Ктайбеков Саламат Маман-улининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон матни

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги муносабатлар трансформацияси Буюк ипак йўли тарихи контекстида, 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/Tar 2052
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Кобзева Олга Петровна, тарих фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Tar.06.01.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Давлетов Санжарбек Ражабович, тарих фанлари доктори, профессор; Хужамуродов Умаржон Рустамович, тарих фанлари бўйича фалсафа доктори(PhD), доценти.
Етакчи ташкилот номи: Қорақалпоқ давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади. Ўзбекистон Республикасининг Япония билан сиёсий, иқтисодий ва маданий ҳамкорлигини турли хронологик даврларда Буюк Ипак йўли тарихи контекстида ўрганишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги маданий, ма'навий, сиёсий ва иқтисодий алоқалар жуда қадимий даврларда шакллана бошлаган ва бу жараёнга Буюк Ипак йўлининг карвон йўллари муҳим ҳисса қўшган. Ушбу йўлнинг энг охириги нуқтаси Япониянинг қадимий пойтахти Нара бўлиб, у ердаги Хорюдзи, Тодайдзи, Шосоин, Фукиноки каби мақбараларда сўғдий қўл ишлари ва артефактлар сақланмоқда. Сўғдий савдогарлар ва буддавий миссионерларнинг Япония билан алоқаларни ривожлантиришда ва Ўзбекистон халқларининг анъанавий маданияти элементларининг тарқалишида муҳим рол ўйнагани далилланди;
Ўзбекистон ва Япония халқлари ўртасидаги муносабатларда муҳим босқич Хубилай хон (биринчи Юан сулоласи ҳукмдори) даврига тўғри келади. У дастлаб 1274-йилда ва кейинчалик 1281-йилларда Японияни босиб олиш учун бир қатор уринишлар қилган. Унинг қўшинлари таркибида япон оролларига қўнган туркий қабилалар – қарлуқлар, қанғлилар, қипчоқлар, уйғурлар, шунингдек, бир қатор тадқиқотчилар томонидан туркийлар қаторига киритилган жалайирлар ва найманлар бўлганлиги далилланди;
Ўзбекистон ва Япония халқлари ўртасидаги алоқаларнинг ривожланишига аввало иқтисодий (Ипак йўлининг фаолияти, сўғдий ва туркий савдогарлар фаолияти) ва сиёсий (араб ва мўғул босқинлари, Хитойда сулолалар алмашинуви) омиллар муҳим та'сир кўрсатган. Бу омилларнинг Япониянинг Марказий Осиё мамлакатлари ва хусусан Ўзбекистонга нисбатан стратегик дипломатиясининг бир қатор босқичлари ажратиб кўрсатилди; 
Икки томонлама ҳамкорликнинг 30 йилдан ортиқ вақт давомида Ўзбекистон туризм соҳасида Япония сайёҳлари учун асосий жалб қилувчи йўналишлар: буддавий умумий мерос билан боғлиқ (Ўзбекистон жануби), темурийлар мероси (Самарқанд – Шаҳрисабз), Ўзбекистон тарихи (Самарқанд–Бухоро–Хива) ишлаб чиқилиши ва шунингдек, япониялик йирик олим Кюдзо Катонинг Ўзбекистон тарихидаги ўрни алоҳида кўрсатиб берилди.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги муносабатлар трансформацияси Буюк ипак йўли тарихи контекстида мавзусидаги диссертация тадқиқоти натижалари бир қатор давлат муассасаларининг амалий фаолиятига жорий этилди ҳамда ҳудудий дастурларни ишлаб чиқишда фойдаланилди: 
Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги маданий, ма'навий, сиёсий ва иқтисодий алоқалар жуда қадимий даврларда шакллана бошлаган ва бу жараёнга Буюк Ипак йўлининг карвон йўллари муҳим ҳисса қўшган. Ушбу йўлнинг энг охириги нуқтаси Япониянинг қадимий пойтахти Нара бўлиб, у ердаги Хорюдзи, Тодайдзи, Шосоин, Фукиноки каби мақбараларда сўғдий қўл ишлари ва артефактлар сақланмоқда. Сўғдий савдогарлар ва буддавий миссионерларнинг Япония билан алоқаларни ривожлантиришда ва Ўзбекистон халқларининг анъанавий маданияти элементларининг тарқалишида муҳим рол ўйнагани ҳақидаги илмий хулосалар Япониянинг “Ипак йўли дипломатияси” консепсияси доирасида шаклланган ташқи сиёсий ёндашувларни таҳлил қилишда қўлланилди (Ўзбекистон Республикаси Барқарор ривожланиш марказининг 2025-йил 2-декабрдаги 584-сон маълумотномаси). Ушбу натижалар Ўзбекистоннинг замонавий ташқи сиёсати йўналишларини ёритишда тарихий ва консептуал асосларни мустаҳкамлаш имконини берди;
Ўзбекистон ва Япония халқлари ўртасидаги муносабатларда муҳим босқич Хубилай хон (биринчи Юан сулоласи ҳукмдори) даврига тўғри келади. У дастлаб 1274-йилда ва кейинчалик 1281-йилларда Японияни босиб олиш учун бир қатор уринишлар қилган. Унинг қўшинлари таркибида япон оролларига қўнган туркий қабилалар – қарлуқлар, қанғлилар, қипчоқлар, уйғурлар, шунингдек, бир қатор тадқиқотчилар томонидан туркийлар қаторига киритилган жалайирлар ва найманлар бўлганлиги тўғрисидаги  маълумотлардан “Ўзбекистон тарихи” телерадиоканалининг “Ҳақиқат чорраҳаларида” кўрсатувлар туркуми ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилди (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2023-йил 23-июндаги 02-30-1003-сон маълумотномаси). Натижада, телетомошабинларининг Ўзбекистон ва Япония халқлари ўртасидаги қадимий тарихий алоқалар ҳақидаги билимлари кенгайди;
Ўзбекистон ва Япония халқлари ўртасидаги алоқаларнинг ривожланишига аввало иқтисодий (Ипак йўлининг фаолияти, сўғдий ва туркий савдогарлар фаолияти) ва сиёсий (араб ва мўғул босқинлари, Хитойда сулолалар алмашинуви) омиллар муҳим та'сир кўрсатган. Бу омилларнинг Япониянинг Марказий Осиё мамлакатлари ва хусусан Ўзбекистонга нисбатан стратегик дипломатиясининг бир қатор босқичлари ажратиб кўрсатилди тўғрисидаги янги ёндашувлардан Ўзбекистон Республикаси Туризм қўмитасининг Япония билан алоқаларни мустаҳкамлашга қаратилган сиёсий, иқтисодий, таълимий, маданий ва туристик фаолиятида самарали қўлланилди (Ўзбекистон Республикаси Туризм қўмитасининг 2025-йил 17-декабрдаги 03-17/561-сон маълумотнома). Натижада, Туризм қўмитасининг тарғибот ва ахборот-маърифий фаолиятида кенг қўлланилиб, Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги маданий ва туристик ҳамкорликни ривожлантиришга хизмат қилади;
Икки томонлама ҳамкорликнинг 30 йилдан ортиқ вақт давомида Ўзбекистон туризм соҳасида Япония сайёҳлари учун асосий жалб қилувчи йўналишлар: буддавий умумий мерос билан боғлиқ (Ўзбекистон жануби), темурийлар мероси (Самарқанд – Шаҳрисабз), Ўзбекистон тарихи (Самарқанд–Бухоро–Хива) ишлаб чиқилиши ва шунингдек, япониялик йирик олим Кюдзо Катонинг Ўзбекистон тарихидаги ўрни алоҳида кўрсатиб берилганлиги ҳақидаги маълумотлардан “Ўзбекистон тарихи” телерадиоканалининг “Ҳақиқат чорраҳаларида” кўрсатувлар туркуми ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилди (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2023-йил 23-июндаги 02-30-1003-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги дипломатиc муносабатлар тарихи тўғрисидаги маълумотлар кенг жамоатчиликка етказишда, шунингдек, тарихий-маданий билимларни чуқурлаштиришда кенг қўлланилади.