Жўраев Дилмурод Алишеровичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, “Саноат корхоналарида ишлаб чиқарсиҳ жараёнини оптималлаштириш, ихтисослик шифри 08.00.03 – “Саноат иқтисодиёти”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.1.PhD/Iqt6291
Илмий раҳбар: Илмий раҳбар: иқтисодиёт фанлари доктори, доцент Саломова Сарвиноз Салимовна.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.I.02.05.
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, доцент Саиткамолов Мухаммадхўджа Собирхўджа ўғли , иқтисодиёт фанлари доктори, доцент. Уктамов Хусниддин Фахриддинович.
Етакчи ташкилот: Тошкент архитекура-қурилиш университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади “Узкабел” АЖ ҚК сига қарашли корхоналарида ишлаб чиқариш жараёнини оптималлаштириш бўйича таклифлар ва тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
саноат корхоналарининг ишлаб чиқариш самарадорлигига таъсир этувчи технологик, ташкилий ва иқтисодий омиллар “ягона тизим” сифатида асосланиб, корхонада оптималлаштириш қарорлари қабул қилишнинг назарий-услубий мезонларини шакллантирининг интеграл ёндашуви ишлаб чиқилган;
“Узкабел” АЖ ҚК мисолида ишлаб чиқариш жараёнидаги самарадорликни пасайтирувчи омиллар ва йўқотишларни бартараф этишга қаратилган, қиймат оқими маълумотлари, операцион ва ташкилий-иқтисодий ташхис натижаларини изчил боғловчи алгоритм–механизм–модел ўзаро интеграциясига асосланган кўп қатламли комплекс илмий-амалий модел таклиф этилган;
“Узкабел” АЖ ҚКнинг иқтисодий фаолиятини оптималлаштириш мақсадида ишлаб чиқариш жараёнини такомиллаштиришнинг А, Б ва C вариантлари иқтисодий ва молиявий самарадорлик мезонлари асосида таққослама баҳоланиб, ресурслардан самарали фойдаланиш, таннархни пасайтириш ва фойдалилик кўрсаткичларининг мутаносиб ўсишини таъминловчи оптимал варианти таклиф этилган;
электротехника саноати корхоналарида, хусусан Узкабел АЖ ҚК мисолида, ишлаб чиқариш жараёнида моддий, молиявий ва меҳнат ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини ҳисобга олувчи эконометрик модел асосида корхонанинг ўрта муддатли ривожланишини 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Узкабел АЖ ҚК нинг ишлаб чиқариш жараёнини оптималлаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
саноат корхоналарининг ишлаб чиқариш самарадорлигига таъсир этувчи технологик, ташкилий ва иқтисодий омиллар “ягона тизим” сифатида асосланиб, корхонада оптималлаштириш қарорлари қабул қилишнинг назарий-услубий мезонларини шакллантирининг интеграл ёндашуви ишлаб чиқилган ва амалиётга жорий этилган. (“Узкабел” АЖ ҚК нинг 2026- йил 26 мартдаги 102/3 -сонли маълумотномаси) Ушбу ёндашувни қўллаш натижасида “Узкабел” АЖ ҚК нинг ишлаб чиқаришдаги юкланишининг мутаносиблиги таъминланиб, технологик тўхташлар қисқаришидаги бошқарув қарорларни қабул қилиш самарадорлиги ошди;
“Узкабел” АЖ ҚК мисолида ишлаб чиқариш жараёнидаги самарадорликни пасайтирувчи омиллар ва йўқотишларни бартараф этишга қаратилган, қиймат оқими маълумотлари, операцион ва ташкилий-иқтисодий ташхис натижаларини изчил боғловчи алгоритм–механизм–модел ўзаро интеграциясига асосланган кўп қатламли комплекс илмий-амалий модел таклиф этилган. (“Узкабел” АЖ ҚК нинг 2026- йил 26 мартдаги 102/3 -сонли маълумотномаси) Мазкур алгоритм–механизм–модел қўллаш натижасида корхонанинг ишлаб чиқариш самарадорлиги 1,2–1,5 % га ошди ва умумий барқарорлигини яхшиланди
“Узкабел” АЖ ҚКнинг иқтисодий фаолиятини оптималлаштириш мақсадида ишлаб чиқариш жараёнини такомиллаштиришнинг А, Б ва C вариантлари иқтисодий ва молиявий самарадорлик мезонлари асосида таққослама баҳоланиб, ресурслардан самарали фойдаланиш, таннархни пасайтириш ва фойдалилик кўрсаткичларининг мутаносиб ўсишини таъминловчи оптимал варианти амалиётга татбиқ этилди. (“Узкабел” АЖ ҚК нинг 2026- йил 26 мартдаги 102/3 -сонли маълумотномаси). Ушбу баҳолаш асосида корхона фаолиятидаги хатарларни нотўғри баҳолаш ҳолатлари 1,6 % га камайди;
электротехника саноати корхоналарида, хусусан Узкабел АЖ ҚК мисолида, ишлаб чиқариш жараёнида моддий, молиявий ва меҳнат ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини ҳисобга олувчи эконометрик модел асосида корхонанинг ўрта муддатли ривожланишини 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.