Холиков Сарвар Хайитбаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): 
“Яшил иқтисодиётни молиялаштириш орқали иқтисодиёт самарадорлигини ошириш йўллари”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Iqt5095
Илмий раҳбар: Асатуллаев Хуршид Сунатуллаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент кимё-технология институти, DSc.03/2026.31.01.1.42.02
Расмий оппонентлар: Жумаев Нодир Хосиятович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Умурзоқов Жамолиддин Шербекович, иқтисодиёт фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Г.В.Плеханов номидаги Тошкент Россия иқтисодиёт университети Тошкент филилали
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади яшил иқтисодиётни молиялаштириш орқали иқтисодиёт самарадорлигини оширишнинг назарий жиҳатларини такомил-лаштириш бўйича илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
молия бозорини тартибга солишда ЭСГ тамойилларини жорий этиш ҳамда “яшил кредитлар” ва яшил облигацияларни жалб қилиш орқали қайта тикланувчи энергия лойиҳаларини молиялаштириш экологик самарадорликни ошириш билан бирга энергетика соҳасидаги ишлаб чиқариш ҳажмини 15 фоизга кўпайтиришга олиб келиши асослаб берилган.
“Яшил” облигациялар, кредитлар ва бошқа муқобил манбалар ҳисобидан молиялаштириладиган экологик лойиҳаларни Миллий “яшил” иқтисодиёт таксономияси орқали таснифлаш тажрибасини жорий этиш таклиф этилган; 
давлат молиявий кўмагидан фойдаланган барча тадбиркорлик субъектларининг инвестициявий харажатларини Миллий “яшил” иқтисодиёт таксономияси асосида таснифлаш ҳамда масъул республика ижро этувчи ҳокимият органига тегишли маълумотларни тақдим этиш тартибини жорий этиш таклиф этилган;
иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш ва унга мослашишга йўналтирилган лойиҳаларни қўллаб-қувватлашда имтиёзли “яшил” кредитлар, давлат-хусусий шериклиги механизмларини жорий этиш, халқаро иқлим фондлари (ГCФ, ГЕФ) ва институционал инвесторлар маблағларини жалб қилиш, кафолат инструментлари орқали рағбатлантириш тизимини шакллантириш таклифи берилган;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Яшил иқтисодиётни молиялаштириш орқали иқтисодиёт самарадорлигини оширишнинг назарий жиҳатлари бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
молия бозорини тартибга солишда ЭСГ тамойилларини жорий этиш ҳамда “яшил кредитлар” ва яшил облигацияларни жалб қилиш орқали қайта тикланувчи энергия лойиҳаларини молиялаштириш экологик самарадорликни ошириш билан бирга энергетика соҳасидаги ишлаб чиқариш ҳажмини ҳам кўпайтиришга олиб келишига доир таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон-2030” стратегиясининг “Ёшлар ва бизнесни қўллаб қувватлаш йили”да амалга оширишга оид давлат дастури” тўғрисидаги 2024-йил 21-февралдаги ПФ-37-сон Фармонининг 2-иловаси “Ўзбекистон-2030” стратегиясининг Барқарор иқтисодий ўсиш орқали аҳоли фаровонлигини таъминлаш йўналиши бўйича 2024 йилга мўлжалланган амалий тадбирлар режаси” 51-мақсада ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси  Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг 2025 йил 14 февралдаги 35-7-3163-сон маълумотномаси). Натижада, ЭСГ тамойиллари асосида яшил облигациялар чиқариш ва қайта тикланувчи энергия лойиҳаларини молиялаштиришга йўналтирилган тадбирлар қайта тикланувчи энергия лойиҳаларини молиялаштириш орқали экологик самарадорлик ва энергетика соҳасидаги ишлаб чиқаришни 15 фоизга ошишига олиб келиши белгиланган; 
“Яшил” облигациялар, кредитлар ва бошқа муқобил манбалар ҳисобидан молиялаштириладиган экологик лойиҳаларни Миллий “яшил” иқтисодиёт таксономияси орқали таснифлаш тажрибасини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Миллий “яшил” иқтисодиёт таксономиясини тасдиқлаш тўғрисида 2023-йил 25-октябрдаги 561-сонли Қарорида ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси  Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг 2025 йил 14 февралдаги 35-7-3163-сон маълумотномаси). Натижада, миллий иқтисодиётда экологик барқарорлик ва иқтисодий ўсиш ўртасидаги мувозанат таъминланганб иқтисодиётда янги электр станциялари ишга туширилиб, уларнинг улуши мамлакат электр энергиясининг 12-15 фоизини ташкил қилган, яшил энергия ва қайта тикланувчи энергия лойиҳаларига 1,2 миллиард доллардан ортиқ сармоя киритилиши, чиқиндиларни қайта ишлаш корхоналарида чиқиндилардан энергия ишлаб чиқариш тизимлари жорий қилиниши ва бу умумий энергия ишлаб чиқариш имкониятларини 3 фоизга оширишга олиб келиши кутилмоқда; 
давлат молиявий кўмагидан фойдаланган барча тадбиркорлик субъектларининг инвестициявий харажатларини Миллий “яшил” иқтисодиёт таксономияси асосида таснифлаш ҳамда масъул республика ижро этувчи ҳокимият органига тегишли маълумотларни тақдим этиш тартибини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Миллий “яшил” иқтисодиёт таксономиясини тасдиқлаш тўғрисида 2023-йил 25-октябрдаги 561-сон Қарорида ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси  Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг 2025 йил 14 февралдаги 35-7-3163-сон маълумотномаси). Натижада, экологик ва иқтисодий кўрсаткичлар бўйича аниқ ва шаффоф маълумотлар йиғилади, ҳамда маълумотлар базасининг шакллантирилиши давлат ва хусусий сектор ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлаб, экологик сиёсатларнинг самарадорлигини оширишга ва истиқболда иқлим ўзгаришларига қарши курашиш бўйича аниқ стратегиялар ишлаб чиқиш имкониятини беради; 
иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш ва унга мослашишга йўналтирилган лойиҳаларни қўллаб-қувватлашда имтиёзли “яшил” кредитлар, давлат-хусусий шериклиги механизмларини жорий этиш, халқаро иқлим фондлари (ГCФ, ГЕФ) ва институционал инвесторлар маблағларини жалб қилиш, кафолат инструментлари орқали рағбатлантириш тизимини шакллантириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузурида Иқлим кенгашини ташкил этиш” 2024-йил 23-июлдаги ПФ-106-сон Фармонида ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси  Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг 2025 йил 14 февралдаги 35-7-3163-сон маълумотномаси). Натижада, шамол энергиясидан фойдаланиш билан ишлаб чиқарилган энергия миқдори 2,5 миллиард кВт/с га етказилиб, янги энергия самарадорлигига эга технологиялар, қурилиш стандартлари ва ускуналар жорий қилиш, ҳамда янги бинолар ва инфратузилмаларда энергия самарадорлигини ошириш учун замонавий тизимлар ва материаллар қўлланилиши оқибатида умумий энергия сарфи 12-15 фоизга камайишига эришиш имконини берган.