда дифференциал тарзда баҳолаш имконини бериб, молиялаштиришнинг адолатли ҳамда шаффоф тизимини шакллантиришга, тиббиёт муассасалари ўртасида ресурслар тақсимотини оптималлаштиришга, самарасиз харажатларни қисқартиришга, тиббий хизматлар таннархини аниқ белгилаш ва уларнинг сифатини яхшиланишига хизмат қилган;
фтизиатрия муассасаларини “глобал бюджет”, “клиник-харажат гуруҳлари асосида”, “лаборатория хизматлари бўйича”, “Сил (ТБ) назоратини мувофиқлаштириш” ёндошувлари асосида комплекс молиялаштириш тизими бўйича тавсияси Давлат тиббий суғуртаси жамғармаси фаолиятида жорий этилган(Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2026-йил 25-февралдаги 02-28/4987-сон маълумотномаси). Мазкур тавсияни жорий этилиши ресурсларни мақбул ва мақсадли тақсимланишига, муассасанинг умумий барқарор фаолиятини таъминлашга, молиявий интизомнинг кучайиши орқали ортиқча харажатлар қисқаришига ҳамда ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини ортишига, шунингдек, даволаш сифати яхшиланиб, стационар даволаниш муддати қисқаришига, ётоқ фондидан фойдаланиш самарадорлигини яхшиланишига хизмат қилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish